اطفاء حریق دیتاسنتر | نجات اطلاعات قبل از سوختن

اطفا حریق دیتاسنتر

دیتاسنترها ستون فقرات دنیای دیجیتال امروز هستند؛ مکانی برای ذخیره‌سازی، پردازش و انتقال حجم عظیمی از اطلاعات حیاتی. در دنیایی که داده‌ها ارزشمندتر از همیشه شده‌اند، حفظ امنیت و سلامت زیرساخت‌های دیتاسنتر به اولویتی غیرقابل انکار تبدیل شده است. یکی از تهدیدهای جدی برای این مراکز، خطر حریق است؛ آتشی که می‌تواند تنها در چند لحظه، میلیون‌ها گیگابایت داده را نابود کرده و هزینه‌های جبران‌ناپذیری به بار آورد.

در این مقاله از اسپین الکتریک، به‌صورت تخصصی به موضوع اطفاء حریق دیتاسنتر می‌پردازیم؛ از اهمیت آن گرفته تا بررسی انواع سیستم اطفا حریق در دیتاسنتر، استانداردها و راهکارهای پیشرفته‌ای که امروزه برای مقابله با آتش‌سوزی به‌کار می‌روند.

اهمیت ایمنی دیتاسنتر در برابر آتش

در دنیای فناوری اطلاعات، دیتاسنترها به‌عنوان مراکز حیاتی و قلب تپنده زیرساخت‌های دیجیتال شناخته می‌شوند. این مراکز محل نگهداری و پردازش اطلاعات ارزشمند، داده‌های سرورها، پایگاه‌های داده، تجهیزات شبکه و سیستم‌های الکترونیکی حساس هستند. هرگونه اختلال در عملکرد یا وقوع حوادثی مانند آتش‌سوزی در این مراکز می‌تواند منجر به از دست رفتن اطلاعات، توقف خدمات و آسیب‌های جبران‌ناپذیر شود.

به همین دلیل، اطفاء حریق دیتاسنتر یکی از مهم‌ترین جنبه‌های طراحی و مدیریت این زیرساخت‌ها به‌شمار می‌رود. استفاده از سیستم اطفا حریق در دیتاسنتر به‌منظور کنترل سریع و مؤثر آتش، نقشی اساسی در حفاظت از داده‌ها و تجهیزات ایفا می‌کند.

در ادامه، به دلایل کلیدی اهمیت ایمنی دیتاسنتر در برابر حریق اشاره می‌کنیم:

  • حفظ اطلاعات حساس: اطلاعات مالی، سازمانی و شخصی که در دیتاسنتر ذخیره شده‌اند، اغلب غیرقابل بازیابی هستند.
  • پایداری و ادامه فعالیت: قطع خدمات دیتاسنترها می‌تواند کل یک سازمان یا سرویس آنلاین را از کار بیندازد.
  • حفظ تجهیزات الکترونیکی: تجهیزات گران‌قیمت و حساس باید در برابر حرارت و دود محافظت شوند.
  • حمایت از استمرار تجارت: تداوم خدمات، رمز بقا در بازار رقابتی است. اطفاء به‌موقع حریق، از توقف عملیات جلوگیری می‌کند.
  • کاهش خسارات مالی و اقتصادی: آتش‌سوزی در دیتاسنتر بدون سیستم اطفا می‌تواند میلیاردها تومان خسارت به‌بار آورد.

طراحی اطفا حریق دیتاسنتر؛ گامی حیاتی برای حفاظت از داده‌ها

اطفا حریق دیتاسنتر

طراحی دقیق و مهندسی‌شده یک سیستم اطفا حریق در دیتاسنتر نه‌تنها الزامی قانونی است، بلکه عنصری حیاتی برای حفاظت از اطلاعات، تجهیزات و تداوم عملکرد مراکز داده محسوب می‌شود. اشتباه در طراحی یا انتخاب سیستم نامناسب می‌تواند منجر به خسارات غیرقابل جبرانی شود. در ادامه، مهم‌ترین اصول و مراحل طراحی اطفاء حریق دیتاسنتر را بررسی می‌کنیم:

  1. شناسایی مناطق حساس دیتاسنتر

نخستین گام در طراحی سیستم، شناسایی دقیق مناطق بحرانی است. این نواحی شامل اتاق‌های سرور، رک‌ها، مراکز ذخیره‌سازی، UPS، تابلو برق و سایر نقاطی هستند که احتمال بروز حریق در آن‌ها بالاست. تحلیل دقیق زیرساخت فیزیکی و الکتریکی، پایه‌گذار یک طراحی ایمن و هدفمند خواهد بود.

  1. انتخاب سیستم اطفا حریق متناسب با نیاز

هیچ سیستم یکسانی برای همه دیتاسنترها وجود ندارد. انتخاب نوع مناسب سیستم اطفا حریق در دیتاسنتر باید با توجه به ساختار فیزیکی، نوع تجهیزات و حساسیت آن‌ها انجام شود. گزینه‌های رایج عبارت‌اند از:

  • سیستم‌های گازی (مانند FM200، Novec 1230): مخصوص تجهیزات الکترونیکی
  • سیستم‌های اطفای پودری یا فومی: در موارد خاص صنعتی
  • سیستم‌های ترکیبی یا ماژولار برای محیط‌های خاص
  1. طراحی نقشه و جانمایی تجهیزات اطفا

یکی از مراحل کلیدی در طراحی اطفاء حریق دیتاسنتر، ترسیم نقشه دقیق و جانمایی مهندسی تجهیزات است. این نقشه شامل مکان‌یابی نازل‌ها، سنسورها، کنترل پنل‌ها، خروج اضطراری و ایستگاه‌های دستی سیستم اعلام حریق می‌شود. هرچه طراحی نقشه دقیق‌تر باشد، واکنش در برابر آتش سریع‌تر و مؤثرتر خواهد بود.

  1. بهره‌گیری از سیستم‌های هوشمند و خودکار

امروزه استفاده از سیستم‌های هوشمند، بهره‌وری سیستم‌های اطفا را چند برابر کرده است. سنسورهای دود و حرارت، هشداردهنده‌های اتوماتیک، کنترل مرکزی دیجیتال و اتصال سیستم به BMS یا مراکز مانیتورینگ از جمله فناوری‌هایی هستند که در طراحی‌های نوین سیستم اطفا حریق در دیتاسنتر استفاده می‌شوند.

  1. بررسی امکان استفاده از سیستم‌های آبی

اگرچه استفاده از آب در مراکز داده پرریسک تلقی می‌شود، اما در برخی بخش‌ها با طراحی دقیق می‌توان از سیستم‌های اطفا حریق آبی استفاده کرد. این سیستم‌ها با جذب حرارت بالا و کاهش دمای سریع، گزینه‌ای مؤثر در محیط‌هایی با ریسک پایین‌تر نسبت به تجهیزات الکترونیکی هستند.

با توجه به پیچیدگی و اهمیت این موضوع، مشاوره با تیم‌های متخصص مانند اسپین الکتریک در طراحی و اجرای سیستم‌های اطفا، می‌تواند امنیت و کارایی دیتاسنتر شما را به بالاترین سطح ممکن برساند.

بیشتر بخوانید: نحوه عملکرد سیستم اعلام حریق | راهکاری برای شرایط بحرانی

علل متداول آتش‌سوزی در دیتاسنترها؛ تهدیدهایی که نباید نادیده گرفته شوند

در نگاه اول، ممکن است تصور کنیم اطفاء حریق دیتاسنتر تنها به تجهیزات پیشرفته نیاز دارد؛ اما واقعیت این است که درک دقیق از دلایل اصلی بروز حریق در این مراکز، کلید طراحی و پیاده‌سازی موثر سیستم اطفا حریق در دیتاسنتر است. در ادامه به مهم‌ترین علل متداول آتش‌سوزی در مراکز داده می‌پردازیم:

۱. اشکالات در تجهیزات الکتریکی

بیش از ۶۰٪ آتش‌سوزی‌های دیتاسنتر به خطاهای الکتریکی برمی‌گردد. استفاده از تجهیزات بی‌کیفیت، اتصالات نامطمئن، کابل‌کشی غیر اصولی یا نقص در تولید قطعات برقی، جرقه‌های غیرمنتظره ایجاد کرده و منجر به شعله‌ور شدن می‌شوند. فرسودگی تجهیزات نیز عامل پنهانی اما بسیار خطرناک است.

۲. تجمع حرارت و تهویه نامناسب

یکی از عوامل کمتر دیده‌شده اما مرگبار در دیتاسنترها، حرارت اضافی است. عملکرد مداوم سرورها و تجهیزات ذخیره‌سازی، بدون وجود سیستم تهویه و تبرید مناسب، باعث داغ شدن فضا و افزایش احتمال احتراق در تجهیزات الکترونیکی می‌شود.

۳. نقص در سیستم‌های برقی و UPS

قطع و وصل ناگهانی برق، نوسانات جریان یا عملکرد نادرست UPS (تأمین برق اضطراری) از جمله علل پرریسک آتش‌سوزی هستند. یک خطای کوچک در این بخش می‌تواند منجر به اتصال کوتاه و ایجاد شعله شود.

۴. عملکرد نامناسب سیستم‌های هشدار حریق

حتی اگر بهترین سیستم اطفا حریق در دیتاسنتر نصب شده باشد، اما در صورت اختلال در عملکرد سنسورها یا سیستم هشداردهنده، ممکن است واکنش‌ها با تأخیر صورت گیرد. همین تأخیر چند ثانیه‌ای کافی‌ست تا آتش‌سوزی گسترش یافته و تجهیزات را نابود کند.

۵. وجود مواد قابل اشتعال

استفاده از مواد قابل اشتعال در ساختار دیتاسنتر یا در تجهیزات جانبی مانند عایق‌ها، کابل‌ها، کف‌پوش‌ها و حتی مبلمان اداری، می‌تواند زمینه‌ساز گسترش آتش باشد. به‌ویژه در دیتاسنترهای قدیمی‌تر، این موضوع بسیار شایع است.

۶. کمبود آموزش و اطلاعات کارکنان

ناآگاهی کارکنان در مورد نحوه استفاده از سیستم اطفاء، روش‌های واکنش در شرایط اضطراری و تشخیص علائم اولیه حریق، می‌تواند به فاجعه‌ای غیرقابل کنترل ختم شود. آموزش‌های منظم و شبیه‌سازی سناریوهای خطر، حیاتی است.

۷. حملات سایبری و تهدیدات دیجیتال

شاید تعجب‌برانگیز باشد، اما برخی حملات سایبری پیشرفته می‌توانند با دستکاری سیستم‌های کنترلی یا فعال‌سازی از راه دور تجهیزات برقی، منجر به آتش‌سوزی فیزیکی شوند. این نوع تهدیدها ترکیبی از خطرات سایبری و فیزیکی هستند.

انواع سیستم‌های اطفا حریق برای دیتاسنتر؛ انتخابی دقیق برای حفاظت از اطلاعات حیاتی

انتخاب سیستم اطفا حریق در دیتاسنتر باید با دقت و بر اساس نوع دیتاسنتر، میزان حساسیت اطلاعات و ساختار محیطی آن انجام شود. از آنجا که دیتاسنترها محل نگهداری تجهیزات الکترونیکی حساس و داده‌های حیاتی هستند، استفاده از سیستم‌های اطفاء حریق مناسب اهمیت بالایی دارد. در ادامه به معرفی مهم‌ترین انواع سیستم‌های اطفا حریق مورد استفاده در دیتاسنترها می‌پردازیم:

۱. سیستم‌های اطفا حریق گازی

سیستم‌های گازی یکی از بهترین گزینه‌ها برای اطفاء حریق دیتاسنتر هستند، زیرا هیچ‌گونه آسیبی به تجهیزات الکترونیکی وارد نمی‌کنند و پس از اطفا، به سرعت از محیط خارج می‌شوند.

  • گازهای خنک‌کننده (Clean Agent): این گازها شامل هالون‌ها، هیدروفلوروکربن‌ها (HFC) و ایزوفلوران‌ها هستند که علاوه بر خنک‌سازی، به سرعت واکنش نشان داده و با کمترین آسیب به تجهیزات الکترونیکی، آتش را خاموش می‌کنند.
  • گازهای آلکالی یا گازهای بی‌اثر (Inert Gas): مانند نیتروژن، آرگون و هلیوم که با کاهش میزان اکسیژن محیط، حریق را مهار می‌کنند. این نوع سیستم‌ها به دلیل سازگاری بالا با تجهیزات حساس، بسیار در دیتاسنترها کاربرد دارند.

۲. سیستم‌های اطفا حریق فوم

استفاده از فوم‌های مخصوص، یکی از روش‌های اطفاء حریق در دیتا سنترها است که به ویژه برای حریق‌های ناشی از مایعات قابل اشتعال موثر است:

  • فوم گازی (CO2): دی‌اکسید کربن به عنوان یک گاز خاموش‌کننده، اکسیژن را حذف کرده و با خنک‌سازی محیط، به سرعت آتش را مهار می‌کند. این سیستم در بسیاری از دیتاسنترها به کار گرفته می‌شود.
  • فوم غنی شده با کربن (AFFF): این فوم با ایجاد یک لایه پوششی مقاوم روی سطح آتش، مانع از تماس مواد سوختنی با هوا شده و از گسترش حریق جلوگیری می‌کند. همچنین اثر خنک‌کنندگی دارد که در حفظ تجهیزات موثر است.

