ارتفاع نصب پنل اعلام حریق چقدر است؟

سیستم اطفاء حریق آسانسور به عنوان یکی از حیاتی‌ترین لایه‌های حفاظتی در معماری مدرن، نقشی تعیین ‌کننده در کاهش خسارات جانی و مالی ناشی از حوادث آتش ‌سوزی ایفا می‌کند. از آنجایی که چاه آسانسور به دلیل ساختار عمودی خود می‌تواند مانند یک دودکش عمل کرده و شعله‌های آتش و دودهای سمی را در عرض چند ثانیه به تمام طبقات ساختمان سرایت دهد، تجهیز آن به یک سیستم تشخیص و مهار خودکار بیش از این که یک انتخاب لوکس باشد، یک ضرورت قانونی و مهندسی به شمار می‌آید. امروز و در این مقاله قصد داریم به طور کامل به معرفی سیستم اطفاء حریق آسانسور بپردازیم. با ما همراه باشید.

سیستم اطفاء حریق آسانسور چیست؟

 سیستم اطفاء حریق آسانسور یک سیستم ایمنی هوشمند و تخصصی است که با هدف شناسایی و مهار آتش ‌سوزی در حیاتی‌ترین و حساس‌ترین نقاط عمودی ساختمان، یعنی چاه و کابین آسانسور، طراحی شده است. این سیستم با بهره‌ گیری از سنسورهای حرارتی و دودی دقیق، به محض تشخیص کوچک‌ترین نشانه‌های حریق، فرمان توقف ایمن آسانسور در نزدیک‌ترین طبقه و باز شدن درب‌ها را صادر کرده و همزمان با استفاده از تجهیزات خودکار نظیر کپسول‌های بیورسا که فضایی را اشغال نمی‌کنند، به سرکوب شعله‌ها می‌پردازد.

مهم‌ترین اهمیت استفاده از این سیستم در پیشگیری از نفوذ دود به طبقات بالا از طریق چاله آسانسور و محافظت از جان مسافران و زیرساخت‌های گران ‌قیمت الکترو مکانیکی است. امروزه به دلیل محدودیت فضا و خطر برق‌ گرفتگی، استفاده از سیستم‌های سنتی آبی در این محیط‌ها مجاز نیست و نصب یک پکیج اطفاء حریق اختصاصی، استاندارد ایمنی ساختمان را به سطح فوق ‌العاده‌ای ارتقا می‌دهد.

بیشتر بخوانید: اهمیت شیر آتش نشانی در اطفا حریق

انواع سیستم اطفاء حریق آسانسور

به طور کلی، برای انتخاب بهترین سیستم اطفاء حریق آسانسور، باید به محدودیت فضا، وجود تجهیزات برقی حساس و سرعت بالای انتشار دود توجه کرد. در این قسمت از مقاله انواع اصلی این سیستم‌ها را به طور کامل به شما معرفی خواهیم کرد:

سیستم اطفاء حریق آیروسل

سیستم اطفاء حریق آیروسل یکی از پیشرفته‌ترین و کارآمدترین گزینه‌ها برای چاله و موتور خانه آسانسور است که به دلیل حجم بسیار کم و قدرت بسیار زیاد در مهار حریق‌های الکتریکی، محبوبیت زیادی دارد. این سیستم با آزاد سازی ذرات بسیار ریز جامد و گازهای بی ‌اثر، واکنش‌های زنجیره‌ای شیمیایی آتش را در کسری از ثانیه متوقف می‌کند. از مزایای منحصر به ‌فرد سیستم اطفاء حریق آسانسور آیروسل می‌توان به عدم نیاز به لوله‌ کشی، وزن سبک، ماندگاری بالا و عدم مسمومیت برای انسان و محیط زیست اشاره کرد. همچنین این ماده پس از تخلیه، هیچ‌ گونه پسماند مخربی بر روی بردهای الکترونیکی و تجهیزات مکانیکی حساس آسانسور باقی نمی‌گذارد که این امر هزینه‌های بازسازی پس از حادثه را به حداقل می‌رساند.

سیستم اطفاء حریق گازی

اما سیستم اطفاء حریق با گاز FM200 یا HFC-227ea به عنوان یک استاندارد طلایی در حفاظت از فضاهای بسته و تجهیزات ارزشمند شناخته می‌شود که عملکرد آن بر پایه کاهش گرمای شعله و تداخل در فرآیند احتراق است. این سیستم گاز پایه کربنی را به صورت فشرده در سیلندرها نگهداری کرده و به محض دریافت سیگنال از دتکتورهای دودی، در کمتر از ۱۰ ثانیه کل فضای کابین یا تابلو فرمان را پوشش می‌دهداصلی‌ترین ویژگی این سیستم این است که کاملا نا رسانا بوده و هیچ‌ گونه شوک حرارتی به قطعات برقی وارد نمی‌کند.

سیستم اطفاء حریق پودری

اما یکی دیگر از بهترین انواع سیستم اطفاء حریق آسانسور، سیستم‌های اطفاء حریق پودری اتوماتیک است که اغلب به صورت کپسول‌های سقفی حساس به دما در بالای چاهک یا موتور خانه نصب می‌شوند و به عنوان یک راهکار اقتصادی و قدرتمند برای مقابله با حریق‌های کلاس A، B و C هستند. این تجهیزات دارای یک حباب شیشه‌ای حساس به حرارت هستند که در دمای مشخصی شکسته شده و پودر شیمیایی را به صورت ۳۶۰ درجه در محیط پخش می‌کند. اگر چه این سیستم قدرت خفه‌ کنندگی بسیار بالایی دارد، اما به دلیل باقی ماندن ذرات پودر بر روی تجهیزات، بیشتر در بخش‌های زیرین چاه یا موتور خانه‌های بزرگ که دسترسی برای نظافت وجود دارد، مورد استفاده قرار می‌گیرد تا از سرایت آتش به کابل‌ها جلوگیری کند.

بیشتر بخوانید: تفاوت دتکتور دودی و حرارتی

اجزاء سیستم اطفاء حریق آسانسور

سیستم اطفاء حریق آسانسور از مجموعه‌ای از قطعات هوشمند و مکانیکی تشکیل شده است که هماهنگی دقیق آن‌ها برای تشخیص سریع و مهار آتش در محیط حساس چاه و کابین ضروری است. این اجزا در کنار هم باعث می‌شوند تا به محض وقوع حریق، آسانسور از مدار خارج شده و عملیات اطفاء بدون آسیب به تجهیزات برقی انجام شود. اجزای اصلی این سیستم عبارتند از:

1. پنل مرکزی اعلام حریق
2. دتکتور دودی
3. دتکتور حرارتی
4. شستی‌های اعلام حریق دستی
5. کپسول‌های اطفاء خودکار
6. نازل‌های پاشش ماده اطفایی
7. فعال ‌ساز الکتریکی یا حرارتی
8. ماژول رابط قطع برق
9. سنسور تشخیص وضعیت درب و طبقه
10. آژیر و فلاشر اعلام خطر
11. کابل‌های سیلیکونی نسوز
12. باتری اعلام حریق

استانداردهای لازم در اجرای سیستم اطفاء حریق آسانسور

ضوابط اجرایی سیستم اطفاء حریق آسانسور بر پایه الزامات سخت ‌گیرانه ملی و بین ‌المللی نظیر EN81 اروپا و استانداردهای NFPA 13 & 72 تنظیم شده‌اند تا بالاترین سطح ایمنی را در برابر سوانح تضمین کنند. یکی از حیاتی‌ترین این الزامات، پیاده ‌سازی پروتکل Firefighters’ Operation است که بر اساس آن، سیستم باید بلافاصله پس از کشف حریق، آسانسور را به طبقه همکف هدایت کرده و با باز نگه داشتن درب‌ها، از محبوس شدن افراد جلوگیری کند. مطابق با مقررات ملی ساختمان، استفاده از تجهیزات اطفاء حریق بر پایه آب در موتور خانه و چاهک آسانسور به دلیل خطر اتصال کوتاه و برق‌ گرفتگی ممنوع بوده و الزامی است که از سیستم‌های گازی با قابلیت نارسایی الکتریکی و کلاس حریق C استفاده شود.

همچنین، تمامی کابل ‌کشی‌های مربوط به اعلام و اطفاء حریق در فضای چاهک باید از نوع نسوز با تاییدیه LPCB باشند و محل استقرار نازل‌ها و دتکتورها به گونه‌ای طراحی شود که جریان هوای ناشی از حرکت کابین باعث بروز خطا در عملکرد سیستم یا تاخیر در پخش ماده اطفاء حریق نگردد.

بیشتر بخوانید: رفع خطای سیستم اعلام حریق

سیستم اطفاء حریق آسانسور چگونه عمل می‌کند؟

مکانیزم عملکرد سیستم اطفاء حریق آسانسور بر پایه یک زنجیره عملیاتی هوشمند و متوالی استوار است که با تشخیص دقیق حریق توسط دتکتورهای دودی و حرارتی مستقر در چاله آسانسور یا موتور خانه آن آغاز می‌شود. به محض شناسایی کوچک‌ترین نشانه‌های آتش‌ سوزی، پنل مرکزی فرمان توقف اضطراری را صادر کرده و آسانسور را به نزدیک‌ترین طبقه ایمن هدایت می‌کند تا با باز شدن درب‌ها، مسافران از تله مرگبار دود نجات یابند. همزمان با این فرآیند، سیستم فرمان قطع برق اصلی آسانسور را صادر می‌کند تا از بروز اتصال کوتاه جلوگیری شود.

در مرحله نهایی، کپسول‌های خودکار از طریق فعال ‌سازهای الکتریکی یا حساس به دما وارد عمل شده و با پاشیدن متمرکز ماده اطفایی در فضای کابین، بدون آسیب رساندن به قطعات حساس الکترونیکی، شعله‌‎‌های آتش را در کسری از ثانیه سرکوب می‌کنند تا از سرایت شعله‌ها به سایر طبقات از طریق داکت‌های عمودی پیشگیری شود.

