انبارها و آشیانهها – تشخیص حرارت خطی با استفاده از فناوری فیبر نوری
فناوری تشخیص حرارت خطی (LHD) مبتنی بر سنجش دمای توزیعی (DTS)، سابقه موفقی در ارائه راهکارهای ایمنی حریق و تشخیص آتش بهویژه در فضاهای صنعتی و بزرگ دارد. این فناوری به دلیل نیاز به نگهداری پایین، هزینه مالکیت کم، قابلیت اطمینان بالا و تشخیص مؤثر حریق، گزینهای بسیار مناسب برای پایش فضاهای وسیعی مانند انبارها و آشیانهها محسوب میشود.
مقدمه
انبارها و آشیانهها در زمینه ایمنی حریق با چالشهای منحصربهفردی روبرو هستند. این فضاها میتوانند مناطق پرتردد با اقلام قابل اشتعال و بار حرارتی بالا باشند. چالشهای رایج شامل موارد زیر است:
• سقفهای بلند، سازههای نامنظم، قفسهبندیها، آتریومها و نواحی سختدسترس
• دتکتورهای نقطهای دود و حرارت هزینه نصب و نگهداری بالایی دارند و ممکن است فاصله زیادی با منبع دود/حرارت داشته باشند
• وجود گردوغبار و آلودگی محیط که میتواند همزمان عامل افزایش خطر آتشسوزی و بروز هشدارهای کاذب برای دتکتورهای بیم و مکشی باشد
• سیستم تهویه و تهویه مطبوع میتواند حرکت دود را مختل کرده و باعث تأخیر در شناسایی حریق توسط دتکتورهای دود شود
• نگهداری و آزمونهای دورهای دتکتورها به دلیل دسترسی دشوار مشکل است
نصب سیستم در انبارها
در انبارهای پرچگالی، حتی آتشسوزیهای کوچک میتوانند به سرعت در طول قفسهها و به صورت عمودی گسترش یابند. این امر میتواند منجر به نرم شدن سازههای فلزی و فروپاشی قفسهها شود و کار را برای سیستمهای اطفای حریق و نیروهای آتشنشانی دشوارتر کند.
در سیستمهای دتکتور حرارتی خطی فیبر نوری، کابل دتکتور میتواند مستقیماً در داخل قفسهها نصب شود و همیشه به منبع آتش نزدیک باشد.
به این ترتیب، افزایش دم
ا بهسرعت شناسایی شده و احتمال کنترل و مهار آتش بهمراتب افزایش مییابد.
کنترلرها معمولاً در نزدیکی تابلوی کنترل حریق نصب میشوند و دارای نمایشگر LCD برای نمایش مستقل هشدارها و همچنین انتقال اطلاعات به پنل اعلام حریق هستند.
کابل دتکتور
کابل دتکتور یک عنصر کاملاً غیرفعال است و بر اساس فیبر نوری استاندارد مخابراتی طراحی شده است. در صنعت حریق، پیکربندی رایج فیبر، فیبر نوری 62.5/125 است که عملکرد برتری تا فاصله 10 کیلومتر ارائه میدهد.
مزایای کابل فیبر نوری غیرفعال شامل:
• پوشش پیوسته بدون دتکتورهای مجزا؛ سیستم نقاط اندازهگیری را هر ۵۰ سانتیمتر ثبت میکند
ایمن در برابر تداخلات الکترومغناطیسی؛ مناسب برای مناطق دارای نویز الکترومغناطیسی بالا
• مقاوم در برابر خوردگی و ارتعاش؛ با طول عمر بیش از ۳۰ سال
کابلهای سری FireFiber بهگونهای طراحی شدهاند که ضمن حفظ انتقال حرارتی سریع برای واکنش سریع سیستم، بسیار سبک، انعطافپذیر و نصب آسان هستند.
نصب و جانمایی کابل
کابل دتکتور معمولاً یا از سقف آویزان میشود یا روی قفسهها با روشهای مختلف نصب میشود. حداقل سطح حفاظت با نصب کابل در ارتفاع سقف حاصل میشود. روش نصب باید با رعایت فاصلههای استاندارد نصب (معمولاً ۱٫۵ متر) انجام شود.
هشدارهای هوشمند و پوشش کامل
دو مزیت اصلی سیستمهای دتکتور حرارتی خطی فیبر نوری بر پایه DTS عبارتند از هشدارهای هوشمند و اندازهگیری توزیعی.