۳. سیستم‌های اطفا حریق پودری

در برخی موارد، به ویژه در فضاهایی که امکان استفاده از گاز یا فوم محدود است، سیستم‌های پودری مورد استفاده قرار می‌گیرند:

  • پودر آلومینیوم (ABC): ترکیبی از سولفات آمونیوم، سولفات پتاسیم و پودر آلومینیوم که قابلیت خاموش‌کنندگی بالا و محافظت از تجهیزات را داراست.
  • پودر زغال‌سنگ (BC): این پودر که به عنوان پودر خاک‌شناسی نیز شناخته می‌شود، برای اطفاء حریق‌های کلاس B (مایعات قابل اشتعال) و کلاس C (تجهیزات الکتریکی) مناسب است.
نوع سیستم اطفاء حریق عملکرد اصلی مزایا معایب مناسب برای دیتاسنترها؟
سیستم‌های گازی (Clean Agent) حذف اکسیژن و خنک‌سازی عدم آسیب به تجهیزات، سرعت بالا در خاموشی هزینه بالا، نیاز به نگهداری دقیق بسیار مناسب
سیستم‌های گازی (Inert Gas) کاهش اکسیژن محیط ایمن برای تجهیزات، بدون اثر جانبی هزینه نصب و شارژ مجدد بالا بسیار مناسب
فوم گازی (CO2) حذف اکسیژن محیط خاموشی سریع، کارایی بالا خطر برای انسان، نیاز به تهویه سریع محدود، باید با احتیاط استفاده شود
فوم غنی شده با کربن (AFFF) ایجاد لایه پوششی روی آتش خنک‌کنندگی موثر، جلوگیری از گسترش آتش ایجاد رسوبات، نیاز به پاکسازی دقیق کمتر مناسب برای تجهیزات حساس
پودر آلومینیوم (ABC) خاموش کردن با واکنش شیمیایی کارایی بالا در انواع حریق‌ها ممکن است به تجهیزات آسیب برساند محدود، در دیتاسنتر کمتر استفاده می‌شود
پودر زغال‌سنگ (BC) خاموش کردن حریق‌های کلاس B و C کارایی خوب برای حریق‌های الکتریکی ایجاد گرد و خاک، آسیب احتمالی محدود، کمتر توصیه می‌شود

بیشتر بخوانید: مزایای سیستم‌های اعلام حریق با سیم و بی‌سیم

فناوری‌های نوظهور در اطفاء حریق دیتاسنتر

اطفا حریق دیتاسنتر

با پیشرفت فناوری، سیستم‌های اطفاء حریق دیتاسنتر نیز به سمت هوشمندتر شدن و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین حرکت کرده‌اند. این فناوری‌ها نقش بسیار مهمی در افزایش دقت، سرعت واکنش و کارایی سیستم‌های اطفا حریق دارند. در ادامه به معرفی برخی از فناوری‌های نوظهور در این حوزه می‌پردازیم:

استفاده از سنسورهای هوشمند

سنسورهای هوشمند قادر به تشخیص تغییرات دما، دود و مواد سوختنی به صورت دقیق و سریع هستند. این سنسورها اطلاعات لحظه‌ای را به سیستم اطفا حریق ارسال می‌کنند تا واکنش به حریق با کمترین تأخیر و بیشترین دقت انجام شود و به این ترتیب از گسترش آتش جلوگیری گردد.

به‌کارگیری هوش مصنوعی و یادگیری عمیق

فناوری هوش مصنوعی (AI) و الگوریتم‌های یادگیری عمیق (Deep Learning) به سیستم‌های اطفا حریق دیتاسنتر کمک می‌کنند تا داده‌های پیچیده محیطی را تحلیل و پیش‌بینی حوادث احتمالی را انجام دهند. این فناوری‌ها باعث می‌شوند سیستم‌ها تصمیمات هوشمندانه و بهینه‌تری برای اطفاء حریق اتخاذ کنند.

سیستم‌های اتوماتیک شناسایی حریق

این سیستم‌ها با استفاده از دوربین‌های پیشرفته، سنسورها و فناوری‌های تصویربرداری، امکان شناسایی سریع و دقیق حریق را فراهم می‌کنند. به خصوص در دیتاسنترهایی با تراکم بالا و تجهیزات حساس، این سیستم‌ها می‌توانند به موقع و به صورت خودکار خطر را شناسایی کنند.

سامانه‌های اطلاع‌رسانی خودکار

این سامانه‌ها به صورت خودکار اطلاعات مربوط به وقوع حریق را به مراکز کنترل و تیم‌های اطفا حریق ارسال می‌کنند. با کاهش زمان تأخیر در ارسال هشدار، واکنش سریع‌تری برای مهار حریق امکان‌پذیر می‌شود و از خسارات احتمالی کاسته می‌شود.

اتصال سیستم‌ها به اینترنت اشیاء (IoT)

اتصال سیستم‌های اطفاء حریق به شبکه اینترنت اشیاء امکان مانیتورینگ و کنترل لحظه‌ای تجهیزات را فراهم می‌کند. با بهره‌گیری از این فناوری، تجهیزات اطفا حریق به صورت آنلاین اطلاعات محیطی را منتقل کرده و هماهنگی بین اجزای مختلف سیستم بهبود می‌یابد.

استفاده از مواد خنک‌کننده جدید

تحقیقات گسترده‌ای در زمینه توسعه مواد خنک‌کننده نوین انجام شده است که قادرند حرارت تولید شده توسط آتش را سریع‌تر جذب و تجهیزات حساس دیتاسنتر را محافظت کنند. این مواد باعث افزایش کارایی سیستم‌های اطفا حریق و کاهش خسارات حرارتی می‌شوند.

استانداردهای بین المللی در طراحی سیستم اطفاء حریق دیتاسنتر

برای طراحی و اجرای سیستم اطفا حریق دیتاسنتر، رعایت استانداردهای بین ‌المللی بسیار مهم است تا ایمنی تجهیزات و داده‌ها تضمین شود. این استانداردها چارچوبی حرفه‌ای برای انتخاب نوع سیستم، نصب و نگهداری فراهم می‌کنند. برخی از این استانداردها شامل موارد زیر هستند:

  1. NFPA 75 – استاندارد حفاظت در برابر حریق تجهیزات فناوری اطلاعات
  2. NFPA 76 – استاندارد حفاظت در برابر حریق تاسیسات مخابراتی
  3. NFPA 2001 – استاندارد سیستم‌های اطفای حریق با عوامل پاک
  4. ISO 22320 – استاندارد مدیریت بحران و پاسخ اضطراری
  5. IEC 60364-5-56 – استاندارد نصب سیستم‌های الکتریکی و حفاظت ایمنی
  6. UL 2127 – استاندارد سیستم‌های اطفای حریق با گازهای بی‌ اثر

راهنمای اجرا سیستم اطفا حریق دیتاسنتر

نصب سیستم اطفا حریق دیتاسنتر همانند سایر سیستم‌های اعلام و اطفاء حریق است و تفاوت چندانی ندارد. فقط لازم است چند نکته ساده را بدانید تا به بهینه سازی آن کمک کنید. این مراحل شامل موارد زیر می‌شود:

ارزیابی ریسک و شناسایی مناطق بحرانی

اولین و حیاتی‌ترین گام در اجرای سیستم اطفا حریق دیتاسنتر، ارزیابی دقیق ریسک و شناسایی مناطق حساس است. در این مرحله، باید همه نقاط دیتاسنتر که بیشترین احتمال وقوع آتش ‌سوزی را دارند شناسایی شوند، از جمله اتاق سرورها، رک‌ها، UPS، تابلوهای برق و مسیرهای کابل ‌کشی. تحلیل جریان برق، حرارت تولید شده توسط تجهیزات و وجود مواد قابل اشتعال انجام می‌شود تا نقشه‌ای جامع از خطرات بالقوه ایجاد شود. این ارزیابی، پایه و اساس انتخاب نوع سیستم اطفا و جانمایی تجهیزات است و بدون آن، حتی پیشرفته‌ترین سیستم‌ها هم نمی‌توانند امنیت دیتاسنتر را به‌ طور کامل تضمین کنند.

انتخاب نوع سیستم اطفا حریق مناسب

پس از شناسایی مناطق بحرانی، نوبت به انتخاب سیستم اطفا حریق متناسب با نیاز دیتاسنتر می‌رسد. سیستم‌های گازی به دلیل عدم آسیب به تجهیزات الکترونیکی و سرعت بالای خاموشی، معمولا گزینه اصلی هستند. در برخی شرایط خاص، سیستم‌های فومی یا پودری نیز ممکن است کاربرد داشته باشند. انتخاب صحیح سیستم نه تنها به محافظت از تجهیزات کمک می‌کند، بلکه باعث کاهش خسارات مالی و کاهش زمان توقف خدمات می‌شود. در این مرحله، مشاوره با متخصصین اطفا حریق و بررسی اساسی استانداردهای بین ‌المللی، مانند NFPA 75 و NFPA 2001، ضروری است.

طراحی نقشه و جانمایی تجهیزات

اما مرحله بعدی، طراحی مهندسی نقشه و جانمایی تجهیزات سیستم اطفا حریق است. این طراحی شامل مکان دقیق نازل‌ها، سنسورها، پنل‌های کنترل، خروجی‌های اضطراری و ایستگاه‌های دستی می‌شود. جانمایی صحیح تجهیزات باعث می‌شود که در صورت وقوع حریق، شعله‌ها سریع‌تر شناسایی و مهار شوند و هیچ نقطه‌ای از دیتاسنتر بدون پوشش نماند. طراحی نقشه دقیق همچنین امکان تست و نگهداری دوره‌ای سیستم را فراهم می‌کند و به بهره‌ وری و کارایی سیستم اطفا حریق کمک می‌کند.

نصب و پیاده ‌سازی سیستم اطفا حریق

پس از طراحی، مرحله نصب و پیاده ‌سازی سیستم آغاز می‌شود. نصب باید مطابق با استانداردهای بین ‌المللی و دستورالعمل‌های تولید کننده انجام شود تا امنیت و عملکرد سیستم تضمین شود. این مرحله شامل نصب نازل‌ها، سنسورها، خطوط لوله یا کابل‌ها، مخازن گاز یا فوم و اتصال به پنل مرکزی و سیستم هشدار می‌شود. همچنین، هماهنگی با سیستم برق و UPS، تست اولیه و راه ‌اندازی سیستم در شرایط واقعی از اهمیت بالایی برخوردار است. لازم به یادآوری است که نصب اصولی، تضمین ‌کننده واکنش سریع و موثر سیستم در برابر هر گونه آتش ‌سوزی خواهد بود.

آموزش کارکنان و نگهداری دوره‌ای

و اما در آخرین مرحله، نوبت به آموزش پرسنل و نگهداری منظم سیستم می‌رسد. همانگونه که می‌دانید، حتی بهترین سیستم‌های اطفا حریق بدون دانش و آمادگی کارکنان نمی‌توانند از دیتاسنتر محافظت کنند. این آموزش شامل نحوه استفاده از ایستگاه‌های دستی، واکنش در شرایط اضطراری و آشنایی با هشدارها و سنسورها می‌شود. همچنین، نگهداری دوره‌ای شامل بررسی سنسورها، شارژ مخازن گاز یا فوم، تست عملکرد سیستم و رفع نواقص احتمالی است. شایان ذکر است که این مرحله باعث افزایش طول عمر سیستم، کاهش خطاهای احتمالی و اطمینان از آمادگی کامل در برابر حریق می‌شود.

اشتباهات رایج هنگام طراحی و اجرا سیستم اطفا حریق دیتاسنتر

طراحی سیستم اطفا حریق دیتاسنتر نیاز به دقت بالا دارد و کوچک‌ترین اشتباه می‌تواند منجر به خسارات جدی مالی و از دست رفتن اطلاعات شود. در این قسمت از مقاله قصد داریم به بررسی 10 مورد از رایج‌ترین اشتباهات در طراحی و اجرای این سیستم‌ها بپردازی. با ما همراه باشید:

  1. عدم ارزیابی دقیق ریسک و شناسایی مناطق بحرانی
  2. انتخاب نوع سیستم اطفا نامناسب برای تجهیزات حساس
  3. جانمایی نازل‌ها و سنسورها به صورت غیر مهندسی
  4. نادیده گرفتن استانداردهای بین ‌المللی و ملی
  5. عدم هماهنگی سیستم اطفا با سیستم برق و UPS
  6. استفاده از مواد خاموش‌ کننده که به تجهیزات آسیب می‌زنند
  7. نصب بدون در نظر گرفتن مسیرهای تهویه و جریان هوا
  8. عدم تست عملکرد سیستم پس از نصب
  9. کمبود آموزش و اطلاع‌ رسانی به کارکنان
  10. نبود برنامه نگهداری و بررسی دوره‌ای سیستم

سرویس‌های دوره‌ای و نحوه نگهداری از سیستم اطفا حریق دیتاسنتر

نگهداری و سرویس دوره‌ای سیستم اطفا حریق دیتاسنتر یکی از حیاتی‌ترین مراحل برای تضمین امنیت و کارایی این زیر ساخت‌های حیاتی است. دیتاسنترها محل نگهداری حجم عظیمی از اطلاعات حساس و تجهیزات الکترونیکی گران ‌قیمت هستند و هر گونه نقص در عملکرد سیستم اطفا می‌تواند خسارات جبران‌ ناپذیری به بار آورد. سرویس دوره‌ای شامل بررسی کامل اجزای سیستم، از جمله سنسورها، نازل‌ها، پنل‌های کنترل، خطوط لوله یا کابل‌ها و مخازن گاز یا فوم است. علاوه بر این، تست عملکرد سنسورها و سیستم هشدار دهنده، شبیه ‌سازی شرایط اضطراری و تایید صحت عملکرد مکانیزم‌های اتوماتیک، از جمله مراحل کلیدی در نگهداری پیشگیرانه محسوب می‌شوند.