راهنمای نصب سیستم اطفاء حریق آسانسور

نصب سیستم اطفاء حریق آسانسور یک فرآیند مهندسی دقیق است که نیازمند دانش فنی در حوزه برق و ایمنی ساختمان است. در این قسمت از مقاله قصد داریم راهنمای 0 تا 100 نصب سیستم اطفاء حریق آسنسور را در 5 مرحله برای شما شرح دهیم. با ما همراه باشید:

مکان ‌یابی و نصب دقیق تجهیزات

نخستین و مهم‌ترین گام در نصب سیستم اطفاء حریق آسانسور، نقشه‌ برداری دقیق از فضای چاله آسانسور، موتور خانه و تابلو فرمان جهت نصب بهینه دتکتورها و کپسول‌ها است. در این مرحله باید نقاط استراتژیک که بیشترین احتمال تجمع دود یا نشت حرارت را دارند شناسایی شوند. نصب دتکتورها باید به گونه‌ای باشد که جریان هوای ناشی از حرکت کابین باعث اختلال در عملکرد آن‌ها یا ایجاد هشدارهای کاذب نگردد. شایان ذکر است که محل نصب کپسول‌های آیروسل یا گاز پاک باید به‌ گونه‌ای انتخاب شود که شعاع پاشش آن‌ها تمام نقاط حساس الکترو مکانیکی را تحت پوشش مستقیم قرار دهد.

زیر سازی و کابل ‌کشی با استفاده از کابل‌های نسوز

پس از تعیین محل قرار گیری قطعات، نوبت به کابل ‌کشی سیستم با استفاده از کابل‌های شیلد دار و نسوز می‌رسد که طبق استانداردهای آتش ‌نشانی باید توانایی تحمل دمای بالا را برای مدت زمان مشخصی داشته باشند. تمامی مسیرهای سیم‌ کشی باید در داخل لوله‌های فولادی یا فلکسیبل‌های فلزی قرار گیرند تا در برابر جویده شدن توسط جوندگان یا آسیب‌های فیزیکی ناشی از لرزش‌های آسانسور محافظت شوند. در این مرحله، ایجاد ارتباط میان پنل مرکزی اطفاء حریق و مدار استپ اضطراری آسانسور برای اجرای فرمان‌های خودکار بسیار حیاتی است.

نصب تجهیزات کشف و اعلام

اما پس از آماده سازی کامل، نوبت به نصب دتکتورهای دودی لیزری یا حرارتی مکشی و آژیرهای هشدار در محل‌های پیش ‌بینی شده می‌رسد. دقت در اتصال صحیح دتکتورها به پنل مرکزی و تنظیم حساسیت آن‌ها متناسب با شرایط محیطی چاله آسانسور که معمولا فضایی غبار آلود است از اهمیت بالایی برخوردار است. لذا نصب شستی‌های اعلام حریق دستی در نزدیکی ورودی موتور خانه و طبقه همکف نیز در این گام انجام می‌شود تا در صورت مشاهده حریق توسط پرسنل قبل از عملکرد خودکار سنسورها، امکان فعال‌ سازی دستی سیستم نیز فراهم باشد.

استقرار کپسول‌های اطفاء و سیستم پاشش

اما چهارمین مرحله شامل نصب فیزیکی کپسول‌های اطفاء حریق و اتصال آن‌ها به فعال ‌سازهای الکتریکی است. در سیستم‌های گازی، نازل‌های پاشش باید با محاسبات دقیق هیدرولیکی نصب شوند تا فشار گاز خروجی باعث جابجایی قطعات سبک یا آسیب به بردهای الکترونیکی نشود. لازم به ذکر است که در صورت استفاده از آیروسل، باید فواصل ایمنی بدنه کپسول از تجهیزات قابل اشتعال رعایت شود چون بدنه این تجهیزات در هنگام تخلیه حرارت بالایی تولید می‌کند.

برنامه ‌نویسی پنل و تست نهایی

و اما آخرین مرحله در نصب سیستم اطفاء حریق آسانسور، پیکر بندی نرم ‌افزاری پنل مرکزی و تست یکپارچه عملکرد سیستم است. در این گام، سناریوهای مختلف حریق شبیه ‌سازی می‌شود تا اطمینان حاصل شود که به محض تحریک دتکتور، فرمان Fire Recall، قطع برق موتور خانه و در نهایت پخش ماده اطفا حریق با تاخیر مجاز به درستی اجرا می‌گردد. پس از اطمینان از عملکرد صحیح تمامی اجزا، دفترچه راهنما و چک ‌لیست‌های نگهداری تحویل کارفرما شده و سیستم آماده بهره ‌برداری رسمی می‌گردد.

کلام پایانی

همانگونه که دیدید در این مقاله به طور کامل به معرفی سیستم اطفاء حریق آسانسور پرداختیم. دانستیم که با بهره‌ گیری از سیستم اطفاء حریق آسانسور، نه تنها می‌توان آتش را در لحظات اولیه سرکوب کرد، بلکه می‌توان از آسیب به قطعات حساس و با ارزش آسانسور نیز جلوگیری به عمل آورد. به همین منظور، سرمایه‌ گذاری بر روی این سیستم، در واقع بیمه کردن سلامت ساکنین و دوام سازه در برابر حوادث غیر مترقبه است. ضمن سپاس از همراهی شما عزیزان با ما تا پایان این مقاله، امیدواریم مطالب ارائه شده برای شما مفید بوده باشد.

ما در مجموعه اسپین الکتریک آماده‌ایم تا انواع سیستم اطفاء حریق آسانسور را به همراه خدمات مرتبط با نصب یا سرویس آن به شما عزیزان ارائه دهیم. در همین راستا، شما همراهان گرامی می‌توانید جهت کسب اطلاعات بیشتر و دریافت مشاوره رایگان پیش از خرید، از طریق پل‌های ارتباطی با کارشناسان ما تماس حاصل فرمایید.

دتکتورهای گاز به‌عنوان بخش حیاتی سامانه‌های ایمنی در محیط‌های صنعتی، مسکونی و آزمایشگاهی، نقش کلیدی در شناسایی نشت گازهای خطرناک و جلوگیری از حوادث احتمالی دارند. نصب صحیح این تجهیزات به‌شدت بر کارایی و زمان پاسخ‌دهی آن‌ها تاثیرگذار است. این مقاله از اسپین الکتریک به بررسی مکان‌های مناسب نصب دتکتور گازهای مختلف، نکات کلیدی و استراتژی‌های پوشش‌دهی در فضاهای گوناگون می‌پردازد.

انواع گازها و ویژگی‌های نصب دتکتور گاز

هر نوع گاز، به دلیل ویژگی‌های فیزیکی خاص خود مانند چگالی نسبت به هوا، رفتار متفاوتی در محیط دارد. در نتیجه، دتکتورهای گاز باید متناسب با این خصوصیات در مکان مناسب نصب شوند تا بهترین عملکرد را داشته باشند.

1. گاز طبیعی (متان – CH₄) و هیدروژن (H₂)

گاز طبیعی و هیدروژن، گازهای سبک‌تری نسبت به هوا هستند و تمایل دارند به سمت بالا حرکت کنند. بنابراین:

• مکان نصب: دتکتورهای این گازها باید تقریباً ۱۵۰ میلی‌متر زیر سقف نصب شوند.
• نکات مهم:
  • ارتفاع نصب نباید پایین‌تر از بالای در باشد تا گاز از قسمت بالایی اتاق به خوبی پایش شود.
  • دتکتورها نباید در گوشه‌ها یا نقاطی که هوا ساکن است نصب شوند، زیرا تجمع گاز در این مناطق ممکن است دیر شناسایی شود.
  • از نصب دتکتورها نزدیک سیستم‌های تهویه یا جایی که جریان هوا مانع رسیدن گاز به سنسور شود، خودداری شود.
  • نگهداری و تست منظم جهت تضمین عملکرد صحیح دتکتورها توصیه می‌شود.

2. ال‌پی‌جی (LPG) و پروپان (C₃H₈)

گازهای LPG و پروپان سنگین‌تر از هوا هستند و به سمت پایین محیط حرکت می‌کنند.

• مکان نصب: دتکتورها باید حدود ۱۵۰ میلی‌متر تا حداکثر ۴۰۰ میلی‌متر از سطح زمین نصب شوند.
• نکات مهم:
  • توجه به شرایط محیطی مانند وجود آب یا رطوبت در کف برای جلوگیری از هشدارهای کاذب ضروری است.
  • نباید در نزدیکی جریان‌های قوی هوا مثل پنجره‌ها یا درها نصب شوند تا از رقیق شدن گاز و ایجاد خطا جلوگیری شود.
  • آزمون و نگهداری منظم برای اطمینان از عملکرد بهینه الزامی است.

3. منوکسید کربن (CO) و دی‌اکسید کربن (CO₂)

منوکسید کربن (CO)

منوکسید کربن وزن تقریبا برابر با هوا دارد و معمولاً در ارتفاع تنفسی انسان (۱.۶ تا ۱.۸ متر از سطح زمین) نصب می‌شود.

• نصب در ارتفاع ناحیه تنفسی افراد، امکان تشخیص سریع‌تر نشت را فراهم می‌کند.
• دتکتورها نباید نزدیک سیستم‌های تهویه نصب شوند تا قرائت‌های دقیق داشته باشند.

دی‌اکسید کربن (CO₂)

دتکتورهای CO₂ کاربردهای مختلفی دارند؛ از کلاس‌های درس گرفته تا آشپزخانه‌های صنعتی و آزمایشگاه‌ها.

• در کلاس‌های درس معمولاً در ارتفاع سر نشسته نصب می‌شوند، اما به دلیل احتمال هشدارهای کاذب از بازدم مستقیم، نصب بالاتر از سر ایستاده ترجیح داده می‌شود.
• در آشپزخانه‌های صنعتی، دتکتورها باید ۱ تا ۳ متر بالاتر از خط پخت و دور از هودهای تهویه نصب شوند.
• در آزمایشگاه‌ها دتکتورها نزدیک شیرهای گاز و محل ذخیره کپسول نصب می‌شوند، با توجه به اینکه CO₂ سنگین‌تر از هواست، نصب در ارتفاع پایین‌تر بهتر است.
• بازرسی و آزمون منظم جهت حفظ ایمنی و عملکرد مطلوب اهمیت فراوانی دارد.