در این سیستمها، سه نوع هشدار قابل پیکربندی است که منجر به تشخیص سریعتر حریق و کاهش قابل توجه ریسک میشود.
در مقایسه با سیستمهای سنتی تشخیص حریق، دتکتورهای دود به هشدارهای کاذب ناشی از آلودگی حساساند و دتکتورهای حرارتی نقطهای تنها زمانی مؤثرند که آتش مستقیماً زیر آنها رخ دهد. سیستم در هر ۰٫۵ متر یک نقطه اندازهگیری دارد و بههمین دلیل هیچ «نقطه کور» در پوشش وجود ندارد.
مزایای نسبت به فناوریهای دیگر
سیستمهای دتکتور حرارتی خطی فیبر نوری بهواسطه هشدارهای هوشمند و پوشش پیوسته، مزایای متعددی نسبت به سایر فناوریها دارند.
گردوغبار و ذرات موجود در محیط میتوانند باعث هشدار کاذب یا انسداد در سایر دتکتورها شوند، در حالی که سیستمهای فیبر نوری از این آسیبها مصوناند.
یکپارچهسازی با سایر سیستمها
سیستم تشخیص حریقی که شامل فناوری DTS باشد، بهمحض شناسایی آتش، اقدامات حفاظتی از پیشبرنامهریزیشده (سیگنال هشدار، کنترل تهویه، اطفا حریق و…) را فعال میکند.
این سیستم باید محل دقیق حریق و دادههای کلیدی درباره گسترش آن را ارائه دهد تا اقدامات نجات یا اطفا بهطور مؤثر انجام شود. واحد مرکزی کنترل، دمای هر نقطه را در طول کابل دتکتور اندازهگیری میکند. این کابل در نرمافزار به نواحی مختلف تشخیص حریق تقسیم میشود و هر ناحیه میتواند آستانه هشدار اختصاصی خود را داشته باشد.
پیکربندی هوشمند زون ها
سیستم دتکتور حرارتی خطی فیبر نوری امکان پیکربندی هشدارهای هوشمند همراه با نواحی هوشمند را فراهم میکند. هر ناحیه میتواند با توجه به شرایط محیطی خاص یا هماهنگی با سایر اجزای سیستم، تنظیمات ویژهای داشته باشد؛ مانند: خروجیهای اضطراری، نواحی تهویه، یا نواحی اطفای حریق.
با توجه به اینکه سیستم مکان و دمای دقیق هر رویداد را مشخص میکند، میتوان نحوه واکنش سیستم را بهدقت برنامهریزی کرد:
• یک ناحیه میتواند با رله به تابلو اعلام حریق متصل شده و سیستم اطفای آن ناحیه را فعال کند
• یا دادهها از طریق پروتکلهایی مانند Modbus به سیستم مرکزی ارسال شوند تا اقدامات مناسب تعیین گردد
پایداری سیستم (Redundancy)
بسته به نیاز مشتری، سطوح مختلفی از پایداری سیستم تعریف میشود:
• پایداری کابل: در صورت قطع کابل، سیستم به کار خود ادامه میدهد (در عین هشدار برای اقدام تعمیراتی)
• پایداری کنترلر: در صورت خرابی یکی از کنترلرها، عملکرد سیستم حفظ میشود
در کاربردهای سقفی، معمولاً فقط یک کنترلر استفاده میشود و پایداری از طریق کابل فراهم میشود.
نرمافزار پیشرفته نمایش تصویری
نرمافزار MaxView از شرکت Bandweaver قابلیت نمایش گرافیکی پیشرفتهای ارائه میدهد. در نصبهای پیچیده با چندین ناحیه، اپراتور میتواند محل حادثه را بهصورت بصری، سریع و دقیق شناسایی کند. این موضوع بهویژه در هشدارهای اولیه قبل از فعال شدن سیستم اطفای حریق اهمیت دارد.
در مثال ارائهشده، از ۱۱ سیستم دتکتور حرارتی خطی در ۴۶ ردیف قفسه (در دو ناحیه، هر ناحیه ۲۳ ردیف) استفاده شده است. هر قفسه دارای ۸ طبقه است و نرمافزار MaxView موقعیت را با دقت تا نزدیکترین ۱ متر در هر طبقه نمایش میدهد.