اما در کنار اجزای فنی، بخش مهم دیگری از سرویس دوره‌ای، آموزش کارکنان و ثبت گزارش‌های منظم از وضعیت سیستم است. پرسنل دیتاسنتر باید با نحوه استفاده از ایستگاه‌های دستی، واکنش به هشدارهای حریق و اقدامات اضطراری آشنا باشند تا در صورت وقوع حادثه، واکنش سریع و کلیدی داشته باشند. توجه داشته باشید که نگهداری دوره‌ای باعث شناسایی نقاط ضعف احتمالی، جلوگیری از خرابی‌های ناگهانی و افزایش طول عمر سیستم اطفا می‌شود. به همین منظور، استفاده از برنامه زمان ‌بندی منظم برای بررسی و شارژ مجدد مخازن، پاک سازی مسیرهای نازل‌ها و تامین سلامت قطعات مکانیکی و الکترونیکی، تضمین می‌کند که سیستم اطفا حریق دیتاسنتر همواره در بالاترین سطح آماده ‌باش قرار دارد و امنیت اطلاعات و تجهیزات شما در برابر آتش‌ سوزی به ‌طور کامل حفظ می‌شود.

نتیجه‌گیری

در دنیای امروز که دیتاسنترها قلب تپنده ذخیره و پردازش اطلاعات محسوب می‌شوند، اطفاء حریق دیتاسنتر به یکی از حیاتی‌ترین نیازها تبدیل شده است. سیستم‌های پیشرفته و هوشمند اطفا حریق، نقش مهمی در حفظ امنیت اطلاعات و جلوگیری از خسارات مالی و جانی دارند. سیستم اطفا حریق در دیتاسنتر باید به گونه‌ای طراحی و اجرا شود که پاسخگویی سریع، دقیق و مطمئن به هرگونه خطر آتش‌سوزی باشد. شرکت اسپین الکتریک با بهره‌گیری از جدیدترین فناوری‌های روز و دانش تخصصی، بهترین راهکارها را برای طراحی و نصب سیستم‌های اطفا حریق ارائه می‌دهد تا امنیت دیتاسنترها را تضمین کند. انتخاب سیستم مناسب و اجرای دقیق آن توسط اسپین الکتریک، ضامن نجات اطلاعات حیاتی شما پیش از وقوع هرگونه حادثه ناخواسته است.

سوالات متداول

  1. اطفاء حریق دیتاسنتر چیست و چرا اهمیت دارد؟

اطفاء حریق دیتاسنتر به مجموعه سیستم‌ها و روش‌هایی گفته می‌شود که برای شناسایی و خاموش کردن آتش در مراکز داده به کار می‌روند. اهمیت آن به دلیل حفظ اطلاعات حساس و جلوگیری از خسارت‌های جبران‌ناپذیر است.

  1. کدام نوع سیستم اطفا حریق برای دیتاسنترها بهتر است؟

انتخاب سیستم اطفا حریق در دیتاسنتر بستگی به شرایط محیطی، نوع تجهیزات و حساسیت اطلاعات دارد. سیستم‌های گازی و هوشمند معمولاً مناسب‌ترین گزینه‌ها برای حفظ تجهیزات الکترونیکی هستند.

  1. شرکت اسپین الکتریک چه خدماتی در زمینه سیستم اطفا حریق دیتاسنتر ارائه می‌دهد؟

اسپین الکتریک با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین و تیم متخصص، طراحی، نصب و پشتیبانی سیستم‌های اطفا حریق پیشرفته را انجام می‌دهد تا امنیت دیتاسنتر شما را تضمین کند.

نوشته‌های مشابه

  •  بیم دتکتور چیست | بررسی کاربرد بیم دتکتور

    بیم دتکتور یکی از تجهیزات مهم در سیستم اعلام حریق است که وظیفه شناسایی حریق و ارسال سیگنال به کنترل پنل را به عهده دارد.  برای تشخیص اعلام حریق در انبارها، سوله‌ها و محل‌هایی با سقف بلند این دستگاه بهترین گزینه است. این سیستم پیشرفته نیازی به کابل کشی و لوله کشی ندارد و به وسیله آینه، رفلکتور و نشانگر لیزری به راحتی تنظیم می شود. قابلیت پوشش دهی برای مناطق وسیع را دارد و با ظاهر زیبا و شکیل خود می‌‌تواند، جلوه خاصی در دکور ایجاد کند. استفاده از این دستگاه مزیت‌های زیادی را برای مصرف کنندگان به همراه دارد. در ادامه مقاله به صورت جامع و کامل دتکتور را معرفی می‌کنیم.

     بیم دتکتور چیست؟

    بیم دتکتور اعلام حریق سیستمی پیشرفته برای آشکارسازی دود است که در مدل‌های مختلف طراحی و ساخته می‌شود. این دستگاه با قابلیت‌های خوب خود توانسته نیاز صنایع را به راحتی برطرف سازد. این یک راهکار عالی برای اعلام حریق و حفاظت از سوله‌های وسیع با ارتفاع زیاد است.

    برای نصب این دستگاه نیازی به کابل کشی و لوله کشی نیست و شما می‌توانید به راحتی از آن استفاده کنید. دتکتور می‌تواند سطح وسیعی را پوشش دهد و مانع از گسترش یافتن دود شود. این دستگاه تشخیص حریق بهترین عملکرد را دارد و به کمک تابش پرتوهای مادون قرمز، احتمال آتش سوزی را به سرعت تشخیص می‌دهد.

    بیم دتکتور از نظر نوع کاربرد به دو نوع گیرنده ـ فرستنده و انعکاسی یا رفلکتیو تقسیم می‌شود. برای فضاهای بزرگ با ارتفاع زیاد دتکتورها انتخابی مقرون به صرفه هستند و می‌توانند با کمترین هزینه حریق را هشدار دهند. ارسال سیگنال آتش سوزی به پنل، وظیفه اصلی این دستگاه است.

    از اجزای اصلی این سیستم می‌توان به دو بخش فرستنده و گیرنده اشاره کرد که در مقابل یکدیگر نصب می‌شوند. فرستنده پرتوهای مادون قرمز را به سمت گیرنده ارسال می‌کند تا به کمک آن‌ها بتواند دود و حریق را شناسایی کند. کابل اعلام حریق اغلب به صورت دو رشته‌ای و متشکل از سیم به همراه شیلد و ارت است.

    تصویری از دستگاه بیم دتکتور

    کاربرد بیم دتکتور

    بیم دتکتور با سطح کاربری گسترده در دسترس مصرف کنندگان قرار می‌گیرد. از کاربردهای این دستگاه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

    • مراکز خرید
    • انبارها
    • مساجد
    • موزه‌ها
    • مراکز تفریحی و ورزشی
    • فرودگاه‌ها، آشیانه هواپیما
    • هتل‌ها و مسافرخانه‌های بزرگ
    • کارخانه‌های تولیدی
    • سوله‌هایی با ارتفاع زیاد
    • ساختمان‌های تاریخی
    • نمایشگاه‌ها
    • آتریوم‌ها
    • سالن‌های کنفرانس
    • استخرها
    • کافه‌ها و رستوران‌ها
    • کتابخانه‌ها و سالن‌های مدارس

     مهمترین ویژگی های بیم دتکتور

    بیم دتکتور با ویژگی‌های منحصر به فرد خود توانسته از سایر تجهیزات اعلان حریق متمایز شود. این ویژگی‌ها عبارتند از:

    • سرعت بالا در تشخیص دود و حریق
    • امکان نصب در ساختمان‌هایی با سقف بلند
    • تعمیر و نگهداری سریع و آسان
    • دارای عملکردی آسان و کم هزینه
    • عدم نیاز به کابل کشی و لوله کشی
    • قابلیت پوشش دهی برای مناطق وسیع
    • دارای ظاهری زیبا و شکیل
    • قابلیت تست داخلی و خودآزمایی
    • مجهز به سیستم کنترل از راه دور
    • دارای قابلیت تنظیم حساسیت از راه دور
    • ارسال سریع سیگنال‌ها به کنترل پنل
    • طراحی در مدل‌های مختلف
    • قابلیت اتصال به سیستم‌های اعلام حریق مرکزی
    • امکان ارتباط با سایر دستگاه‌ها
    • افزایش کارایی دستگاه
    • کاربرد دستگاه اعلام حریق

     انواع بیم دتکتور

    بیم دتکتور از نظر ساختار و کارایی مدل‌های متنوعی دارد و توانسته نیاز صنایع را به خوبی پاسخ دهد. کمپانی‌های سازنده این دستگاه را از نظر کارایی به ۳ دسته مجزا تقسیم کرده‌اند:

    بیم دتکتور فرستنده گیرنده

    این سیستم پیشرفته از دو بخش مجزای فرستنده و گیرنده تشکیل شده است. این دو بخش در طرف مقابل هم قرار دارند و در حالت عادی فرستنده مدام سیگنال مادون قرمز را به گیرنده ارسال می‌کند. زمانی که آتش سوزی رخ می‌دهد و دود آن به اشعه مادون قرمز می‌رسد، میزان نور تغییر پیدا کرده و گیرنده این تغییر را به عنوان حریق در نظر می‌گیرد. در چنین شرایطی دستگاه می‌تواند حریق را شناسایی و کنترل کند.

    بیم دتکتور انعکاسی

    بیم دتکتور انعکاسی دارای دو بخش هد و رفلکتور است که هر کدام در یک سمت از فضای تحت حفاظت قرار گرفته‌اند. زمانی که شرایط عادی است سیگنال‌ها توسط هد به رفلکتور ارسال و مجدد به بیم برگردانده می‌شوند. وقتی حریق اتفاق می‌افتد، دود در مسیر ارسال اشعه قرار گرفته و میزان نور اهش پیدا می‌کند.

    در این زمان دستگاه آتش سوزی را هشدار می‌دهد. این سیستم نیازی به کابل کشی ندارد و همین موضوع باعث برتری آن نسبت به مدل قبلی شده است. اگر معماری فضا شیشه‌ای باشد اجرای این دستگاه کمی سخت است.

     بیم دتکتور‌ اوسید

    بیم دتکتور او اس آی دی دارای ساختاری منحصر به فرد است و به جای استفاده از اشعه مادون قرمز برای شناسایی دود، به صورت همزمان از مادون قرمز و ماورای بنفش استفاده می‌کند. این سیستم با پردازش اطلاعات به دست آورده می‌تواند تصویر فضای تحت پوشش را به خوبی آنالیز کند. این مدل به دلیل دقت بالایی که دارد، در بیشتر صنایع مورد استفاده قرار می‌گیرد.

     مزایا و معایب بیم دتکتور

    استفاده از بیم دتکتور مزایا و معایب زیادی را برای مصرف کنندگان به همراه دارد که در جدول زیر به صورت مجزا به آن‌ها اشاره می‌کنیم:

    مزایا و معایب دین دتکتور در جدول

    مزایای بیم دتکتور معایب بیم دتکتور
    عملکرد آسان و کم هزینه و نصب و راه‌اندازی سریع درست عمل نکردن بیم دتکتور در صورت نصب غیر اصولی دستگاه
    ظاهری ظریف و زیبا و تعمیر و نگهداری آسان مشکلات نصب در ارتفاع بالا
    جلوگیری از وارد آمدن خسارات مالی و جانی قیمت بالای خرید این دتکتور
    مناسب برای بالا بردن ضریب ایمنی نیاز به ماژل مبدل جهت استفاده در سیستم اعلام حریق آدرس پذیر
    سرعت عملکرد بهتر و دقیق‌تر نسبت به دستگاه‌های دیگر نیاز به نیروی متخصص جهت نصب و راه اندازی
    محدوده وسیع تحت پوشش —–
    ایده آل برای مناطق مرتفع و با دسترسی مشکل —–
    نداشتن آلارم کاذب و امکان تست داخلی —–
    دارای سیستم کنترل و تنظیم حساسیت از راه دور —–

    نکات مهم در خرید بیم دتکتور

    برای خرید بیم دتکتور مناسب بهتر است به نکات زیر توجه داشته باشید:

    • توجه به نوع و مدل بیم دتکتور و انتخاب متناسب با محیط کاری
    • انتخاب دتکتور مطابق با مشخصات محیط
    • توجه به برند و شرکت سازنده و انتخاب برندهای معتبر
    • استاندارد و تأییدیه‌های دریافت‌ شده از مراکز و آزمایشگاه‌های معتبر نظیر UL و FM و LPCB
    • انتخاب بیم دتکتور با برد و شعاع پوشش دهی مناسب
    • توجه به نوع ساختمان، اندازه فضای مورد حفاظت، و وجود موانع در مسیر پرتو نوری
    • انتخاب دتکتورهای پیشرفته و متناسب با استانداردهای ایمنی
    • توجه به میزان دقت و حساسیت بالای دتکتور در تشخیص واکنش‌ها
    •  دستگاه هشدار حریق

     قیمت بیم دتکتور

    قیمت بیم دتکتور به عوامل مختلفی چون برند تولید کننده، کشور سازنده، تاییدیه ای اخذ شده جهت محصول، سطح محیط تحت حفاظت و غیره بستگی دارد. برندهای معتبر به دلیل کیفیت بالایی که دارند با قیمت بیشتری در بازار به فروش می‌رسند. دستگاه‌هایی که دارای تاییدیه های معتبر جهانی هستند، نرخ بالاتری را به خود اختصاص می‌دهند. سیستم‌های جدید و پیشرفته به دلیل امکانات خوبی که دارند، از قیمت بالاتری برخوردار هستند.