4. کاهش اکسیژن (O₂) و گازهای بی‌اثر (نیتروژن، آرگون)

کاهش اکسیژن در محیط می‌تواند خطرناک باشد، زیرا گازهای بی‌اثر مانند نیتروژن و آرگون جای اکسیژن را می‌گیرند و منجر به خفگی می‌شوند.

• نیتروژن: کمی سبک‌تر از هواست و در آزمایشگاه‌ها به‌عنوان گاز حامل استفاده می‌شود.
• آرگون: سنگین‌تر از هوا بوده و در جوشکاری، نگهداری مواد غذایی و روشنایی کاربرد دارد.
• نصب دتکتورهای پایش اکسیژن باید در ارتفاع پایین باشد تا کاهش سطح اکسیژن به سرعت شناسایی شود.
• تأمین تهویه مناسب برای کاهش خطرات حیاتی است.

5. غنی‌سازی اکسیژن

افزایش سطح اکسیژن بیش از ۲۱ درصد باعث افزایش خطر آتش‌سوزی و انفجار می‌شود.

• شناسایی نشتی اکسیژن برای جلوگیری از خطرات ضروری است.
• دتکتورهای اکسیژن باید نزدیک مخازن و سامانه‌های لوله‌کشی اکسیژن نصب شوند.
• تهویه مناسب در این نواحی باعث رقیق شدن غلظت اکسیژن اضافی و کاهش خطر می‌شود.

بیشتر بخوانید: چیدمان دتکتور شعله در صنعت نفت و گاز

پوشش منطقه‌ای و تعداد دتکتورها

برای تضمین ایمنی کامل، تعداد و مکان دتکتورها باید با دقت تعیین شود. عوامل کلیدی شامل:

1. ابعاد منطقه: فضای بزرگ‌تر نیازمند تعداد بیشتری دتکتور است.
2. ارتفاع سقف: بر اساس گاز پایش‌شده، دتکتورها باید در ارتفاع مناسب نصب شوند.
3. تجهیزات موجود: دستگاه‌هایی مانند دیگ‌های گازی یا اجاق‌ها احتمال نشت را افزایش می‌دهند و نیاز به پایش بیشتر دارند.
4. پیچیدگی لوله‌کشی: در نقاط اتصال و مسیرهای طولانی لوله‌کشی، دتکتورهای بیشتری لازم است.
5. نوع گاز و کاربرد فضا: هر گاز رفتار و خطر خاصی دارد و محل نصب باید متناسب با کاربرد محیط باشد.

بیشتر بخوانید: طراحی چیدمان دتکتور شعله؛ رویکرد نوین در ۲۰۲۵

انواع پوشش دتکتورها

پوشش گسترده (Blanket Coverage)

استقرار یکنواخت چندین دتکتور در سراسر یک فضای مشخص مانند اتاق تجهیزات صنعتی.

• دتکتورها باید به گونه‌ای توزیع شوند که هیچ ناحیه‌ای بدون پوشش باقی نماند.
• پوشش نواحی با همپوشانی جزئی باعث افزایش اطمینان در صورت خرابی یک دتکتور می‌شود.
• طراحی اتاق، محل تجهیزات و مسیرهای تهویه باید در جانمایی دتکتورها لحاظ شود.
• نگهداری و آزمون‌های منظم باید به صورت برنامه‌ریزی‌شده انجام شود.

پوشش هدفمند (Targeted Coverage)

نصب بیم دتکتور در نقاط خاصی که احتمال نشت گاز بیشتر است، مانند:

• دیگ‌های بخار، لوله‌کشی‌ها، شیرها و دودکش‌ها.
• دتکتورها باید نزدیک به این نقاط نصب شوند، بدون اینکه دسترسی به آن‌ها محدود شود.
• نوع دتکتور باید با نوع گاز هماهنگ باشد.
• شرایط محیطی مانند جریان هوا و دما باید در نظر گرفته شود.
• برنامه نگهداری و کالیبراسیون منظم بسیار حیاتی است.

نکات مهم در نگهداری و آزمون دتکتورها

• آزمون‌های دوره‌ای برای تضمین دقت و عملکرد صحیح دتکتورها انجام شود.
• کالیبراسیون منظم برای جلوگیری از خطاهای اندازه‌گیری ضروری است.
• در صورت خرابی یا تعمیر، جایگزینی فوری دتکتورها برای حفظ ایمنی محیط ضروری است.

نتیجه‌گیری

نصب صحیح و به موقع دتکتورهای گاز، عاملی حیاتی برای ایمنی در هر محیطی است که گازهای مختلف مورد استفاده یا نگهداری قرار می‌گیرند. با درک ویژگی‌های فیزیکی گازها، شرایط محیطی و کاربری فضا، می‌توان مکان‌های بهینه نصب دتکتورها را تعیین کرد. استفاده از استراتژی‌های پوشش گسترده و هدفمند، همراه با نگهداری منظم، تضمین می‌کند که سامانه‌های پایش گاز به بهترین شکل عمل کنند و خطرات ناشی از نشت گاز به حداقل برسند. در نهایت، این اقدامات به حفاظت از جان انسان‌ها و جلوگیری از خسارات مالی کمک شایانی می‌کنند.

برای استعلام دقیق قیمت دتکتور شعله و قیمت دتکتور گاز از شرکت اسپین الکتریک، معمولاً باید مستقیماً با واحد فروش شرکت تماس بگیرید.

سیستم F&G یکی از ابزارهای پیشرفته برای حفظ ایمنی در محیط‌های صنعتی محسوب می‌شود. این سیستم برای شناسایی و هشدار سریع در مواقع بروز حریق یا نشت گاز به کار گرفته می‌شود و در صنایع حساس مانند نفت و گاز، پتروشیمی، معادن، نیروگاه‌ها و کشتی‌سازی کاربرد گسترده‌ای دارد. عملکرد این سیستم مبتنی بر استفاده از تجهیزات پیشرفته‌ای مانند حسگرهای مخصوص و دستگاه‌های تشخیص‌دهنده است که توانایی شناسایی مواردی همچون دود، حرارت، گاز و حتی تغییرات فشار را دارند. در ادامه به مطالب بیشتری می‌پردازیم تا پایان با ما همراه باشید.

اجزای سیستم F&G چیست؟

سیستم F&G از بخش‌های متنوعی تشکیل شده است که هر کدام نقش منحصربه ‌فردی در فرآیند شناسایی و اعلام خطرات ناشی از آتش‌سوزی و نشت گاز ایفا می‌کنند. در ادامه، به معرفی اجزای کلیدی این سیستم می‌پردازیم.

واحد کنترل (Control Unit)

مرکز فرماندهی سیستم F&G به عنوان بخش اصلی، مسئول هماهنگی و نظارت بر عملکرد سایر اجزا است. این بخش داده‌های ارسالی از حسگرها را پردازش کرده و در صورت شناسایی آتش‌سوزی یا نشت گاز، دستورهای لازم را صادر می‌کند. علاوه بر این، مرکز کنترل معمولا مجهز به نمایشگر و یک رابط کاربری است که امکان مشاهده اطلاعات و اعمال تنظیمات را برای کاربران فراهم می‌سازد.

سنسورها (Sensors)

حسگرها برای شناسایی خطرات مرتبط با آتش‌سوزی و گازهای سمی طراحی شده‌اند. این حسگرها در انواع مختلفی از جمله حسگرهای تشخیص دود، حرارت ، گاز وجود دارند. وظیفه اصلی آن‌ها جمع‌آوری داده‌های محیطی و انتقال این اطلاعات به بخش‌های دیگر سیستم برای پردازش و اقدام مناسب است.

سیستم اعلام (Alarm System)

بخش هشداردهنده در سیستم F&G وظیفه دارد وقوع آتش‌سوزی یا نشت گاز را به اطلاع افراد مسئول برساند. این بخش ممکن است از تجهیزات مختلفی مانند آژیرهای صوتی، چراغ‌های هشداردهنده قرمز و ابزارهای ارتباطی نظیر رادیو یا دستگاه‌های پخش پیام استفاده کند. هدف اصلی این سیستم، اطلاع‌رسانی سریع و موثر به افراد حاضر برای انجام اقدامات ضروری است.

سیستم خاموش کننده (Suppression System)

بخش اطفای حریق در سیستم F&G وظیفه مهار و خاموش کردن آتش را بر عهده دارد. این بخش می‌تواند از تجهیزات متنوعی مانند اسپرینکلرها، سیستم‌های گازی (مانند دی‌اکسید کربن)، مواد خاموش‌کننده روغنی استفاده کند. هدف اصلی این سامانه، مقابله سریع و کارآمد با آتش‌سوزی و جلوگیری از گسترش آن است.

ارتباطات (Communications)

سیستم F&G اغلب با سایر سامانه‌ها برای هماهنگی و تبادل اطلاعات در ارتباط است. این ارتباطات می‌توانند شامل اتصال به سیستم‌های ایمنی، سامانه‌های هشدار اضطراری یا مراکز کنترل باشند. روش‌های ارتباطی متنوعی مانند سیم‌کشی، شبکه‌های بی‌سیم نظیر Wi-Fi و بلوتوث، یا استفاده از پروتکل‌های صنعتی مانند Modbus و Profibus در این سیستم به کار می‌روند.

نحوه عملکرد سیستم‌های F&G

در محیط‌هایی که احتمال وقوع آتش‌سوزی یا خطر انفجار وجود دارد، سیستم‌های آتش و گاز (F&G) نقش کلیدی در شناسایی حوادث احتمالی دارند. این سیستم‌ها با ارسال هشدار به کارکنان و اجرای اقدامات فوری، از بروز خسارات شدید جلوگیری کرده و عواقب ناشی از این حوادث را به حداقل می‌رسانند.

سیستم‌های F&G به شبکه‌ای از حسگرها متصل هستند و توانایی برقراری ارتباط با سیستم خاموشی اضطراری (ESD) را نیز دارند. این ارتباط امکان خاموشی خودکار تاسیسات صنعتی را در مواقع بحرانی فراهم و از گسترش حادثه جلوگیری می‌کند.

کاربردهای سیستم F&G چیست؟

این سامانه در محیط‌ها و صنایعی که با خطر آتش‌سوزی و انتشار گازهای خطرناک مواجه هستند، مورد استفاده قرار می‌گیرد. در ادامه، به برخی از موارد استفاده این فناوری اشاره خواهد شد:

صنایع نفت و گاز

در صنایع نفت و گاز، به دلیل وجود مواد سمی و اشتعال‌زا، احتمال بروز آتش‌سوزی و نشت گاز بسیار زیاد است. به همین دلیل، سیستم‌های آتش و گاز (F&G) به منظور شناسایی و هشدار در برابر چنین خطراتی مورد استفاده قرار می‌گیرند. این سامانه‌ها قادرند واکنش‌های فوری نظیر تخلیه محیط، خاموش کردن خودکار تجهیزات و اطلاع‌رسانی به مسئولان مربوطه را اجرا کنند.

صنایع مدنی

در معادن، آتش‌سوزی و نشت گاز از جمله تهدیدات جدی به شمار می‌روند. برای افزایش ایمنی در این محیط‌ها، از سیستم‌های آتش و گاز (F&G) جهت شناسایی سریع این خطرات استفاده می‌شود. این سیستم با پیشگیری از وقوع حوادث بزرگ نظیر خفگی و آتش‌سوزی، نقش مهمی در حفظ جان کارکنان و کاهش خطرات ایفا می‌کند.

صنایع پتروشیمی

در صنعت پتروشیمی، حضور مواد شیمیایی خطرناک و قابل اشتعال از عوامل اصلی بروز حوادث است. به همین منظور، از سیستم‌های آتش و گاز (F&G) برای شناسایی آتش‌سوزی و نشت گاز استفاده می‌شود. این سامانه با کاهش ریسک خطرات جدی، نقشی اساسی در پیشگیری از وقوع حوادث ناگوار ایفا می‌کند.

نیروگاه‌ها

در نیروگاه‌ها، به دلیل استفاده از سوخت‌های فسیلی و مواد شیمیایی، احتمال بروز آتش‌سوزی و نشت گاز از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. سیستم‌های آتش و گاز (F&G) در این محیط‌ها برای شناسایی آتش‌سوزی در بخش‌هایی نظیر ساختمان‌ها، اتاق‌های تجهیزات و خطوط انتقال سوخت به کار گرفته می‌شوند و با ارسال هشدار به کارکنان، از وقوع حوادث جدی جلوگیری می‌کنند.

ساختمان‌ها و تاسیسات صنعتی

سیستم‌های آتش و گاز (F&G) در ساختمان‌ها و تاسیسات صنعتی نیز کاربرد دارند. این سامانه‌ها در مکان‌هایی مانند دفاتر اداری، فروشگاه‌ها، انبارها، ایستگاه‌های مترو و راه‌آهن، فرودگاه‌ها و سایر اماکن مشابه مورد استفاده قرار می‌گیرند.

بیشتر بخوانید: چرا قیمت دتکتور گاز متان خانگی مهم است؟

مزایای استفاده از سیستم F&G چیست؟

به‌کارگیری سیستم‌های آتش و گاز (F&G) در محیط‌های صنعتی و تجاری، فواید متعددی را ارائه می‌دهد. در ادامه، به برخی از این مزایا اشاره خواهیم کرد:

تشخیص زودهنگام حریق

سیستم F&G با بهره‌گیری از حسگرهای پیشرفته، توانایی شناسایی سریع آتش‌سوزی را در محیط فراهم می‌کند. این ویژگی امکان انجام اقدامات ایمنی و اطفای حریق را در کوتاه‌ترین زمان ممکن فراهم کرده و به طور قابل توجهی از خسارت‌ها و آسیب‌های ناشی از آتش‌سوزی جلوگیری می‌کند.

هشدار دهی و اعلام

سیستم F&G با به‌کارگیری فناوری‌های پیشرفته، در صورت بروز حریق یا نشت گاز، هشدارهای ضروری را به افراد مسئول منتقل می‌کند. این هشدارها می‌توانند شامل آلارم‌های صوتی، نمایشگرهای گرافیکی یا پیام‌های صوتی باشند. عملکرد سریع و کارآمد این سیستم موجب بهبود زمان واکنش و پیشگیری از گسترش خطرات می‌شود.

تشخیص نشت گاز

سیستم F&G با شناسایی گازهای مضر و خطرناک مانند گازهای سمی یا اشتعال‌پذیر، نقش موثری در افزایش ایمنی محیط ایفا می‌کند. این سیستم با کاهش ریسک‌های احتمالی برای افراد حاضر، امکان اجرای تدابیر حفاظتی و اقدامات پیشگیرانه را فراهم می‌سازد.

خاموشی خودکار

برخی از سیستم‌های F&G مجهز به قابلیت اطفای حریق به صورت خودکار هستند. این سیستم‌ها با شناسایی وقوع آتش‌سوزی، بدون نیاز به مداخله دستی وارد عمل شده و عملیات خاموش کردن آتش را به طور اتوماتیک انجام می‌دهند. این ویژگی منجر به کاهش زمان پاسخگویی و مهار سریع‌تر آتش‌سوزی می‌گردد.

قابلیت گسترش ‌پذیری

سیستم F&G دارای انعطاف‌پذیری بالایی است و می‌تواند بر اساس نیازهای گوناگون محیط‌های مختلف سفارشی‌سازی شود. این سیستم قابلیت ارتقا از طریق افزودن حسگرها، تجهیزات و اجزای جدید را دارد و تنظیمات آن به‌گونه‌ای انجام می‌شود که با شرایط خاص هر محیط هماهنگ باشد.

افزایش ایمنی و کاهش خسارات

سیستم F&G با ارائه تشخیص به‌موقع حریق و نشت گاز، سطح ایمنی را در محیط‌های کاری و مسکونی به میزان قابل توجهی ارتقا می‌دهد. این فناوری امکان اجرای سریع‌تر اقدامات پیشگیرانه و کاهش آسیب‌های ناشی از حوادث را فراهم می‌کند. علاوه بر این، استفاده از این سیستم به حفظ جان افراد، حفاظت از تجهیزات، اموال و محیط اطراف کمک شایانی خواهند کرد.

چالش‌ها و راهکارها در طراحی و نصب سیستم F&G چیست؟

سیستم‌های F&G (تشخیص و اعلام حریق و گاز) نقش کلیدی در ایمنی محیط‌های صنعتی و مسکونی دارند. با این حال، طراحی و نصب این سیستم‌ها با چالش‌هایی مواجه است که می‌توان با راهکارهای مناسب آن‌ها را مدیریت کرد. در ادامه به برخی از چالش‌ها و راهکارهای مرتبط اشاره می‌شود:

انتخاب تجهیزات مناسب

یکی از چالش‌های اصلی در طراحی و نصب سیستم F&G، انتخاب تجهیزات مناسب برای محیط مورد نظر است. عدم هماهنگی تجهیزات با نوع خطرات موجود در محیط می‌تواند عملکرد سیستم را مختل کرده و کارایی آن را کاهش دهد. برای حل این مشکل، ضروری است که قبل از طراحی، مطالعات اولیه دقیقی انجام شود.

این مطالعات باید شامل ارزیابی خطرات محیطی و بررسی نیازهای خاص هر محیط باشد. استفاده از تجهیزات پیشرفته و سازگار با شرایط محیط، مانند حسگرهای مقاوم به گرما، رطوبت یا مواد شیمیایی، می‌تواند به بهبود عملکرد سیستم کمک کند.

پوشش کامل محیط

یکی دیگر از چالش‌های مهم، پوشش دادن تمامی نقاط حساس محیط است. در صورت طراحی نادرست، برخی نقاط ممکن است خارج از پوشش سیستم باقی بمانند که این مسئله می‌تواند باعث تاخیر در تشخیص خطر یا حتی عدم اعلام هشدار شود. راهکار این مشکل، استفاده از نرم‌افزارهای تخصصی برای طراحی دقیق نقشه جانمایی حسگرهاست.

در این طراحی باید عواملی مانند جریان هوا، موانع فیزیکی و میزان حساسیت محیط در نظر گرفته شود تا پوشش کامل و بی‌نقصی حاصل گردد.

تداخل تجهیزات با سایر سیستم‌ها

سیستم F&G ممکن است با سایر تجهیزات ایمنی یا سیستم‌های الکتریکی موجود در محیط تداخل داشته باشد. این تداخل می‌تواند عملکرد سیستم را مختل کرده و مشکلاتی در هماهنگی بین بخش‌های مختلف ایجاد کند. برای جلوگیری از این مشکل، بهتر است از پروتکل‌های استاندارد ارتباطی استفاده شود.

همچنین استفاده از کنترلرهای مرکزی پیشرفته می‌تواند هماهنگی لازم میان سیستم F&G و دیگر تجهیزات را تضمین کند.

نگهداری و عملکرد مداوم

عملکرد مداوم و بدون نقص سیستم F&G نیازمند نگهداری منظم و دقیق است. عدم سرویس‌دهی به موقع تجهیزات یا فرسودگی حسگرها ممکن است باعث کاهش دقت یا خرابی سیستم شود. برای رفع این چالش، باید برنامه‌ای منظم برای تعمیرات و نگهداری سیستم طراحی شود.

این برنامه شامل تست‌های دوره‌ای تجهیزات، تعویض قطعات مستهلک و بررسی عملکرد حسگرها است تا از عملکرد صحیح سیستم اطمینان حاصل شود.

بیشتر بخوانید: چه ساختمان‌هایی نیاز به سیستم کشف و اعلام حریق ساختمان دارند؟

 

چه محیط هایی به استفاده از سیستم F&G نیاز دارند؟

سیستم F&G یا همان سیستم تشخیص آتش و گاز  یکی از حیاتی‌ترین سامانه‌های ایمنی برای محیط‌هایی است که خطر نشت گازهای قابل اشتعال، مواد سمی یا احتمال وقوع حریق‌های ناگهانی در آن‌ها بالا است. این سیستم معمولاً در صنایع نفت، گاز، پتروشیمی، پالایشگاه‌ها و نیروگاه‌ها استفاده می‌شود. زیرا در این محیط‌ها، ترکیب گازهای اشتعال ‌زا و دمای بالا می‌تواند به فاجعه‌های مهیب منجر شود. همچنین سکوهای نفتی دریایی نیز از جمله فضاهایی هستند که سیستم F&G به‌ صورت دائمی و دقیق در آن‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد تا با کوچک‌ترین نشتی یا جرقه، اقدامات پیشگیرانه سریع انجام گیرد. وجود سیستم‌های تشخیص شعله، دتکتور گاز و آژیرهای هشدار دهنده، به ‌عنوان اجزای اصلی F&G، باعث افزایش چشم گیر ایمنی پرسنل و کاهش خسارات احتمالی می‌شود.