    با افزایش کیفیت دستگاه، قیمت آن هم افزایش پیدا می‌کند و مشتریان می‌توانند این تجهیزات را با کیفیت بالا و قیمتی رقابتی خریداری کنند. تورم باعث شده تا قیمت این تجهیزات مدام در حال نوسان باشد. برای اطلاع از قیمت‌های به روز می‌توانید با کارشناسان سایت اسپین الکتریک در ارتباط باشید. قیمت دستگاه‌های معرفی شده در این سایت مناسب است و مشتریان می‌توانند به راحتی خرید خود را انجام دهند.

    کلام پایانی

    بیم دتکتور دستگاهی مقرون به صرفه برای اعلام حریق است که شما می‌توانید در محیط‌های مختلف از آن استفاده کنید. این سیستم مدل‌های متنوعی دارد و هر کدام به روشی خاص عمل می‌کنند. از ویژگی‌های خوب این تجهیزات می‌توان به عدم نیاز به کابل کشی و نصب و استفاده آسان اشاره کرد. اگر به دنبال دستگاه‌هایی با برند معتبر هستید، سایت اسپین الکتریک بهترین‌ها را به شما معرفی می‌کند. کاربران می‌توانند قبل از خرید سوالات خود را از طریق کامنت با کارشناسان در میان بگذارند.

  • نکات کلیدی در چیدمان و نصب اسپرینکلر + رعایت استانداردها

    سیستم‌های اسپرینکلر از جمله مهم‌ترین اجزای هر سیستم ایمنی در برابر آتش‌سوزی هستند که به منظور جلوگیری از گسترش آتش و کاهش خطرات جانی و مالی به کار می‌روند. با این حال، نصب صحیح این سیستم‌ها و رعایت استانداردهای مربوط به آن‌ها برای دستیابی به عملکرد بهینه بسیار حیاتی است. در این مقاله، به بررسی الزامات و استانداردهای نصب اسپرینکلرها پرداخته می‌شود، با تمرکز ویژه بر نحوه تعامل آن‌ها با موانع موجود در مسیر پاشش. رعایت این اصول نه تنها باعث ارتقای عملکرد سیستم‌های اطفای حریق می‌شود، بلکه ایمنی ساختمان‌ها و ساکنان آن را نیز تضمین خواهد کرد.

    موانع در مسیر پاشش اسپرینکلر

    اسپرینکلرها باید به گونه‌ای نصب شوند که هیچ مانعی در مسیر پاشش آب وجود نداشته باشد. برخی از موانع ممکن است باعث محدود شدن برد پاشش یا حتی توقف آن شوند. از جمله این موانع می‌توان به ستون‌ها، چراغ‌ها و سایر اجزای ساختمانی اشاره کرد که می‌توانند به عملکرد سیستم آسیب برسانند.

    1. فاصله از موانع عمودی: در صورتی که مانع به صورت عمودی (مانند ستون‌ها) قرار گیرد، فاصله اسپرینکلرها باید طوری تنظیم شود که مانع از پوشش کامل ناحیه خطر نشود. به عنوان مثال، اسپرینکلرها می‌توانند در دو طرف مانع نصب شوند، مشروط بر اینکه فاصله آن‌ها از خط مرکزی مانع بیش از نصف فاصله مجاز نباشد.
    2. نصب اسپرینکلر در وسط فاصله بین موانع: در صورتی که مانعی به صورت خرپای باز باشد (با فاصله‌ی حداقل ۲۰ اینچ)، اسپرینکلر می‌تواند در مرکز فاصله بین اعضای خرپا نصب شود، به شرطی که ابعاد اعضای خرپا به اندازه‌ای باشند که مانع از پاشش موثر نشوند.
    3. حفاظت در برابر موانع ثابت: موانع ثابت مانند دیوارها باید به گونه‌ای نصب شوند که تخلیه اسپرینکلر به ناحیه خطر را محدود نکنند. در صورت وجود این موانع، اسپرینکلرها باید دقیقاً زیر آن‌ها نصب شوند تا از پوشش کامل اطمینان حاصل گردد.

    بیشتر بخوانید: راهنمای کامل نصب اسپرینکلرهای مسکونی طبق استاندارد NFPA – آنچه باید بدانید!

    راهنمای کامل نصب اسپرینکلرهای مسکونی

    الزامات برای موانع در مسیر اسپرینکلرهای اسپری دیواری

    اسپرینکلرهای دیواری به گونه‌ای نصب می‌شوند که موانع در مسیر پاشش نباشند. برخی از مهم‌ترین الزامات عبارتند از:

    1. فاصله از چراغ‌ها: اسپرینکلرهای دیواری نباید در فاصله‌ای کمتر از ۸ فوت از چراغ‌ها یا موانع مشابه نصب شوند، مگر اینکه شرایط خاصی برای آن‌ها فراهم شده باشد.
    2. حفاظت از موانع پیوسته: موانع پیوسته‌ای که از دیوار بیرون زده‌اند، باید با الزامات خاصی نصب شوند تا از محدود شدن پاشش جلوگیری کنند.

    موانع در زیر شبکه‌های باز

    در مواردی که اسپرینکلرها در زیر شبکه‌های باز نصب می‌شوند، باید مراقب بود که پاشش اسپرینکلرهای بالایی به ناحیه خطر نرسد. این موانع باید طوری تنظیم شوند که تخلیه آب به درستی انجام شود.

    فرورفتگی‌های سقف

    یکی از الزامات مهم در طراحی سیستم‌های اطفای حریق، نصب اسپرینکلر در تمامی فرورفتگی‌های سقف است. برای فرورفتگی‌هایی که حجم آن‌ها کمتر از ۱۰۰ فوت مکعب باشد و عمق آن‌ها بیشتر از ۱۲ اینچ نباشد، امکان عدم نصب اسپرینکلر وجود دارد.

    بیشتر بخوانید: راهنمای جامع نصب اسپرینکلرها: فاصله‌گذاری، موقعیت‌گذاری و الزامات کاربردی

    نصب اسپرینکلر در تمامی فرورفتگی‌های سقف

    نتیجه‌گیری

    رعایت الزامات نصب اسپرینکلرها و توجه به موانع موجود در مسیر پاشش، از جمله مهم‌ترین گام‌ها برای تضمین عملکرد درست سیستم‌های اطفای حریق است. با نصب دقیق اسپرینکلرها و رعایت استانداردها، می‌توان از پوشش کامل نواحی در خطر آتش‌سوزی اطمینان حاصل کرده و خطرات ناشی از عدم عملکرد مناسب سیستم را به حداقل رساند. همچنین، توجه به جزئیات در نصب و تنظیم این سیستم‌ها نه تنها ایمنی بیشتری را فراهم می‌آورد، بلکه به کاهش هزینه‌های احتمالی ناشی از آتش‌سوزی نیز کمک می‌کند.

    اگر به دنبال خرید بیم دتکتو هستید، همین حالا به فروشگاه اینترنتی اسپین الکتریک مراجعه کنید. ما مجموعه‌ای از بهترین برندهای بیم دتکتور را با مناسب ترین قیمت بیم دتکتور و گارانتی اصالت کالا ارائه می‌دهیم. برای مشاهده مشخصات فنی، مقایسه مدل‌ها و ثبت سفارش آنلاین، همین حالا وارد سایت شوید و با چند کلیک ساده، خریدی مطمئن را تجربه کنید!

  • روش های غیر فعال کردن سیستم اعلام حریق – بررسی 8 راهکار کلیدی

    روش های غیر فعال کردن سیستم اعلام حریق از جمله موضوعاتی هستند که آگاهی از آن‌ها برای مدیران تاسیسات، کارشناسان ایمنی و حتی صاحبان ساختمان‌های مسکونی و اداری اهمیت بالایی دارد. سیستم اعلام حریق به ‌عنوان یکی از اصلی‌ترین ابزارهای محافظت در برابر آتش‌ سوزی، همواره باید فعال و آماده ‌به‌ کار باشد. با این حال در شرایط خاصی مانند انجام تعمیرات، بازسازی، تست‌های فنی یا جلوگیری از آلارم‌های کاذب، لازم است این سیستم به ‌صورت موقت غیر فعال شود. شناخت دقیق روش‌های ایمن برای انجام این کار، از بروز آسیب به تجهیزات و ایجاد خطرات احتمالی جلوگیری می‌کند. در همین راستا و در این مقاله، قصد داریم به بررسی آموزش غیر فعال کردن سیستم اعلام حریق بپردازیم. ما را تا پایان همراهی کنید.

    معرفی روش های غیر فعال کردن سیستم اعلام حریق

    راهکارهای مختلفی وجود دارد که می‌تواند منجر به غیر فعال شدن سیستم اعلام حریق منجر شود. اما شما باید بدانید که در هر شرایطی، بهره گیری از کدام روش بهتر است؟ با ما همراه باشید تا به معرفی بهترین روش های غیر فعال کردن سیستم اعلام حریق بپردازیم:

    غیر فعال کردن از طریق پنل کنترل مرکزی

    یکی از مطمئن‌ترین و اصولی‌ترین روش های غیر فعال کردن سیستم اعلام حریق، استفاده از پنل کنترل مرکزی است. این پنل به عنوان مغز سیستم عمل می‌کند و وظیفه کنترل و پایش لیست تمام تجهیزات اعلام حریق را بر عهده دارد. برای غیر فعال ‌سازی، کافی است کاربر مجاز با وارد کردن رمز عبور مدیریتی وارد منوی تنظیمات شود و وضعیت سیستم را از حالت «Active» به حالت «Disable» یا «Maintenance» تغییر دهد. این روش باعث می‌شود تمام سیگنال‌های ارسالی از دتکتورها نادیده گرفته شوند و از فعال شدن ناگهانی آژیرها جلوگیری شود. این روش به ‌ویژه در زمان تعمیرات، بازسازی ساختمان یا انجام تست‌های دوره‌ای بسیار کاربردی است، زیرا امنیت سیستم حفظ می‌شود و پس از پایان کار به راحتی می‌توان سیستم را دوباره فعال کرد.

    قطع برق تغذیه یا خارج کردن فیوز سیستم

    یکی دیگر از روش های غیر فعال کردن سیستم اعلام حریق، قطع منبع تغذیه اصلی یا خارج کردن فیوز سیستم است. در این حالت، جریان برق از منبع اصلی به سیستم قطع می‌شود و به طور کامل از مدار خارج می‌گردد. این روش باید فقط در شرایط اضطراری یا در زمان تعمیرات کلی مدار استفاده شود، زیرا در این وضعیت هیچ‌ گونه حفاظت یا هشدار حریق فعال نخواهد بود. در بسیاری از مدل‌های پیشرفته، پس از قطع برق، سیستم به طور خودکار وارد حالت هشدار می‌شود تا کاربر متوجه غیر فعال بودن آن گردد. نکته مهم در این روش، رعایت نکات ایمنی و ثبت زمان قطع سیستم در دفتر نگهداری تجهیزات ایمنی است تا بعدا در گزارش‌های فنی لحاظ شود.

    غیر فعال کردن زون‌های خاص

    ممکن است بدانید که در سیستم‌های اعلام حریق مدرن، قابلیت ایزوله یا غیر فعال کردن زون‌های خاص وجود دارد. به عنوان مثال، اگر در یک بخش از ساختمان عملیات جوشکاری یا بازسازی در حال انجام باشد و احتمال فعال شدن ناگهانی دتکتورهای دود یا حرارت وجود داشته باشد، می‌توان تنها همان زون را از مدار خارج کرد. این کار از طریق پنل مرکزی یا نرم ‌افزار کنترل انجام می‌شود و سایر بخش‌های سیستم همچنان فعال باقی می‌مانند. مزیت این روش در مقایسه با قطع کامل سیستم این است که حفاظت در سایر قسمت‌ها برقرار می‌ماند و تنها محدوده‌ای که نیاز به توقف موقت دارد، غیر فعال می‌شود. پس از پایان کار نیز زون غیر فعال با یک دستور ساده مجددا فعال خواهد شد.