علاوه بر صنایع بزرگ، برخی فضاهای صنعتی و نیمه ‌صنعتی که در آن‌ها مواد شیمیایی خطرناک، گازهای قابل انفجار یا تجهیزات حرارتی سنگین وجود دارد نیز به استفاده از سیستم F&G نیاز دارند. برای مثال، انبارهای مواد شیمیایی، ایستگاه‌های تقلیل فشار گاز، کارخانه‌های تولید رزین، کارگاه‌های فلز کاری و حتی آزمایشگاه‌های تحقیقاتی که با مواد آتش ‌زا یا گازهای سمی سر و کار دارند، محیط‌هایی هستند که باید به سیستم F&G مجهز باشند. در چنین مکان‌هایی، نصب این سیستم نه ‌تنها برای حفظ امنیت کارکنان ضروری است، بلکه الزامات قانونی و استانداردهای ایمنی نیز استفاده از آن را اجتناب ‌ناپذیر کرده‌اند. بهره‌ گیری از سیستم F&G در این محیط‌ها باعث افزایش سطح هوشمندی و واکنش سریع در برابر هر نوع تهدید گازی یا آتش ‌سوزی می‌شود و نقش کلیدی در مدیریت بحران ایفا می‌کند.

 

تفاوت سیستم اعلام حریق معمولی با سیستم F&G چیست؟

به طور طبیعی، تفاوت‌های عمده‌ای میان سیستم اعلام حریق معمولی و سیستم F&G وجود دارد. در ادامه به بررسی برخی از مهم‌ترین تفاوت‌ها می‌پردازیم:

دامنه شناسایی خطرات

سیستم‌های اعلام حریق معمولی تنها برای شناسایی آتش و دود طراحی شده‌اند و بر اساس تغییرات دمایی یا وجود دود در محیط کار می‌کنند. این سیستم‌ها به ‌طور معمول از دتکتورهای حرارتی یا دودی استفاده می‌کنند که تنها در مواجهه با آتش یا دود فعال می‌شوند. در حالی که سیستم F&G علاوه ‌بر تشخیص حریق، قادر به شناسایی انواع مختلف گازهای خطرناک مانند گازهای قابل اشتعال، سمی و گازهای ردیاب آتش است. این ویژگی باعث می‌شود که سیستم F&G در محیط‌هایی که احتمال نشت گاز یا آتش ‌سوزی به‌ صورت همزمان وجود دارد، بسیار مفید و ضروری باشد. به عبارت دیگر، سیستم F&G به ‌طور همزمان قادر به شناسایی تهدیدات آتش و گازهای خطرناک است که در سیستم‌های اعلام حریق معمولی تنها یکی از این خطرات شناسایی می‌شود.

 

پیچیدگی و فناوری مورد استفاده

سیستم‌های اعلام حریق معمولی اغلب به فناوری‌های ساده‌تری مانند دتکتورهای دود یا دما متکی هستند که به راحتی قابل نصب و راه ‌اندازی هستند. این سیستم‌ها برای فضاهایی که فقط خطر حریق وجود دارد، طراحی شده و نیاز به پیچیدگی کمتری دارند. اما سیستم F&G به فناوری پیشرفته‌تری نیاز دارد که شامل دتکتورهای خاص برای انواع گازها و شعله‌ها و همچنین قابلیت پردازش سیگنال‌های پیچیده‌تر است. این سیستم‌ها از سنسورهای گازی پیشرفته، دتکتورهای شعله و همچنین ارتباطات دیجیتال برای تجزیه و تحلیل اطلاعات استفاده می‌کنند. به همین دلیل، راه ‌اندازی و نگهداری سیستم F&G پیچیده‌تر از سیستم‌های اعلام حریق معمولی است و نیاز به متخصصین حرفه‌ای برای نصب، کالیبراسیون و تعمیرات دارد.

 

کاربرد در محیط‌های صنعتی

سیستم‌های اعلام حریق معمولی عمدتاً در ساختمان‌های مسکونی، اداری و تجاری مورد استفاده قرار می‌گیرند و برای شناسایی حریق‌های معمولی طراحی شده‌اند. این سیستم‌ها برای محیط‌هایی که تهدیدات گازی یا شیمیایی در آن‌ها کم است، مناسب هستند. در مقابل، سیستم F&G به ‌طور ویژه برای محیط‌های صنعتی و خطرناک مانند پالایشگاه‌ها، کارخانه‌های شیمیایی، سکوهای نفتی و کارخانه‌های گاز طراحی شده است. در این محیط‌ها، علاوه ‌بر خطرات آتش ‌سوزی، نشت گازهای سمی و قابل اشتعال نیز یک تهدید جدی به شمار می‌رود که نیاز به سیستم‌های پیشرفته‌ای مانند F&G برای شناسایی آن‌ها وجود دارد. به همین دلیل، سیستم F&G در مکان‌های صنعتی که ترکیب آتش و گازهای خطرناک می‌تواند به یک بحران بزرگ منجر شود، بسیار ضروری است.

 

زمان واکنش و هشدار

سیستم‌های اعلام حریق معمولی معمولاً در زمان‌هایی که دود یا حرارت در محیط مشاهده می‌شود، فعال می‌شوند و هشدار می‌دهند. این سیستم‌ها برای شناسایی حریق در مراحل ابتدایی طراحی شده‌اند و معمولاً پس از رسیدن به حدی از دما یا دود عمل می‌کنند. اما سیستم F&G به ‌طور همزمان با شناسایی نشتی گاز، شعله یا تغییرات سریع در شرایط محیطی هشدار می‌دهد. این سیستم‌ها قادر هستند تا قبل از اینکه آتش به ‌طور کامل شروع شود یا گاز به سطح خطرناکی برسد، هشدار دهند و اقدامات پیشگیرانه را به ‌طور فوری انجام دهند. از آنجا که گازهای اشتعال ‌زا و سمی می‌توانند در برخی محیط‌ها به سرعت به یک وضعیت بحرانی تبدیل شوند، سیستم F&G با ارائه هشدارهای دقیق و سریع‌تر، فرصت‌های بیشتری برای واکنش پیش از وقوع بحران فراهم می‌آورد.

 

استانداردها و مقررات مرتبط سیستم F&G

سیستم‌های F&G (آتش‌سوزی و گاز) به منظور شناسایی سریع خطرات آتش‌سوزی و نشت گاز طراحی شده‌اند و رعایت استانداردها و مقررات ایمنی در این زمینه از اهمیت بالایی برخوردار است. استانداردهایی مانند IEC 61508 برای ایمنی عملکردی سیستم‌ها، NFPA 72 برای نصب و نگهداری سیستم‌های هشدار آتش‌سوزی و ATEX برای استفاده از تجهیزات در محیط‌های خطرناک، به تضمین کارایی و ایمنی این سیستم‌ها کمک می‌کنند.

این استانداردها در کنار یکدیگر، شناسایی دقیق و واکنش سریع به تهدیدات را فراهم می‌آورند.

نکات مهم در نگهداری و تست سیستم F&G چیست؟

سیستم F&G (Fire and Gas) یکی از حیاتی‌ترین اجزای سیستم‌های ایمنی در صنایع مختلف، به ویژه در صنایع نفت و گاز است. این سیستم برای تشخیص و کنترل آتش‌سوزی و نشت گاز طراحی شده و عملکرد صحیح آن می‌تواند از خسارات جانی و مالی گسترده جلوگیری کند. در ادامه به نکات مهم در نگهداری و تست سیستم F&G اشاره می‌شود:

برنامه‌ریزی دوره‌ای برای نگهداری

نگهداری منظم سیستم F&G نیازمند یک برنامه‌ریزی دقیق و مدون است. این برنامه باید شامل زمان‌بندی مشخص برای بازرسی، تعمیر و آزمایش تجهیزات باشد. برنامه نگهداری باید بر اساس دستورالعمل‌های تولیدکننده تنظیم شود تا تجهیزات با حداکثر کارایی خود عمل کنند و از هرگونه خرابی پیشگیری شود.

تست عملکرد سیستم

برای اطمینان از عملکرد صحیح سیستم F&G، باید تست‌های دوره‌ای انجام شود. این تست‌ها شامل شبیه‌سازی شرایط اضطراری مانند انتشار گاز یا وقوع آتش‌سوزی است. این شبیه‌سازی‌ها کمک می‌کند تا نقاط ضعف احتمالی سیستم شناسایی و رفع شوند.

بررسی اتصالات و کابل‌ها

یکی از بخش‌های مهم در نگهداری سیستم F&G، بررسی دقیق کابل‌ها و اتصالات آن است. کابل‌های آسیب‌دیده یا فرسوده ممکن است در زمان نیاز، سیستم را از کار بیندازند. بنابراین، بررسی منظم اتصالات و تعویض کابل‌های معیوب برای اطمینان از انتقال صحیح سیگنال‌ها ضروری است.

نظافت و نگهداری تجهیزات

تجمع گرد و غبار، آلودگی‌های محیطی یا موانع فیزیکی ممکن است عملکرد سنسورها و دتکتورها را مختل کند. پاکسازی منظم این تجهیزات و اطمینان از دید باز و عملکرد صحیح آن‌ها یکی از گام‌های مهم در نگهداری سیستم است.

کلام پایانی

سیستم F&G به عنوان یکی از حیاتی‌ترین ابزارهای ایمنی در محیط‌های صنعتی، نقشی کلیدی در حفظ جان انسان‌ها، حفاظت از تجهیزات و جلوگیری از خسارات مالی دارد. عملکرد صحیح این سیستم مستلزم نگهداری منظم، کالیبراسیون دقیق سنسورها و تست دوره‌ای است. با رعایت استانداردهای بین‌المللی، مستندسازی اقدامات نگهداری و آموزش کارکنان، می‌توان از عملکرد بی‌نقص این سیستم در شرایط بحرانی اطمینان حاصل کرد.

سرمایه‌گذاری در نگهداری و ارتقای سیستم F&G نه تنها به افزایش ایمنی محیط کمک می‌کند، بلکه به عنوان یک عامل پیشگیرانه، هزینه‌های ناشی از حوادث احتمالی را به شدت کاهش می‌دهد. ایمنی، هیچگاه یک هزینه نیست، بلکه یک سرمایه‌گذاری برای حفاظت از آینده است. در صورت هر گونه سوال در پایان صفحه سایت اسپین الکتریک کامنت بگذارید تا کارشناسان به خوبی شما عزیزان را راهنمایی کنند.

سوالات متداول

سیستم F&G چه تفاوتی با سیستم اطفای حریق دارد؟

سیستم F&G (Fire and Gas) برای شناسایی و اعلام آتش‌سوزی و نشت گاز طراحی شده است، در حالی که سیستم اطفای حریق به طور خاص برای خاموش کردن آتش استفاده می‌شود. این سیستم شامل سنسورهای تشخیص گاز و آتش، آلارم‌ها و کنترلرها است که وظیفه اطلاع‌رسانی سریع را بر عهده دارند، اما سیستم اطفای حریق با استفاده از آب، گاز یا مواد شیمیایی به طور مستقیم آتش را خاموش می‌کند.

هر چند وقت یک بار باید سیستم F&G تست شود؟

تست سیستم F&G باید بر اساس استانداردهای ایمنی و توصیه‌های تولیدکننده انجام شود. به طور کلی، آزمایش عملکرد کلی سیستم باید به صورت ماهانه، کالیبراسیون سنسورها هر سه تا شش ماه یک بار، و بازرسی فنی جامع سالانه انجام شود. این زمان‌بندی‌ها ممکن است بسته به شرایط محیطی و ریسک‌های موجود متغیر باشد.

آیا می‌توان از سیستم F&G در محیط‌های مختلف استفاده کرد؟

بله، سیستم F&G قابل استفاده در محیط‌های مختلفی از جمله صنایع نفت و گاز، پتروشیمی، نیروگاه‌ها و حتی فضاهای تجاری است. این سیستم‌ها با توجه به نوع محیط، طراحی و تنظیم می‌شوند تا حساسیت لازم برای شناسایی خطرات خاص آن محیط (مانند گازهای قابل اشتعال یا دود) را داشته باشند. انتخاب سنسورها و تجهیزات مناسب برای هر محیط، نقش کلیدی در کارایی سیستم دارد.

دتکتورها به عنوان حسگرهای اصلی در سیستم‌های اعلام حریق، وظیفه تشخیص علائم حریق و ارسال هشدار به پنل مرکزی را بر عهده دارند. انتخاب دتکتور مناسب با توجه به نوع کاربری ساختمان، نوع حریق احتمالی، شرایط محیطی و منطقه تحت پوشش، از اهمیت بالایی برخوردار است. انتخاب دتکتور مناسب با توجه به منطقه تحت پوشش، می‌تواند از گسترش حریق جلوگیری کند و زمان کافی برای واکنش و اطفاء حریق را فراهم کند. این امر می‌تواند از خسارات جانی و مالی جلوگیری کند و به افراد حاضر در محل کمک کند تا به سرعت از محل خطر خارج شوند. امروز و در این مقاله قصد داریم به صورت 0 تا 100 به معرفی انواع دتکتور بر اساس منطقه تحت پوشش بپردازیم. پس این مقاله را از دست ندهید وما را تا پایان همراهی کنید.

انواع دتکتور بر اساس منطقه تحت پوشش چیست؟

انواع دتکتور بر اساس منطقه تحت پوشش به دسته‌های مختلفی تقسیم می‌شوند که عبارتند از: دتکتورهای نقطه‌ای:

1. خطی
2. منطقه‌ای
3. محیطی
4. چندمنطقه‌ای

هر کدام از این دتکتورها برای پوشش نوع خاصی از فضاها و مناطق طراحی شده‌اند و کاربرد خاصی دارند. در انتخاب دتکتور مناسب، باید به عوامل مختلفی مانند نوع کاربری ساختمان، نوع حریق احتمالی، شرایط محیطی، منطقه تحت پوشش و استانداردهای ایمنی مربوطه توجه کرد. برای این منظور، بهتر است با متخصصان و کارشناسان این حوزه مشورت شود.

معرفی  انواع دتکتور بر اساس منطقه تحت پوشش

انواع دتکتور بر اساس منطقه تحت پوشش به دسته‌های مختلفی تقسیم می‌شوند که عبارتند از: دتکتورهای نقطه‌ای، خطی، منطقه‌ای، محیطی و چندمنطقه‌ای. هر کدام از این دتکتورها برای پوشش نوع خاصی از فضاها و مناطق طراحی شده‌اند و کاربرد خاصی دارند. در انتخاب دتکتور مناسب، باید به عوامل مختلفی مانند نوع کاربری ساختمان، نوع حریق احتمالی، شرایط محیطی، منطقه تحت پوشش و استانداردهای ایمنی مربوطه توجه کرد. برای این منظور، بهتر است با متخصصان و کارشناسان این حوزه مشورت شود.

دتکتورهای نقطه‌ای (Point Detectors)

دتکتورهای نقطه‌ای، رایج‌ترین انواع دتکتور بر اساس منطقه تحت پوشش هستند که برای پوشش نقاط خاصی از فضا استفاده می‌شوند. این دتکتورها معمولا در اتاق‌ها، راهروها و سایر فضاهای کوچک نصب می‌شوند و می‌توانند دود، حرارت، شعله یا گاز را تشخیص دهند. دتکتورهای نقطه‌ای به دلیل اندازه کوچک و نصب آسان، در بسیاری از ساختمان‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند. این دتکتورها معمولا به صورت تکی در نقاط مختلف نصب می‌شوند و هر کدام مسئول پوشش منطقه کوچکی در اطراف خود هستند.

دتکتورهای منطقه‌ای  (Area Detectors)

دتکتورهای منطقه‌ای، برای پوشش مناطق بزرگ و باز مانند سالن‌های ورزشی، فروشگاه‌ها و کارخانه‌ها استفاده می‌شوند. این دتکتورها معمولا از چندین سنسور تشکیل شده‌اند که در نقاط مختلف منطقه نصب می‌شوند و اطلاعات آنها توسط یک پردازنده مرکزی تحلیل می‌شود. دتکتورهای منطقه‌ای به دلیل قابلیت پوشش مناطق بزرگ، برای مکان‌هایی که نیاز به تشخیص سریع حریق در سطح وسیع دارند، مناسب هستند. این دتکتورها معمولا در سقف نصب می‌شوند و می‌توانند دود، حرارت یا شعله را در یک منطقه وسیع تشخیص دهند.

دتکتورهای چند منطقه‌ای (Multi-Zone Detectors)

دتکتورهای چند منطقه‌ای، برای پوشش ساختمان‌های بزرگ و پیچیده با مناطق مختلف استفاده می‌شوند. این دتکتورها معمولا از چندین سنسور تشکیل شده‌اند که در نقاط مختلف ساختمان نصب می‌شوند و اطلاعات آنها توسط یک پردازنده مرکزی تحلیل می‌شود. دتکتورهای چند منطقه‌ای به دلیل قابلیت پوشش مناطق مختلف، برای ساختمان‌های بزرگ و پیچیده که نیاز به تشخیص دقیق محل حریق دارند، مناسب هستند. این دتکتورها معمولا به یک سیستم مرکزی متصل می‌شوند و می‌توانند اطلاعات مربوط به هر منطقه را به طور جداگانه نمایش دهند.

فاکتورهای مهم در انتخاب دتکتور بر اساس منطقه تحت پوشش

در انتخاب انواع دتکتور بر اساس منطقه تحت پوشش، باید به عوامل مختلفی مانند نوع کاربری ساختمان، نوع حریق احتمالی، شرایط محیطی، اندازه و شکل منطقه، ارتفاع سقف و استانداردهای ایمنی مربوطه توجه کرد. برای این منظور، بهتر است با متخصصان و کارشناسان این حوزه مشورت شود. در ادامه با ما همراه باشید تا بیشتر و بیشتر به بررسی فاکتورهای مهم در انتخاب انواع دتکتور بر اساس منطقه تحت پوشش بپردازیم.

1. نوع کاربری و معماری فضا

نوع کاربری و معماری فضا، یکی از مهم‌ترین فاکتورها در انواع دتکتور بر اساس منطقه تحت پوشش است. برای مثال، در فضاهای بزرگ و باز مانند انبارها و سالن‌های تولید، استفاده از دتکتورهای خطی یا منطقه‌ای که قابلیت پوشش مناطق وسیع را دارند، مناسب‌تر است. در حالی که در فضاهای کوچک و بسته مانند اتاق‌های اداری و اتاق‌های خواب، استفاده از دتکتورهای نقطه‌ای که به صورت تکی در نقاط مختلف نصب می‌شوند، کافی است. همچنین، ارتفاع سقف، وجود موانع و نحوه تهویه هوا نیز باید در نظر گرفته شود.

 2. نوع حریق احتمالی

نوع حریق احتمالی، فاکتور دیگری است که باید در انتخاب انواع دتکتور بر اساس منطقه تحت پوشش در نظر گرفته شود. هر نوع حریق، علائم خاصی مانند دود، حرارت، شعله و یا گازهای خاصی تولید می‌کند. برای تشخیص هر نوع حریق، دتکتور خاصی مورد نیاز است. برای مثال، برای تشخیص حریق‌های ناشی از سوختن مواد جامد که دود زیادی تولید می‌کنند، دتکتورهای دودی مناسب هستند. در حالی که برای تشخیص حریق‌های ناشی از سوختن مایعات قابل اشتعال که شعله زیادی تولید می‌کنند، دتکتورهای شعله‌ای مناسب‌ترند.

 3. شرایط محیطی

شرایط محیطی مانند دما، رطوبت و وجود گرد و غبار نیز می‌توانند بر عملکرد انواع دتکتور بر اساس منطقه تحت پوشش تأثیر بگذارند. برای مثال، در محیط‌های پر گرد و غبار، استفاده از دتکتورهای دودی نوری که کمتر تحت تأثیر گرد و غبار قرار می‌گیرند، مناسب‌تر است. همچنین، در محیط‌های با دمای بالا یا پایین، باید از دتکتورهایی استفاده شود که قابلیت عملکرد در این شرایط را داشته باشند.