    خاموش کردن آژیرها و خروجی‌های صوتی

    اما در برخی موارد ممکن است هدف از غیر فعال کردن سیستم اعلام حریق تنها جلوگیری از صدای آژیرها و هشدارهای صوتی باشد، نه قطع کامل عملکرد سیستم. در این شرایط می‌توان از طریق منوی کنترل پنل یا کلیدهای فیزیکی مخصوص، خروجی آژیرها را موقتا غیر فعال کرد. این کار باعث می‌شود دتکتورها همچنان فعال باقی بمانند و در صورت تشخیص حریق، سیگنال‌ها در سیستم ثبت شوند، اما آژیرها به صدا درنیایند. این روش برای زمان‌هایی مناسب است که تست سیستم در حال انجام است یا می‌خواهیم بدون مزاحمت صوتی، وضعیت عملکرد را بررسی کنیم. البته باید پس از پایان کار، حتما خروجی‌ها دوباره فعال شوند تا در صورت بروز خطر واقعی، سیستم بتواند هشدار صوتی و نوری بدهد.

    استفاده از نرم‌ افزار یا اپلیکیشن مدیریت سیستم

    امروزه در سیستم‌های اعلام حریق امکان کنترل از طریق نرم‌افزارهای مدیریت مرکزی یا اپلیکیشن‌های موبایل وجود دارد. این نرم ‌افزارها به تکنسین اجازه می‌دهند تا از راه دور به تنظیمات سیستم دسترسی پیدا کرده، وضعیت هر دتکتور را مشاهده و در صورت نیاز آن را غیر فعال کند. این قابلیت مخصوصا در ساختمان‌های بزرگ، هتل‌ها و مراکز صنعتی بسیار مفید است زیرا نیازی به حضور فیزیکی در محل پنل مرکزی نیست. همچنین در این نرم ‌افزارها می‌توان گزارش دقیقی از زمان و علت غیر فعال‌ سازی سیستم دریافت کرد تا برای اهداف بازرسی یا ایمنی استفاده شود. مجموعه این موارد سبب شده تا این روش، به عنوان یکی از بهترین روش های غیر فعال کردن سیستم اعلام حریق به شمار بیاید.

    قرار دادن سیستم در حالت تست

    اما یکی دیگر از  ایمن‌ترین روش های غیر فعال کردن سیستم اعلام حریق، استفاده از حالت تست است. این گزینه در بیشتر پنل‌های مدرن و آدرس ‌پذیر وجود دارد و به تکنسین اجازه می‌دهد بدون فعال شدن آژیرها یا ارسال هشدار به مرکز کنترل، عملکرد دتکتورها را بررسی کند. در این حالت، سیستم همچنان روشن است اما سیگنال‌های هشدار را به عنوان تست شناسایی می‌کند و آن‌ها را به ‌صورت واقعی تریگر نمی‌کند. این روش عموما در زمان سرویس دوره‌ای، کالیبراسیون دتکتورها یا بررسی عملکرد تجهیزات به کار می‌رود. مزیت آن این است که بدون قطع کامل سیستم، امکان بررسی و نگهداری وجود دارد و پس از پایان کار نیز سیستم به حالت عادی بازمی‌گردد.

    قطع موقت مدار دتکتور یا یا سایر تجهیزات لیست اعلام حریق

    در برخی مواقع ممکن است نیاز باشد تنها یک دتکتور خاص یا شستی اعلام حریق به‌ طور موقت از مدار خارج شود یا حتی به خاموش کردن آژیر اعلام حریق نیاز پیدا کنید. در چنین مواقعی می‌توان اتصال الکتریکی آن بخش از مدار را جدا یا از جامپرهای مخصوص برای قطع موقت استفاده کرد. قطع موقت مدارات زمانی کاربرد دارد که یکی از دتکتورها دچار خطا یا آلارم کاذب مکرر شده است و نیاز به تعمیر یا تعویض دارد. با قطع موقت مدار، از ارسال سیگنال اشتباه به پنل مرکزی جلوگیری می‌شود و سیستم همچنان در سایر بخش‌ها فعال باقی می‌ماند. البته باید توجه داشت که این روش نیازمند دانش فنی و رعایت کامل نکات ایمنی است.

    استفاده از کلید دستی یا سوئیچ بای ‌پس (Bypass Switch)

    در برخی از سیستم‌های اعلام حریق صنعتی یا هوشمند، برای سهولت کنترل، کلید بای ‌پس (Bypass Switch) در مسیر برق یا مدار دتکتورها نصب می‌شود. این کلید به اپراتور اجازه می‌دهد تا تنها با یک چرخش یا فشار، مدار سیستم را از حالت فعال به غیرفعال تغییر دهد. بهره گیری از سوئیچ بای پس در کارگاه‌ها، کارخانه‌ها و مکان‌هایی که نیاز به کنترل سریع سیستم دارند رایج می‌باشد. لذا استفاده از بای‌ پس سوئیچ باعث می‌شود در شرایطی مانند تعمیر تجهیزات، انجام تست‌های فنی یا پیشگیری از هشدارهای ناخواسته، سیستم به ‌سرعت از مدار خارج شود. با این حال، باید به این نکته توجه داشت که استفاده مداوم یا نادرست از این کلید می‌تواند باعث از کار افتادن دائمی بخشی از سیستم شود.

    بیشتر بخوانید: تستر دتکتور شعله چگونه کار می‌کند؟ 0 تا 100 معرفی تستر دتکتور شعله

    تصویری از روش های غیر فعال کردن سیستم اعلام حریق

    چه زمانی می‌توان از روش های غیر فعال کردن سیستم اعلام حریق بهره برد؟

    می‌دانید که سیستم اعلام حریق یکی از حیاتی‌ترین بخش‌های ایمنی هر ساختمان است، اما در برخی شرایط خاص لازم است این سیستم به‌ صورت موقت غیر فعال شود تا از بروز هشدارهای کاذب یا آسیب به تجهیزات جلوگیری گردد. معمولا در زمان‌هایی مانند انجام عملیات تعمیر و نگهداری تجهیزات برقی، بازسازی یا نقاشی فضاهای داخلی، تست دوره‌ای بیم دتکتور و آژیرها یا زمان نصب تجهیزات جدید، نیاز به روش های غیر فعال کردن سیستم اعلام حریق احساس می‌شود. همچنین در مواقعی که دتکتورهای دود یا حرارت به ‌دلیل وجود گرد و غبار، بخار یا ذرات معلق در هوا تحریک می‌شوند و احتمال بروز آلارم اشتباه وجود دارد، غیر فعال‌ سازی موقت بهترین گزینه است.

    این کار باعث می‌شود سیستم از ارسال هشدارهای ناخواسته به پنل مرکزی و ایجاد مزاحمت برای ساکنان جلوگیری کند. البته باید توجه داشت که این اقدام باید تنها توسط افراد متخصص و با رعایت اصول ایمنی انجام گیرد، تا پس از پایان فعالیت، سیستم دوباره در کوتاه‌ترین زمان ممکن فعال شود و ایمنی ساختمان در برابر خطر آتش ‌سوزی حفظ گردد.

    نکات مهم در زمان آموزش غیر فعال کردن سیستم اعلام حریق

    در هنگام بهره گیری از روش های خاموش کردن سیستم اعلام حریق، توجه به چند نکته ایمنی می‌تواند امنیت شما و ساکنین محیط را در زمان خاموشی سیستم حفظ کند. این نکات شامل موارد زیر می‌شوند:

    اطمینان از ایمنی محیط قبل از غیر فعال ‌سازی

    اولین و مهم‌ترین نکته پیش از استفاده از روش های غیر فعال کردن سیستم اعلام حریق، بررسی کامل وضعیت ایمنی محیط است. قبل از هر گونه اقدام باید اطمینان حاصل شود که در محل، هیچ منبع خطر آتش ‌سوزی مانند مواد قابل اشتعال، وسایل برقی معیوب یا تجهیزات گرمایشی فعال وجود ندارد. غیر فعال کردن سیستم در شرایطی که احتمال بروز حریق وجود دارد، می‌تواند خسارت‌های جبران ‌ناپذیری به همراه داشته باشد. بنابراین لازم است مسئول ایمنی یا مدیر ساختمان، پیش از خاموش کردن سیستم، تمام بخش‌ها را بررسی کرده و از نبود خطر اطمینان پیدا کند.

    اطلاع رسانی به پرسنل و ساکنان ساختمان

    یکی از موارد مهمی که اغلب نادیده گرفته می‌شود، اطلاع ‌رسانی دقیق به ساکنان یا کارکنان ساختمان پیش از غیر فعال‌ کردن سیستم اعلام حریق است. در صورتی که کاربران از خاموش بودن سیستم بی ‌اطلاع باشند، ممکن است در صورت وقوع آتش‌ سوزی واقعی، هیچ‌ کس اقدام فوری انجام ندهد. در همین راستا لازم است پیش از قطع یا روش های غیر فعال کردن سیستم اعلام حریق، از طریق تابلو اعلانات، پیام داخلی یا تماس مستقیم، همه افراد در محیط مطلع شوند. لذا بهتر است زمان شروع و پایان دوره غیر فعال بودن سیستم اعلام شود تا همه بدانند چه زمانی باید بیشتر مراقب باشند.

    ثبت زمان و دلیل غیر فعال‌ کردن سیستم اعلام حریق

    یکی از اصول حرفه‌ای در نگهداری سیستم‌های ایمنی، ثبت دقیق زمان، دلیل و مسئول غی رفعال‌ سازی سیستم اعلام حریق است. این مستند سازی عموما در دفتر فنی یا نرم ‌افزار مانیتورینگ ثبت می‌شود و شامل جزئیاتی مانند تاریخ، ساعت، فرد مسئول، محدوده غیر فعال ‌شده و علت انجام کار است. این اطلاعات نه‌ تنها برای بررسی‌های آتی و گزارش‌های ایمنی ضروری هستند، بلکه در صورت بروز حادثه نیز مرجع مهمی برای شناسایی مسئولیت‌ها محسوب می‌شوند. از دیدگاه مدیریتی و بیمه‌ای نیز، ثبت این اطلاعات باعث شفافیت عملکرد و افزایش اعتماد نهادهای نظارتی می‌شود. به همین دلیل، مستند سازی یکی از الزامات مهم در فرآیند استفاده از روش های غیر فعال کردن سیستم اعلام حریق است.

    اطمینان از فعال ‌سازی مجدد پس از پایان کار

    اما آخرین و یکی از حیاتی‌ترین مواردی که باید پس از غیرفعال‌سازی سیستم اعلام حریق به آن توجه شود، اطمینان از فعال ‌سازی مجدد سیستم پس از پایان کار است. بسیاری از حوادث ناشی از سهل ‌انگاری در همین مرحله رخ می‌دهند. زمانی که سیستم پس از تعمیر، تست یا بازسازی روشن نمی‌شود و در حالت غیر فعال باقی می‌ماند. برای جلوگیری از چنین مشکلاتی، بهتر است پس از اتمام فعالیت‌ها، تکنسین مربوطه عملکرد دتکتورها، آژیرها و پنل کنترل را تست کند تا از بازگشت سیستم به وضعیت عادی مطمئن شود. این اقدام تضمین می‌کند که ساختمان دوباره تحت پوشش کامل سیستم اعلام حریق قرار گرفته و ایمنی در بالاترین سطح ممکن حفظ شده است.

    بیشتر بخوانید: دتکتور گاز اکسیژن چیست؟ | معرفی 0 تا 100 دتکتور گاز O2

    تصویری از سیستم اعلام حریق

    کلام پایانی

    همانگونه که دیدید در این مقاله به طور کامل به بررسی 8 مورد از بهترین روش های غیر فعال کردن سیستم اعلام حریق پرداختیم. دانستیم که غیر فعال کردن سیستم اعلام حریق، اقدامی حساس و نیازمند دقت، آگاهی فنی و رعایت کامل اصول ایمنی است. این کار نباید به‌ صورت خودسرانه یا بدون اطلاع سایر افراد انجام شود، زیرا کوچک‌ترین بی‌ توجهی می‌تواند پیامدهای خطرناکی به دنبال داشته باشد. رعایت موارد گفته شده در طول مقاله، نه ‌تنها از بروز خطاهای انسانی جلوگیری می‌کند، بلکه تضمین می‌نماید که سیستم اعلام حریق همواره در بهترین وضعیت عملیاتی خود قرار داشته و ایمنی ساختمان و ساکنان آن در بالاترین سطح ممکن حفظ گردد. از همراهی شما متشکریم.

    مجموعه اسپین الکتریک به صورت تخصصی در زمینه تامین و تجهیز انواع سیستم اعلام حریق و سیستم اطفای حریق فعالیت می‌کند. شما همراهان محترم می‌توانید جهت کسب اطلاعات بیشتر و دریافت مشاوره رایگان، از طریق پل‌های ارتباطی با کارشناسان ما تماس گرفته و از مشاوره رایگان پیش از خرید بهره مند شوید.

  • روش‌های غیر فعال کردن سیستم اعلام حریق – معرفی 7 روش عالی!

    روش‌های غیر فعال کردن سیستم اعلام حریق از جمله مباحث مهم و حیاتی در حوزه ایمنی ساختمان هستند که هر مدیر ساختمان یا تکنسین فنی باید تسلط کاملی بر آن‌ها داشته باشد. اگر چه هدف نهایی سیستم‌های اعلام حریق، حفاظت شبانه‌ روزی از جان و مال انسان‌ها است، اما شرایط خاصی نظیر عملیات بازسازی، تست‌های دوره‌ای و یا جلوگیری از هشدارهای کاذب ناشی از آلاینده‌های محیطی، ما را مجبور به استفاده از این روش‌ها می‌کند. امروز و در این مقاله قصد داریم به معرفی 7 مورد از بهترین روش‌های غیر فعال کردن سیستم اعلام حریق بپردازیم. پس این مقاله را از دست ندهید و ما را تا پایان همراهی کنید.