 4. استانداردهای ایمنی و الزامات قانونی

رعایت استانداردهای ایمنی و الزامات قانونی مربوط به سیستم‌های اعلام حریق، از اهمیت بالایی برخوردار است. در هر کشور و منطقه‌ای، استانداردهای خاصی برای نصب و استفاده از سیستم‌های اعلام حریق وجود دارد که باید رعایت شوند. این استانداردها شامل مواردی مانند نوع دتکتورهای مورد استفاده، تعداد دتکتورها، محل نصب آنها و نحوه عملکرد سیستم می‌شوند. بنابراین، در انتخاب دتکتور مناسب، باید به این استانداردها و الزامات قانونی توجه شود.

بیشتر بخوانید: انواع دتکتور سیستم اعلام حریق بر اساس نوع

 5. بودجه و هزینه‌های نگهداری

بودجه و هزینه‌های نگهداری نیز از جمله فاکتورهای مهم در انتخاب انواع دتکتور بر اساس منطقه تحت پوشش هستند. دتکتورها با قیمت‌های مختلفی در بازار موجود هستند و انتخاب دتکتور مناسب با توجه به بودجه موجود، از اهمیت بالایی برخوردار است. علاوه بر این، هزینه‌های نگهداری و سرویس دوره‌ای دتکتورها نیز باید در نظر گرفته شود. برخی از دتکتورها نیاز به سرویس و نگهداری بیشتری دارند که می‌تواند هزینه‌های بیشتری را به دنبال داشته باشد.

تکنولوژی‌های نوین در دتکتورها و آینده آن‌ها

امروزه، تکنولوژی‌های نوین مانند هوش مصنوعی، اینترنت اشیا و پردازش تصویر، در ساخت انواع دتکتور بر اساس منطقه تحت پوشش مورد استفاده قرار می‌گیرند. این تکنولوژی‌ها باعث بهبود عملکرد دتکتورها، افزایش دقت تشخیص حریق و کاهش خطاهای کاذب می‌شوند. آینده دتکتورها به سمت هوشمندتر شدن و قابلیت اتصال به شبکه‌های بی‌سیم پیش می‌رود. دتکتورهای آینده قادر خواهند بود اطلاعات بیشتری را در مورد محیط اطراف خود جمع‌آوری کنند و با استفاده از هوش مصنوعی، تصمیمات بهتری در مورد تشخیص و اعلام حریق بگیرند.

مفهوم منطقه تحت پوشش در سیستم اعلام حریق چیست؟

منطقه تحت پوشش دتکتور یکی از مهم‌ترین مفاهیم فنی محسوب می‌شود که به محدوده‌ای اشاره دارد که یک دتکتور قادر به شناسایی دود، حرارت یا گاز در آن است. هر دتکتور بسته به نوع عملکرد خود، شعاع مشخصی از فضا را پوشش می‌دهد و همین ویژگی، در تعیین تعداد دتکتورها و محل نصب آن‌ها نقشی حیاتی دارد. مثلا در یک اتاق اداری با سقف استاندارد، یک دتکتور دودی می‌تواند شعاعی حدود ۷ تا ۷.۵ متر را پوشش دهد، در حالی که در فضاهای صنعتی با تهویه قوی یا ارتفاع زیاد، این شعاع کاهش می‌یابد.

شناخت صحیح مفهوم منطقه تحت پوشش، به مهندسان و طراحان کمک می‌کند تا سیستم اعلام حریق را به‌ گونه‌ای طراحی کنند که هیچ نقطه‌ای از محیط بدون نظارت نماند. به عبارت دیگر، انتخاب دتکتور مناسب بر اساس ویژگی‌های فضا، باعث افزایش کارایی سیستم و کاهش احتمال بروز خطای تشخیص می‌شود.

ترکیب انواع دتکتور در منطقه تحت پوشش

در بسیاری از محیط‌ها، برای افزایش دقت و اطمینان سیستم اعلام حریق، از ترکیب چند نوع دتکتور در یک منطقه استفاده می‌شود. این روش که با هدف پوشش کامل خطرات مختلف انجام می‌شود، امکان شناسایی همزمان دود، حرارت و گاز را فراهم می‌کند و احتمال بروز خطا یا تاخیر در اعلام حریق را به حداقل می‌رساند. به عنوان مثال، در فضاهایی مانند پارکینگ‌ها، کارگاه‌ها یا سالن‌های صنعتی، ترکیب دتکتور دودی و حرارتی به دلیل وجود همزمان حرارت و دود در زمان آتش ‌سوزی، عملکرد بسیار موثری دارد.

همچنین در مکان‌های پر ریسک مانند اتاق سرور یا انبارهای مواد شیمیایی، استفاده از دتکتورهای ترکیبی لیزری یا گازی موجب تشخیص سریع‌تر آتش‌ سوزی می‌شود. انتخاب و نصب هوشمندانه چند نوع دتکتور بر اساس منطقه تحت پوشش، باعث افزایش ضریب ایمنی، کاهش هشدارهای اشتباه و بهینه‌ سازی هزینه‌های سیستم اعلام حریق می‌شود. این رویکرد، راهکاری پیشرفته برای طراحی سیستم‌های اعلام حریق مدرن و استاندارد به شمار می‌آید.

استانداردها و ضوابط مربوط به پوشش انواع دتکتور

در طراحی و نصب سیستم‌های اعلام حریق، رعایت استانداردها و ضوابط پوشش دتکتورها اهمیت بسیار زیادی دارد، زیرا عملکرد صحیح سیستم به طور مستقیم به نحوه جانمایی و فاصله مجاز بین دتکتورها بستگی دارد. بر اساس استانداردهای بین ‌المللی مانند NFPA 72 و BS 5839، هر نوع دتکتور دارای شعاع پوشش مشخصی است. دتکتورهای دودی معمولا تا شعاع ۷.۵ متر و دتکتورهای حرارتی تا شعاع ۵.۳ متر را پوشش می‌دهند. همچنین، فاصله دتکتورها از دیوار، تیرهای سقف یا موانع باید طبق دستورالعمل‌های فنی تنظیم شود تا جریان هوا و مسیر دود یا حرارت دچار اختلال نشود.

این استانداردها علاوه بر تعیین شعاع عملکرد، شامل نکاتی درباره ارتفاع نصب، زاویه پوشش و فاصله از منابع تهویه نیز می‌شوند. رعایت دقیق این ضوابط موجب می‌شود تا پوشش منطقه‌ای دتکتورها کامل و دقیق باشد، از هشدارهای کاذب جلوگیری شود و امنیت جانی و مالی افراد در محیط‌های مختلف تضمین گردد.

تاثیر موانع ساختاری و چیدمان بر کارایی دتکتورها

یکی از چالش‌های اساسی در طراحی سیستم‌های اعلام حریق، نادیده گرفتن موانع سقفی و چیدمان داخلی است که می‌تواند منطقه تحت پوشش دتکتور را به شدت مختل کند. طبق استانداردهای بین ‌المللی نظیر NFPA 72، سقف‌های غیر مسطح که دارای تیرهای نمایان هستند، الگوی حرکت دود را تغییر می‌دهند. به طوری که اگر عمق یک تیر سقفی بیش از ۱۰ درصد ارتفاع کل سقف باشد، آن تیر به عنوان یک سد فیزیکی عمل کرده و مانع از انتقال دود به بخش‌های مجاور می‌شود. در چنین شرایطی، هر فضای بین دو تیر باید به عنوان یک منطقه مستقل در نظر گرفته شده و دتکتور اختصاصی خود را داشته باشد.

علاوه بر ساختار سقف، در فضاهای انبار داری، رعایت فاصله مجاز بین بالاترین سطح قفسه‌ها و دتکتور یعنی فاصله حداقل ۵۰ سانتی ‌متر، الزامی است. حال ممکن است بپرسید چرا؟ زیرا نزدیکی بیش از حد اجسام به سنسور، جریان هوای حامل دود را منحرف کرده و باعث ایجاد نقاط کور و تاخیر مرگبار در تشخیص حریق می‌گردد.

تاثیر جریان هوا در منطقه تحت پوشش دتکتورها

تعامل میان جریان هوا و سیستم‌های اعلام حریق، یکی از پیچیده‌ترین مباحث در تعیین منطقه تحت پوشش دتکتورها است. دریچه‌های ورودی هوای تازه و سیستم‌های تهویه مطبوع می‌توانند با ایجاد جریان‌های هوای پر فشار، از تجمع دود در زیر دتکتور جلوگیری کرده و یا با رقیق کردن غلظت دود، حساسیت سنسور را به شدت کاهش دهند. به عنوان یک قاعده حیاتی در نصب، دتکتورهای دودی هرگز نباید در فاصله کمتر از ۱ متر از دریچه‌های خروجی هوا یا مکان‌هایی که سرعت جریان هوا بیش از حد استاندارد است نصب شوند.

به طور کلی، فشار هوای ورودی مانند یک سد نامرئی عمل کرده و دود ناشی از حریق را از محدوده تشخیص سنسور دور می‌کند. در سوی مقابل، نصب دتکتور در نزدیکی دریچه‌های برگشت هوا می‌تواند یک مزیت استراتژیک باشد زیرا دود به طور طبیعی به سمت این مکش‌ها هدایت می‌شود. عدم توجه به این فواصل استاندارد و الگوی گردش هوا، منجر به ایجاد تاخیر در اعلام هشدار یا حتی عدم تشخیص کامل حریق در دقایق اولیه می‌شود که می‌تواند پیامدهای غیر قابل جبرانی را در پی داشته باشد.

کلام پایانی

همانگونه که دیدید در این مقاله به صورت 0 تا 100 به معرفی و بررسی انواع دتکتور بر اساس منطقه تحت پوشش پرداختیم. دانستیم که انتخاب انواع دتکتور بر اساس منطقه تحت پوشش، از اهمیت بالایی برخوردار است و می‌تواند نقش مهمی در حفاظت از جان و مال افراد در برابر حریق ایفا کند. با انتخاب دتکتور مناسب و رعایت نکات ایمنی مربوطه، می‌توان از وقوع حریق و خسارات ناشی از آن جلوگیری کرد. ضمن سپاس از همراهی شما عزیزان با ما تا پایان این مقاله، امیدواریم مطالبی که ارائه شد برای شما همراهان محترم مفید واقع شود.

اگر به دنبال خرید بیم دتکتور هستید، همین حالا به فروشگاه اینترنتی اسپین الکتریک مراجعه کنید. ما مجموعه‌ای از بهترین برندهای بیم دتکتور را با مناسب ترین قیمت بیم دتکتور و گارانتی اصالت کالا ارائه می‌دهیم. برای مشاهده مشخصات فنی، مقایسه مدل‌ها و ثبت سفارش آنلاین، همین حالا وارد سایت شوید و با چند کلیک ساده، خریدی مطمئن را تجربه کنید!

سوالات متداول

چگونه می‌توان بهترین انواع دتکتور بر اساس منطقه تحت پوشش را برای ساختمان خود انتخاب کرد؟

انتخاب انواع دتکتور بر اساس منطقه تحت پوشش به عوامل مختلفی مانند نوع کاربری ساختمان، نوع حریق احتمالی، شرایط محیطی، منطقه تحت پوشش و بودجه بستگی دارد. برای انتخاب مناسب‌ترین دتکتور، توصیه می‌شود با متخصصان و کارشناسان این حوزه مشورت شود تا با توجه به شرایط خاص ساختمان و نوع خطرات احتمالی، بهترین گزینه انتخاب شود.

آیا تعداد دتکتورهای مورد استفاده در ساختمان باید بر اساس متراژ آن تعیین شود؟

تعداد انواع دتکتور بر اساس منطقه تحت پوشش مورد استفاده در ساختمان، تنها به متراژ آن بستگی ندارد. عوامل دیگری مانند نوع کاربری ساختمان، نوع حریق احتمالی، چیدمان فضاها، منطقه تحت پوشش و استانداردهای ایمنی نیز در تعیین تعداد دتکتورها موثر هستند. برای تعیین تعداد مناسب دتکتورها، باید یک طرح جامع و کارشناسانه توسط متخصصان تهیه شود.

چگونه می‌توان از عملکرد صحیح سیستم اعلام حریق و انواع دتکتور بر اساس منطقه تحت پوشش اطمینان حاصل کرد؟

برای اطمینان از عملکرد صحیح سیستم اعلام حریق و انواع دتکتور بر اساس منطقه تحت پوشش، باید سیستم به طور دوره‌ای توسط متخصصان مجرب بررسی و تست شود. همچنین، باتری‌ها و سایر قطعات سیستم باید به طور دوره‌ای تعویض شوند. علاوه بر این، پرسنل ساختمان باید آموزش‌های لازم را در زمینه نحوه عملکرد سیستم و نحوه واکنش در مواقع اضطراری دریافت کنند.

آتش‌سوزی و انفجار همواره از تهدیدهای جدی در صنایع شیمیایی، نفت، گاز و پتروشیمی بوده‌اند. استفاده از دتکتورهای شعله به‌عنوان یکی از اجزای مهم سامانه‌های ایمنی صنعتی، نقش حیاتی در شناسایی زودهنگام و کاهش خسارات ناشی از حوادث دارد. با این حال، انتخاب دتکتور مناسب همواره چالش‌برانگیز بوده و نیاز به درک عمیقی از فناوری‌ها، محیط فرآیند و ویژگی‌های سوخت‌های موجود دارد.

نقش دتکتور شعله در ایمنی فرآیند

دتکتورهای شعله با دریافت و تحلیل تابش‌های ساطع‌شده از شعله، هشدار اولیه برای وقوع حریق را فراهم می‌کنند. این هشدار، زمان واکنش اضطراری را کاهش داده و به جلوگیری از گسترش حادثه کمک می‌کند. اما عملکرد صحیح این تجهیزات بستگی به تطابق آن‌ها با شرایط محیطی و نوع مواد قابل اشتعال دارد.

معیارهای کلیدی انتخاب دتکتور شعله

1. نوع سوخت و طیف تابش:

نوع مواد قابل اشتعال موجود در منطقه تعیین‌کننده نوع مناسب دتکتور است. برای مثال، شعله‌های حاصل از هیدروژن یا الکل‌ها ممکن است تابش مادون قرمز ضعیفی داشته باشند و با دتکتورهای IR شناسایی نشوند. در این شرایط، استفاده از دتکتورهای UV یا ترکیبی توصیه می‌شود.

1. برد و زمان پاسخ‌دهی:

دتکتورهای شعله باید قادر باشند در فاصله‌های مختلف با سرعت مناسب (کمتر از 30 ثانیه طبق استاندارد EN 54-10) به شعله واکنش دهند. دتکتورهای مادون قرمز چندطیفی (Multi-IR) معمولاً برد بیشتری داشته و حساسیت بالایی در برابر شعله‌های مختلف دارند.

1. کاهش هشدارهای کاذب:

یکی از بزرگ‌ترین چالش‌ها، آلارم‌های اشتباه ناشی از نور خورشید، مشعل‌ها یا سطوح داغ است. دتکتورهای پیشرفته با فناوری تشخیص چندطیفی، الگوریتم‌های پردازش هوشمند و زاویه نصب مناسب، می‌توانند احتمال هشدار اشتباه را به حداقل برسانند.

1. زاویه دید و موقعیت نصب:

اکثر دتکتورها زاویه دید 90 تا 120 درجه دارند. نصب در ارتفاع بالا و با زاویه مناسب می‌تواند پوشش بهتری فراهم کرده و خط دید بهتری به منطقه هدف بدهد. همچنین در فضاهای با موانع زیاد، استفاده ترکیبی از چند دتکتور توصیه می‌شود.

بیشتر بخوانید: مجری سیستم اطفا حریق کیست؟ – بررسی 7 وظیفه کلیدی

1. شرایط محیطی:

دمای بالا، گردوغبار، مه روغنی، بخارات خورنده و نور مستقیم از عوامل محیطی مؤثر در عملکرد دتکتورها هستند. باید دتکتوری انتخاب شود که مقاوم به شرایط سخت و دارای تاییدیه‌های عملکردی نظیر FM 3260، EN 54-10 یا ULC/ORD-C386 باشد.

1. قابلیت‌های ارتباطی:

دتکتورها باید توانایی ارسال سیگنال به سیستم‌های کنترل را از طریق خروجی‌های آنالوگ (مانند 4-20 میلی‌آمپر)، رله‌ها یا پروتکل‌های دیجیتال مانند HART یا Modbus داشته باشند. این قابلیت‌ها امکان مانیتورینگ و تشخیص خطا را فراهم می‌کند.

معرفی انواع دتکتور شعله و کاربرد آن‌ها

1. دتکتور شعله مادون قرمز (IR):

   ویژه شعله‌های هیدروکربنی، با برد بالا و حساسیت مناسب. اما ممکن است نسبت به شعله‌های با تابش ضعیف مانند هیدروژن یا الکل‌ها پاسخ ضعیفی داشته باشند.

2. دتکتور مادون قرمز چندطیفی (Multi-IR):

   کاربرد گسترده در صنایع نفت و گاز، مقاوم در برابر هشدارهای اشتباه، مناسب برای محیط‌های پرخطر با سوخت‌های متنوع.

3. دتکتور شعله فرابنفش (UV):

   مناسب برای شناسایی شعله‌های تمیز با تابش UV زیاد مانند گاز طبیعی و هیدروژن. در برابر دود حساس است و باید در ارتفاع پایین‌تر از سقف نصب شود.

4. دتکتور ترکیبی UV/IR:

   ترکیب مزایای UV و IR با احتمال پایین آلارم کاذب. برای سوخت‌های رایج هیدروکربنی و فضاهای دارای نور مشعل مناسب است.

5. دتکتور شعله دوربینی (CCTV Flame Detector):

با تحلیل تصویر ویدئویی، ویژگی‌های شعله را تشخیص داده و امکان تأیید بصری حریق را در مرکز کنترل فراهم می‌کند. برای فضاهای بدون حضور پرسنل و مناطق فوق‌حساس بسیار مؤثر است.

بیشتر بخوانید: تشخیص گاز در سردخانه‌ها: از ایمنی تا بهره‌وری انرژی

نکات طراحی و نصب

• انتخاب محل نصب با بیشترین میدان دید
• پرهیز از نصب در مقابل بازتاب نور یا مشعل مستقیم
• در نظر گرفتن فضاهای با مانع برای پوشش چندگانه
• برنامه‌ریزی برای نگهداری دوره‌ای و تمیز کردن سنسورها از گردوغبار و آلودگی‌ها

ترکیب دتکتورها برای پوشش کامل

در بسیاری از صنایع، به‌کارگیری تنها یک نوع دتکتور کفایت نمی‌کند. ترکیب دتکتور شعله با حسگرهای دما، دود و حتی سیستم‌های پنوماتیکی می‌تواند ایمنی چندلایه را فراهم آورد. برخی مقررات بین‌المللی نیز الزام به استفاده ترکیبی را مطرح می‌کنند.

جمع‌بندی و توصیه نهایی
دتکتور شعله، ابزار حیاتی برای حفظ ایمنی و کاهش خسارت در برابر آتش‌سوزی‌های ناگهانی در صنایع فرآیندی است. انتخاب مناسب این تجهیز بر اساس ویژگی‌های سوخت، شرایط محیطی، اهداف حفاظتی و الزامات مقرراتی انجام می‌شود. مدل‌های IR چندطیفی به‌عنوان گزینه‌ای همه‌کاره و مقاوم در برابر هشدارهای کاذب، در بسیاری از سایت‌ها ترجیح داده می‌شوند. با این حال، هیچ نوعی از دتکتور به‌تنهایی برای همه شرایط مناسب نیست و در طراحی سیستم ایمنی، استفاده ترکیبی از فناوری‌ها توصیه می‌شود. با انتخاب آگاهانه و نصب اصولی دتکتور شعله، می‌توان گام بلندی در مسیر پیشگیری از حوادث و افزایش ایمنی واحدهای صنعتی برداشت.

برای استعلام دقیق قیمت دتکتور شعله و قیمت دتکتور گاز از شرکت اسپین الکتریک، معمولاً باید مستقیماً با واحد فروش شرکت تماس بگیرید.