     

    روش‌های غیر فعال کردن سیستم اعلام حریق

    راهکارهای متعددی وجود دارد که از طریق آن‌ها می‌توانید اقدام به غیر فعال سازی سیستم‌های اعلام حریق نمایید. اما نکته مهم این است که روش مناسب را در زمان درست و با بهره گیری از تخصص یک تکنسین فنی متخصص انجام دهید تا خطری شما را تهدید نکند. در این قسمت از مقاله به معرفی روش‌های غیر فعال کردن سیستم اعلام حریق می‌پردازیم. با ما همراه باشید:

    استفاده از قابلیت Isolate یا Disable در پنل مرکزی

    یکی از استانداردترین روش‌های غیر فعال کردن سیستم اعلام حریق، ایزوله کردن زون‌ها یا تجهیزات خاص از طریق کنترل پنل مرکزی است. این روش زمانی کاربرد دارد که بخواهید بدون خاموش کردن کل سیستم، تنها بخش خاصی از ساختمان مانند طبقه‌ای که در حال بازسازی است را از مدار خارج کنید. در این حالت، اپراتور با وارد کردن کد دسترسی یا استفاده از کلید مدیریتی، وضعیت زون مورد نظر را به Disabled تغییر می‌دهد. این کار باعث می‌شود که سیگنال‌های ارسالی از دتکتورهای آن بخش توسط پنل نادیده گرفته شود، در حالی که سایر نقاط ساختمان همچنان تحت پوشش امنیتی سیستم باقی می‌مانند.

     

    غیر فعال‌ سازی از طریق قطع منبع تغذیه

    در موارد اضطراری یا هنگام تعمیرات کلی تجهیزات، یکی از روش‌های غیر فعال کردن سیستم اعلام حریق قطع کامل جریان برق است. سیستم‌های اعلام حریق معمولا از دو منبع تغذیه استفاده می‌کنند: برق شهری و باتری اعلام حریق. برای خاموش کردن کامل سیستم، ابتدا باید فیوز مربوط به پنل در تابلوی برق اصلی قطع شود و سپس سوکت باتری‌های داخل پنل جدا گردد. توجه داشته باشید که این روش باعث قطع کامل حفاظت ساختمان می‌شود و تنها باید توسط تکنسین‌های مجرب و در شرایطی که هیچ خطری ساختمان را تهدید نمی‌کند، انجام شود.

     

    استفاده از درپوش‌های محافظ دتکتور

    در میان روش‌های غیر فعال کردن سیستم اعلام حریق، استفاده از درپوش‌های پلاستیکی مخصوص دتکتورها ساده‌ترین راه برای جلوگیری از هشدارهای کاذب در حین عملیات ساختمانی است. هنگامی که در یک محیط فعالیت‌هایی نظیر سنباده ‌زنی، نقاشی یا جوشکاری انجام می‌شود، ذرات معلق و دود ناشی از کار می‌توانند باعث تحریک دتکتورهای دودی شوند. با قرار دادن این پوشش‌ها بر روی سنسور، از ورود هوا و ذرات به محفظه حساس دتکتور جلوگیری شده و عملا آن قطعه غیر فعال می‌شود، بدون این که نیازی به تغییر تنظیمات در پنل مرکزی باشد.

     

    جدا کردن فیزیکی تجهیزات از پایه

    اما باز کردن و جدا کردن هد دتکتور از پایه سوار شده روی سقف، یکی دیگر از روش‌های غیر فعال کردن سیستم اعلام حریق است که به صورت موضعی انجام می‌شود. لازم به ذکر است که در سیستم‌های آدرس ‌پذیر، این کار باعث ایجاد خطای Missing Device در پنل مرکزی می‌شود، اما به شما اطمینان می‌دهد که آن سنسور خاص هیچ واکنشی به محیط نشان نخواهد داد. جدا کردن تجهیزات معمولا زمانی به کار می‌رود که یک دتکتور دچار نقص فنی شده و مدام آلارم کاذب می‌دهد. لذا با چرخاندن دتکتور در جهت خلاف عقربه‌های ساعت، اتصال الکتریکی آن قطع شده و قطعه تا زمان جایگزینی یا تعمیر، غیر فعال باقی می‌ماند.

     

    بای ‌پس کردن رله‌های خروجی

    گاهی هدف از غیر فعال کردن سیستم اعلام حریق، از کار انداختن سنسورها نیست، بلکه جلوگیری از فعال شدن تجهیزات جانبی مانند آژیرها، آسانسورهای اضطراری یا سیستم‌های اطفای حریق خودکار است. امروزه در بسیاری از پنل‌های پیشرفته، گزینه‌ای به نام Walk Test یا Output Bypass وجود دارد. با فعال کردن این حالت، دتکتورها سیگنال حریق را شناسایی و روی مانیتور نشان می‌دهند، اما فرمان خروجی برای به صدا درآمدن آژیرهای عمومی یا تخلیه گاز اطفا صادر نمی‌شود. به طور کلی، بای پس کردن رله‌های خروجی بهترین راه برای تست دوره‌ای سیستم بدون ایجاد مزاحمت و وحشت برای ساکنین ساختمان است.

     

    استفاده از مقاومت انتهای خط در سیستم‌های متعارف

    در سیستم‌های اعلام حریق متعارف ،یکی از روش‌های غیر فعال کردن سیستم اعلام حریق در سطح مدار، استفاده از مقاومت انتهای خط به صورت مستقیم در خروجی زون پنل است. زمانی که یک زون به دلیل قطعی سیم‌ کشی یا خرابی تجهیزات دچار خطای مداوم می‌شود و امکان تعمیر فوری آن وجود ندارد، تکنسین‌ها سیم‌های مربوط به آن مدار را از پنل جدا کرده و مقاومت استاندارد را به طور مستقیم بین ترمینال‌های مثبت و منفی زون قرار می‌دهند که انجام این کار باعث می‌شود پنل تصور کند مدار در وضعیت نرمال قرار دارد و از اعلام خطای ممتد جلوگیری می‌کند. البته لازم به ذکر است که در این حالت آن مسیر کاملا از مدار حفاظتی خارج شده است.

     

    غیر فعال‌ سازی نرم ‌افزاری از طریق مانیتورینگ

    در ساختمان‌های هوشمند و مجتمع‌های بزرگ که از سیستم‌های آدرس ‌پذیر پیشرفته استفاده می‌کنند، یکی از سریع‌ترین روش‌های غیر فعال کردن سیستم اعلام حریق، استفاده از نرم‌ افزارهای مانیتورینگ گرافیکی است. در این روش، نیازی به مراجعه حضوری به پای پنل نیست و اپراتور می‌تواند از طریق رابط کاربری روی کامپیوتر، دتکتورها یا شستی‌های خاصی را انتخاب کرده و آن‌ها را به حالت Logic Bypass یا Maintenance Mode ببرد. این روش دقت بسیار بالایی دارد و تمام تغییرات اعمال شده به همراه نام اپراتور در حافظه سیستم ثبت می‌شود که از نظر امنیتی و رهگیری بعدی وقایع، بهترین گزینه برای مدیریت سیستم‌های بزرگ است.

    بیشتر بخوانید: آلارم کاذب در سیستم اعلام حریق چیست

    تصویری از روش‌های غیر فعال کردن سیستم اعلام حریق

     

    چه زمانی لازم است سیستم اعلام حریق غیر فعال شود؟

    به طور کلی، بهره گیری از روش‌های غیر فعال کردن سیستم اعلام حریق به معنای نادیده گرفتن ایمنی نیست، بلکه در بسیاری از موارد برای جلوگیری از فرسودگی تجهیزات در اثر هشدارهای کاذب متوالی و همچنین تسهیل فرآیندهای فنی و اجرایی در محیط ساختمان انجام می‌پذیرد. اگر در شرایطی که آلاینده‌های محیطی غیر از حریق در فضا زیاد است، از روش‌های غیر فعال کردن سیستم اعلام حریق استفاده نشود، علاوه بر ایجاد مزاحمت‌های صوتی گسترده و تخلیه بی ‌مورد ساختمان، هزینه‌های استهلاک پنل و تجهیزات جانبی به‌ شدت افزایش یافته و اعتماد ساکنین به اعتبار هشدارهای سیستم در مواقع خطر واقعی سلب می‌شود. مهم‌ترین موقعیت‌هایی که نیاز به استفاده از روش‌های غیر فعال کردن سیستم اعلام حریق دارند شامل موارد زیر می‌شود:

    1. انجام عملیات عمرانی، بازسازی و تخریب در داخل ساختمان
    2. اجرای فعالیت‌های دارای دود و حرارت مانند جوشکاری، برش‌ کاری و فرز کاری
    3. سرویس، نگهداری دوره‌ای و تست سلامت تجهیزات توسط متخصصین
    4. سم ‌پاشی گسترده یا نظافت فضاهای داخلی با شوینده‌های بخار زا
    5. تعمیرات اساسی بر روی سیستم‌های لوله‌ کشی اطفای حریق
    6. وجود نقص فنی در یک زون خاص که منجر به هشدارهای کاذب مکرر می‌شود
    7. نقاشی ساختمان و استفاده از اسپری‌های رنگی در مجاورت دتکتورها

     

     

    نکات ایمنی در غیر فعالی کردن سیستم اعلام حریق

    رعایت اصول ایمنی در هنگام استفاده از روش‌های غیر فعال کردن سیستم اعلام حریق از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. توجه داشته باشید که کوچک‌ترین سهل ‌انگاری در این فرآیند می‌تواند عواقب غیر قابل جبرانی را به همراه داشته باشد. این نکات ایمنی شامل:

    اطلاع رسانی به ساکنین و مراجع ذی ‌صلاح

    پیش از اجرای هر گونه از روش‌های غیر فعال کردن سیستم اعلام حریق، اولین و حیاتی‌ترین قدم، آگاه‌ سازی تمام افراد و مراجع ناظر است. شما باید به مدیریت ساختمان، تیم نگهبانی، ساکنین و در صورت اتصال سیستم به مرکز آتش ‌نشانی، به ایستگاه مربوطه اطلاع دهید که سیستم برای مدت زمان مشخصی از مدار خارج خواهد بود. این کار مانع از وحشت عمومی در صورت شنیده شدن صداهای کوتاه تست می‌شود و از اعزام اشتباه نیروهای امدادی که هزینه‌های سنگینی در بر دارد، جلوگیری به عمل می‌اورد.

     

    استقرار تیم محافظتی

    زمانی که به دلیل تعمیرات یا هر دلیل دیگری از روش‌های غیر فعال کردن سیستم اعلام حریق استفاده می‌کنید، طبق استانداردهای بین ‌المللی ایمنی ساختمان نباید بدون حفاظت رها شود. در این شرایط باید یک یا چند فرد آموزش ‌دیده در زون‌های غیر فعال مستقر شوند. این افراد وظیفه دارند به صورت فیزیکی و با گشت ‌زنی مداوم، محیط را برای شناسایی هر گونه علائم اولیه آتش ‌سوزی نظارت کنند. این تیم باید مجهز به کپسول‌های آتش ‌نشانی دستی و وسایل ارتباطی سریع مانند بی سیم باشند تا در صورت بروز حادثه، بلافاصله اطلاع‌ رسانی کرده و عملیات مهار اولیه را آغاز نمایند.

     

    محدودیت زمانی و بازگردانی سریع به حالت نرمال

    یکی دیگر از مهم‌ترین نکات در غیر فعال کردن سیستم اعلام حریق، پرهیز از رها کردن سیستم در وضعیت غیر فعال برای مدت طولانی است. سیستم اعلام حریق تنها باید در بازه زمانی دقیق عملیات خاموش باشد و بلافاصله پس از اتمام کار، دوباره فعال شود. فراموشی در برگرداندن سیستم به حالت عادی پس از پایان شیفت کاری، یکی از عوامل اصلی فجایع آتش ‌سوزی در اماکن در حال تعمیر است. در همین راستا، استفاده از چک ‌لیست‌های پایان کار و قرار دادن یادداشت‌های هشدار روی پنل مرکزی می‌تواند از باقی ماندن سیستم در شرایط غیر فعال جلوگیری کند.

     

    غیر فعال‌ سازی توسط تکنسین متخصص و مجاز

    همانگونه که پیش‌تر هم اشاره کردیم، اجرای روش‌های غیر فعال کردن سیستم اعلام حریق نباید توسط افراد غیر متخصص یا اپراتورهای آموزش ‌ندیده انجام شود. دست کاری ناشیانه و بدون دانش کافی، می‌تواند منجر به سوختن قطعات حساس پنل یا بدتر از آن، از کار افتادن کل سیستم بدون نمایش خطا شود. یک تکنسین مجرب می‌داند که چگونه سیستم را به گونه‌ای ایزوله کند که کمترین تداخل در عملکرد سایر بخش‌ها ایجاد شود. شایان ذکر است که متخصصین پس از اتمام کار، با انجام یک تست عملکردی اطمینان حاصل می‌کنند که تمام سنسورها پس از فعال‌ سازی مجدد، به درستی با پنل مرکزی ارتباط برقرار کرده‌اند.

     

    مستند سازی و ثبت وقایع

    هر بار که سیستم اعلام حریق غیر فعال می‌شود، باید جزئیات دقیق آن شامل علت غیر فعال‌ سازی، شماره زون‌های خارج شده از مدار، نام فرد مسئول و زمان دقیق شروع و پایان در دفترچه نگهداری سیستم ثبت شود. این مستندات در زمان بازدید بازرسان سازمان آتش ‌نشانی و یا در صورت بروز حوادث احتمالی برای شرکت‌های بیمه، اسناد بسیار مهمی محسوب می‌شوند. فراموش نکنید که ثبت دقیق وقایع نه تنها انضباط کاری تیم فنی را نشان می‌دهد، بلکه به ردیابی الگوهای خرابی در قطعات خاص سیستم نیز کمک شایانی می‌کند.

    بیشتر بخوانید: سیستم اطفاء حریق آسانسور چیست

    تصویری از غیر فعال سازی سیستم اعلام حریق

     

    کلام پایانی

    همانگونه که دیدید در این مقاله به طور کامل به بررسی بهترین روش‌های غیر فعال کردن سیستم اعلام حریق پرداختیم. دانستیم که غیر فعال کردن سیستم اعلام حریق به معنای نادیده گرفتن امنیت نیست، بلکه به معنای مدیریت هوشمندانه زیر ساخت‌های ایمنی ساختمان است. فراموش نکنید که با رعایت اصول ایمنی و مستند سازی دقیق وقایع، می‌توان اطمینان حاصل کرد که سیستم اعلام حریق همواره در بهترین حالت عملیاتی خود باقی مانده و تنها در زمان بروز خطر واقعی، واکنش نشان می‌دهد. ضمن سپاس از همراهی شما عزیزان با ما تا پایان این مقاله، امیدواریم مطالب ارائه شده برای شما مفید بوده باشد.

    ما در مجموعه اسپین الکتریک با بهره گیری از یک تیم فنی و تخصصی، آماده ارائه انواع سیستم اعلام حریق و خدمات مرتبط با آن به شما عزیزان هستیم. در صورتی که تمایل به دریافت مشاوره رایگان پیش از خرید محصول یا دریافت خدمات دارید، می‌توانید از طریق پل‌های ارتباطی با ما تماس حاصل فرمایید.

     

    سوالات متداول

    خاموش کردن کامل پنل بهترین راه غیر فعال کردن سیستم اعلام حریق است؟

    خیر. خاموش کردن کامل پنل خطرناک‌ترین روش است و تنها در موارد اضطراری یا تعمیرات کلی توصیه می‌شود. بهترین راه، استفاده از قابلیت Isolate یا Disable در تنظیمات پنل است که به شما اجازه می‌دهد فقط زون‌های در معرض آلارم کاذب را غیر فعال کنید و امنیت سایر بخش‌ها را حفظ نمایید.

     

    آیا پوشاندن دتکتورها با پلاستیک برای غیر فعال‌ سازی موقت استاندارد است؟

    بله. استفاده از درپوش‌های استاندارد یکی از روش‌های غیر فعال کردن سیستم اعلام حریق به صورت موضعی است که در استانداردهای تعمیر و نگهداری تایید شده است. این کار از ورود گرد و غبار ساختمانی به محفظه سنسور جلوگیری می‌کند، اما باید به سرعت و پس از اتمام گرد و غبار، پوشش‌ها برداشته شوند تا دتکتور وارد مدار حفاظتی شود.

     

    کدام یک از روش‌های غیر فعال کردن سیستم اعلام حریق مناسب است؟

    انتخاب روش مناسب بستگی به نوع سیستم شما و ابعاد پروژه دارد. در سیستم‌های مدرن آدرس ‌پذیر، غیر فعال‌ سازی نرم ‌افزاری از طریق پنل بهترین گزینه است، در حالی که در محیط‌های کارگاهی کوچک، جدا کردن فیزیکی هد دتکتور یا استفاده از درپوش رواج بیشتری دارد.

  • طراحی سیستم‌های اطفاء حریق گاز پایه به روش سیلاب کامل

    سیستم‌های اطفاء حریق به روش سیلاب کامل، یکی از حیاتی‌ترین و مؤثرترین روش‌ها برای مقابله با آتش‌سوزی‌ها در فضاهای حساس و پرخطر است. این سیستم‌ها به‌ویژه در مکان‌هایی که تجهیزات گران‌قیمت یا مواد شیمیایی حساس به آتش وجود دارند، کاربرد دارند. در این فضاها، خاموش کردن آتش با استفاده از روش‌های معمولی مانند آب، ممکن است باعث آسیب‌های جدی به تجهیزات و یا حتی خطرات بیشتر شود. به همین دلیل، سیستم‌های اطفاء حریق گاز پایه با استفاده از گازهایی که قادر به مهار آتش به‌صورت مؤثر هستند، گزینه‌ای مطلوب برای اینگونه فضاها به‌شمار می‌آیند. در این مقاله از اسپین الکتریک، به بررسی اصول طراحی، الزامات فنی، محاسبات و نکات کلیدی در طراحی سیستم‌های اطفاء حریق گاز پایه به روش سیلاب کامل پرداخته خواهد شد.

    سیستم اطفا حریق گاز پایه چیست؟

    سیستم اطفا حریق گاز پایه یکی از پیشرفته‌ترین روش‌های خاموش کردن آتش است که به جای آب یا فوم، از گازهای مخصوص مانند CO₂، FM200، Novec 1230 یا Inergen برای مهار حریق استفاده می‌کند. این سیستم به گونه‌ای طراحی شده که با کاهش سطح اکسیژن یا شکستن زنجیره واکنش‌های شیمیایی حریق، شعله را در کمترین زمان ممکن خاموش می‌سازد، بدون آن که آسیبی به تجهیزات حساس مانند سرورها، دستگاه‌های الکترونیکی یا اسناد ارزشمند وارد کند. مزیت اصلی سیستم اطفا حریق گاز پایه در این است که هیچ اثری از رطوبت یا مواد باقی ‌مانده بر جای نمی‌گذارد و همین ویژگی باعث شده به گزینه‌ای ایده ‌آل برای دیتاسنترها، اتاق سرور، مراکز مخابراتی و فضاهای صنعتی پیشرفته تبدیل شود.

    استفاده از این سیستم علاوه بر حفاظت سریع و موثر در برابر آتش ‌سوزی، به دلیل سازگاری برخی گازها با محیط زیست و ایمنی برای افراد حاضر در محل، به عنوان یکی از استانداردترین راهکارهای مدرن اطفا حریق شناخته می‌شود.

    اهمیت سیستم‌های اطفاء حریق گاز پایه:

    روش‌های مختلفی برای اطفاء حریق وجود دارند که بسته به نوع خطر، مکان و ویژگی‌های محیطی انتخاب می‌شوند. یکی از مؤثرترین روش‌ها، استفاده از سیستم‌های اطفاء حریق گاز پایه است. در این سیستم‌ها، به‌جای استفاده از آب یا مواد شیمیایی دیگر، گازهای خاصی مانند نیتروژن، آرگون، هالوکربن‌ها یا دی‌اکسید کربن به‌عنوان عامل اطفاء حریق استفاده می‌شوند. این گازها، با کاهش غلظت اکسیژن محیط، فرایند احتراق را مختل می‌کنند و آتش را خاموش می‌سازند. این روش به‌ویژه در فضاهایی که امکان استفاده از آب یا مواد شیمیایی وجود ندارد، یا در فضاهایی که خطر آسیب به تجهیزات گران‌قیمت وجود دارد، ضروری است.

    بیشتر بخوانید: طراحی سیستم اطفاء حریق گاز پایه برای اتاق سرور

    سیستم اطفا حریق مدرن

    اصول طراحی سیستم‌های اطفاء حریق گاز پایه:

    در طراحی سیستم‌های اطفاء حریق گاز پایه، باید چندین عامل و ویژگی محیطی را در نظر گرفت تا سیستم به‌طور مؤثر عمل کند. از جمله مهم‌ترین اصول طراحی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

    1. انتخاب گاز مناسب:

    یکی از مهم‌ترین مراحل در طراحی سیستم‌های اطفاء حریق گاز پایه، انتخاب گاز مناسب است. هر گاز ویژگی‌های خاص خود را دارد و باید بر اساس نوع محیط، سوخت‌های موجود، و ویژگی‌های خاص فضا انتخاب شود. به‌عنوان مثال، گاز نیتروژن معمولاً برای فضاهایی که خطر آتش‌سوزی در آنها کمتر است و به‌ویژه در فضاهایی که نیاز به ایمنی بالا دارند، استفاده می‌شود. گازهای هالوکربنی، مانند FM-200 یا FE-36، اغلب در فضاهایی استفاده می‌شوند که تجهیزات الکترونیکی حساس وجود دارند، چرا که این گازها علاوه بر قدرت اطفاء حریق، آسیب کمتری به تجهیزات وارد می‌آورند.

    1. محاسبه حجم فضای محافظت‌شده:

    برای طراحی یک سیستم اطفاء حریق گاز پایه، لازم است حجم فضای محافظت‌شده به‌دقت محاسبه شود. این محاسبه به‌منظور تعیین مقدار گاز مورد نیاز برای ایجاد غلظت مناسب در فضای هدف انجام می‌شود. این حجم باید به‌دقت اندازه‌گیری شود تا سیستم قادر به توزیع یکنواخت گاز در تمام فضا باشد. علاوه بر حجم فضای خطر، ارتفاع و نوع اجزاء موجود در محیط نیز بر طراحی تأثیرگذار است.

    1. محاسبه غلظت گاز مورد نیاز:

    هر نوع خطر و محیط به مقدار خاصی از گاز برای اطفاء حریق نیاز دارد. برای مثال، در سوخت‌های کلاس A (مانند چوب، کاغذ و پارچه) و کلاس B (مانند مایعات قابل اشتعال)، غلظت گاز مورد نیاز برای خاموش کردن آتش متفاوت است. برای هر نوع گاز، استانداردهای مختلفی برای غلظت‌های مورد نیاز وجود دارد که باید بر اساس نوع خطر و الزامات محیطی تنظیم شوند. این غلظت معمولاً باید به‌گونه‌ای باشد که خطر را به‌طور کامل مهار کند بدون آنکه باعث آسیب به افراد یا محیط شود.

    1. مکان‌یابی نازل‌ها:

    نازل‌ها باید به‌گونه‌ای در فضای محافظت‌شده نصب شوند که قادر باشند گاز را به‌صورت یکنواخت در تمام فضای خطر توزیع کنند. نصب نازل‌ها باید به‌طور استراتژیک انجام شود تا از ایجاد هرگونه نقطه کور و ناکارآمدی جلوگیری شود. انتخاب صحیح نوع نازل‌ها، اندازه و تعداد آنها، از دیگر عوامل مهم در طراحی این سیستم‌ها است.

    1. سیستم‌های تهویه و کنترل فشار:

    سیستم‌های تهویه باید به‌گونه‌ای طراحی شوند که در هنگام فعال شدن سیستم اطفاء حریق، خود به‌طور خودکار بسته شوند. این امر از افزایش غیرقابل کنترل فشار و نشت گاز جلوگیری کرده و اطمینان می‌دهد که گاز عامل اطفاء حریق به‌طور مؤثر در فضای هدف پخش شود. علاوه بر این، سیستم‌های فشار باید قادر به حفظ فشار در حد مطلوب برای عملکرد بهینه سیستم باشند.

    1. زمان تخلیه گاز:

    زمان تخلیه گاز یکی از پارامترهای کلیدی در طراحی این سیستم‌ها است. سیستم باید به‌گونه‌ای طراحی شود که گاز به‌سرعت و به‌طور مؤثر در فضا تخلیه شود تا آتش قبل از گسترش مهار گردد. این زمان باید به‌گونه‌ای تنظیم شود که غلظت مورد نیاز گاز در تمام فضای محافظت‌شده ایجاد شود و از گسترش آتش جلوگیری شود.

    الزامات غلظت طراحی:

    غلطت گاز در سیستم‌های اطفاء حریق باید مطابق با استانداردهای بین‌المللی و با توجه به ویژگی‌های خاص فضا تنظیم شود. به‌عنوان مثال، برای آتش‌سوزی‌های ناشی از مواد قابل اشتعال، غلظت گاز به‌طور معمول باید بین ۲۵٪ تا ۴۰٪ حجم کل فضا باشد. این مقدار باید به‌گونه‌ای تنظیم شود که باعث کاهش اکسیژن محیط به اندازه‌ای شود که فرایند احتراق متوقف شود، اما همچنان میزان اکسیژن باقی‌مانده به‌اندازه‌ای باشد که برای تنفس افراد در فضای محافظت‌شده مناسب باشد.

    بیشتر بخوانید: راز ماندگاری سیستم های اسپرینکلر

    عوامل طراحی سیستم اطفا حریق گاز پایه

    نکات کلیدی در طراحی سیستم‌های اطفاء حریق:

    • مناسب بودن طراحی با استانداردها: طراحی سیستم‌های اطفاء حریق باید مطابق با استانداردهای بین‌المللی مانند NFPA 2001، EN 15004 و UL 2129 انجام شود. این استانداردها نکات فنی و الزامات خاصی را برای طراحی سیستم‌های گاز پایه تعیین کرده‌اند.
    • آموزش و تمرین: پس از نصب سیستم‌های اطفاء حریق، انجام آموزش‌های منظم برای کارکنان و استفاده از تمرین‌های شبیه‌سازی آتش‌سوزی ضروری است. این کار به افراد کمک می‌کند تا در مواقع اضطراری واکنش‌های صحیحی نشان دهند و از سیستم به‌طور مؤثر استفاده کنند.
    • بررسی و نگهداری دوره‌ای: سیستم‌های اطفاء حریق گاز پایه باید به‌طور دوره‌ای بررسی و نگهداری شوند تا از عملکرد صحیح آنها اطمینان حاصل شود. این بررسی‌ها شامل تست فشار، بررسی نازل‌ها و سیستم‌های تهویه، و اطمینان از عدم نشت گاز است.

     

    نحوه عملکرد سیستم اطفا حریق گاز پایه به روش سیلاب

    حال یکی از مهم‌ترین سوالاتی که ممکن است برای شما هم به وجود بیاید، این است که نوه عملکرد سیستم اطفا حریق گاز پایه به روش سیلاب به چه صورت است؟ با ما همراه باشید تا گام به گام این روش را بررسی کنیم:

    تشخیص سریع حریق

    اولین مرحله در سیستم اطفا حریق گاز پایه به روش سیلاب کامل، تشخیص دقیق و سریع حریق توسط دتکتورهای دود، حرارت یا شعله است. این حسگرها بلافاصله پس از شناسایی آتش ‌سوزی، سیگنال را به مرکز کنترل ارسال می‌کنند. سرعت تشخیص در این روش اهمیت بالایی دارد، زیرا باید قبل از گسترش شعله‌ها، گاز در محیط تخلیه شود. این ویژگی باعث افزایش امنیت تجهیزات حساس و کاهش خسارات احتمالی می‌شود.

     

    فعال ‌سازی سیستم و آزاد سازی گاز

    پس از تایید وقوع آتش ‌سوزی، سیستم کنترل فرمان تخلیه گاز را صادر می‌کند. سیلندرهای حاوی گاز اطفایی مانند FM200 یا Novec 1230 به طور خودکار فعال شده و گاز با فشار کنترل ‌شده به محیط هدف منتقل می‌شود. این فرآیند معمولا طی چند ثانیه انجام می‌گیرد تا از گسترش آتش جلوگیری شود. شایان ذکر است که استفاده از شیرهای ایمنی و نازل‌های دقیق، تخلیه یکنواخت و موثر گاز را تضمین می‌کند.

     

    پر شدن کامل محیط با گاز

    در روش سیلاب کامل، گاز اطفایی به طور کامل فضای بسته را پر می‌کند و به تمام بخش‌های محیط از جمله گوشه‌ها و نقاط غیر قابل دسترس نفوذ می‌یابد. این ویژگی باعث می‌شود حتی اگر آتش در مکان‌های پنهان یا درون تجهیزات شکل گرفته باشد، امکان خاموش ‌سازی مطمئن فراهم گردد. این پوشش کامل، مزیتی بزرگ نسبت به روش‌های موضعی محسوب می‌شود که این سیستم را نسبت به سیستم‌های مشابه، مجزا کرده است.

     

    قطع واکنش شیمیایی حریق یا کاهش اکسیژن

    عملکرد اصلی سیستم در این مرحله اتفاق می‌افتد. بسته به نوع گاز مورد استفاده، آتش یا با کاهش غلظت اکسیژن در محیط خاموش می‌شود (مانند Inergen و CO₂) یا با شکستن زنجیره واکنش‌های شیمیایی شعله از بین می‌رود (مانند FM200 و Novec 1230). این مکانیسم باعث می‌شود که شعله در چند ثانیه مهار شده و امکان بازگشت مجدد آن به حداقل برسد.

     

    ایمنی افراد و حفظ تجهیزات

    یکی از مزایای بارز سیستم سیلاب کامل، ایمن بودن برخی گازها برای افراد حاضر در محیط و عدم ایجاد رطوبت یا مواد شیمیایی باقی ‌مانده است. به همین دلیل، پس از تخلیه گاز، نیازی به تمیز کاری گسترده وجود ندارد و تجهیزات حساس مانند سرورها، تابلوهای برق و دستگاه‌های الکترونیکی بدون آسیب باقی می‌مانند. این ویژگی باعث می‌شود کسب ‌و کارها پس از حادثه سریع‌تر به روند عادی بازگردند و حداقل خسارت را شاهد باشند.

     

    تهویه و بازگشت به شرایط عادی

    و اما مرحله پایانی، شامل تهویه کامل محیط پس از تخلیه گاز و بازگرداندن شرایط به حالت عادی است. سیستم‌های تهویه یا فن‌های مخصوص وظیفه خارج کردن گاز باقی ‌مانده و تامین هوای تازه را بر عهده دارند. لازم به ذکر است که این مرحله برای تضمین ایمنی افراد هنگام بازگشت به محیط و تداوم فعالیت‌های عادی ضروری است.

     

    نتیجه‌گیری:

    سیستم‌های اطفاء حریق گاز پایه به روش سیلاب کامل، به‌ویژه در فضاهای حساس و پرخطر، نقش بسیار مهمی در محافظت از تجهیزات و کاهش خسارات ناشی از آتش‌سوزی‌ها ایفا می‌کنند. طراحی صحیح این سیستم‌ها نیازمند محاسبات دقیق، انتخاب گاز مناسب، و نصب بهینه تجهیزات است. با رعایت اصول و الزامات طراحی، می‌توان از عملکرد بهینه سیستم‌های اطفاء حریق اطمینان حاصل کرد و از خطرات آتش‌سوزی در فضاهای حساس جلوگیری نمود.

    اگر به دنبال خرید بیم دتکتور هستید، همین حالا به فروشگاه اینترنتی اسپین الکتریک مراجعه کنید. ما مجموعه‌ای از بهترین برندهای بیم دتکتور را با مناسب ترین قیمت بیم دتکتور و گارانتی اصالت کالا ارائه می‌دهیم. برای مشاهده مشخصات فنی، مقایسه مدل‌ها و ثبت سفارش آنلاین، همین حالا وارد سایت شوید و با چند کلیک ساده، خریدی مطمئن را تجربه کنید!

    سوالات متداول:

    1. چه نوع گازهایی برای سیستم‌های اطفاء حریق گاز پایه استفاده می‌شود؟
      • گازهای هالوکربنی، نیتروژن، آرگون و دی‌اکسید کربن از گازهای متداول در سیستم‌های اطفاء حریق گاز پایه هستند.
    2. آیا سیستم‌های تهویه باید در هنگام فعال شدن سیستم اطفاء حریق خاموش شوند؟
      • بله، سیستم‌های تهویه باید به‌طور خودکار بسته شوند تا از نشت گاز جلوگیری شود و فشار در حد مطلوب حفظ گردد.
    3. چه عواملی بر انتخاب نوع گاز تأثیر می‌گذارند؟
      • نوع خطر، ویژگی‌های فضای محافظت‌شده، و هزینه‌ها از جمله عواملی هستند که در انتخاب گاز مناسب تأثیر دارند.
    4. چگونه می‌توان غلظت گاز مورد نیاز را محاسبه کرد؟
      • غلظت گاز باید بر اساس حجم فضای محافظت‌شده، نوع خطر، و نوع گاز تعیین شود و معمولاً طبق استانداردهای بین‌المللی انجام می‌شود.
    5. آیا برای سیستم‌های اطفاء حریق گاز پایه نیاز به نگهداری دوره‌ای است؟
      • بله، سیستم‌های اطفاء حریق باید به‌طور منظم بررسی و نگهداری شوند تا عملکرد صحیح آنها تضمین گردد.

  • نصب اسپرینکلر در ساختمان‌ ها + الزامات و استانداردهای مهم

    سیستم‌های اسپرینکلر یکی از اصلی‌ترین و موثرترین روش‌ها برای مقابله با آتش‌سوزی در ساختمان‌ها هستند. این سیستم‌ها می‌توانند به سرعت آتش را شناسایی کرده و آن را کنترل کنند تا از گسترش آن جلوگیری کنند. با این حال، برای اینکه اسپرینکلرها مؤثر باشند، باید مطابق با استانداردهای مشخصی نصب شوند. در این مقاله به بررسی الزامات نصب اسپرینکلر در بخش‌های مختلف ساختمان طبق استانداردهای NFPA و دیگر مقررات مرتبط با نصب اسپرینکلر در ساختمان‌ ها می‌پردازیم.

    تاثیر استفاده از اسپرینکلر در ساختمان

    اسپرینکلر در ساختمان به عنوان خط مقدم دفاعی و ناظر شبانه‌ روزی، وظیفه مدیریت بحران در لحظات طلایی شروع حریق را بر عهده دارد. از منظر مهندسی ایمنی، اسپرینکلر با شناسایی خودکار حرارت ناشی از آتش، بدون نیاز به دخالت انسان فعال شده و با کنترل کانون حریق، از سرایت آتش به فضاهای مجاور و تبدیل شدن یک جرقه کوچک به یک فاجعه ساختاری جلوگیری می‌کند. این سیستم نه تنها با پاشش هوشمندانه آب باعث کاهش دمای محیط و فروکش کردن شعله‌ها می‌شود، بلکه با ایجاد یک لایه محافظتی، از فروپاشی سازه در اثر حرارت بالا محافظت کرده و زمان حیاتی لازم برای تخلیه ایمن ساکنین و رسیدن نیروهای عملیاتی آتش‌نشانی را فراهم می‌سازد.

    در واقع، نصب اسپرینکلر در ساختمان، ضامن سلامت سرمایه‌های انسانی و کاهش چشمگیر هزینه‌های بازسازی پس از حادثه است و به عنوان یکی از کلیدی‌ترین شاخص‌های ارزش‌ گذاری و ایمنی ساختمان‌های مدرن شناخته می‌شود.

    ۱. پیش‌آمدگی‌های خارجی در مورد نصب اسپرینکلر در ساختمان‌ ها

    نصب اسپرینکلر در ساختمان‌ ها

    1.1 نصب اسپرینکلر زیر پیش‌آمدگی‌ها

    طبق بند 9.2.3 از استانداردهای NFPA، نصب اسپرینکلر در زیر پیش‌آمدگی‌های خارجی که عرض آن‌ها بیش از ۴ فوت (۱٫۲ متر) است، الزامی می‌باشد. پیش‌آمدگی‌هایی که این ویژگی را دارند، باید به‌گونه‌ای طراحی شوند که سیستم اسپرینکلر به‌طور مؤثر عمل کند و از گسترش آتش جلوگیری کند.

    1.2 حذف اسپرینکلر در شرایط خاص

    با این حال، در شرایط خاص، نصب اسپرینکلر ممکن است حذف شود. به‌عنوان مثال، در صورتی که پیش‌آمدگی‌ها از مصالح غیرقابل احتراق یا چوب مقاوم‌شده در برابر آتش ساخته شده باشند، نصب اسپرینکلر ضروری نیست. همچنین، اگر پیش‌آمدگی‌ها با استفاده از چارچوب‌های مقاوم در برابر آتش و مواد مقاوم به شعله ساخته شده باشند، اسپرینکلر حذف می‌شود.

    1.3 فضاهای پنهان و خطرات

    در صورتی که پیش‌آمدگی‌ها از مواد قابل احتراق ساخته شده باشند، اگر فضاهای پنهان در آن‌ها به‌طور کامل با عایق‌های غیرقابل احتراق پر شوند یا سقف‌ها با مصالح مقاوم در برابر آتش پوشش داده شوند، نصب اسپرینکلر می‌تواند حذف گردد.

    ۲. نصب اسپرینکلر در واحدهای مسکونی

    2.1 حمام‌ها

    در واحدهای مسکونی، نصب اسپرینکلر در حمام‌هایی که مساحت آن‌ها از ۵۵ فوت مربع (۵٫۱ متر مربع) تجاوز نمی‌کند و دیوارها و سقف‌های آن‌ها از مواد مقاوم در برابر آتش ساخته شده‌اند، الزامی نیست. این قانون برای حمام‌هایی که در واحدهای مسکونی قرار دارند و به‌طور کلی نیاز به حفاظت کمتری دارند، کاربرد دارد.

    2.2 حمام‌ها در تأسیسات مراقبت محدود و خانه‌های سالمندان

    با این حال، در تأسیسات مراقبت محدود و خانه‌های سالمندان، نصب اسپرینکلر در حمام‌ها الزامی است. این ساختمان‌ها معمولاً بیشتر در معرض خطر آتش‌سوزی قرار دارند و نیاز به سیستم‌های اطفای حریق کارآمد دارند.

    2.3 حمام‌هایی که به راهروهای عمومی منتهی می‌شوند

    در صورتی که حمام‌ها مستقیماً به راهروهای عمومی یا مسیرهای خروج باز متصل شوند، نصب اسپرینکلر الزامی است. این امر به‌ویژه در ساختمان‌های با تردد بالا و راه‌های خروجی مهم است.

    2.4 کمدها و انبارهای کوچک

    در هتل‌ها و متل‌ها، نصب اسپرینکلر در کمدها، کمدهای ملحفه و انبارهای کوچک داخل واحدهای مسکونی الزامی نیست، به شرط آنکه مساحت این فضاها از ۲۴ فوت مربع (۲٫۲ متر مربع) بیشتر نشود و دیوارها و سقف‌ها از مصالح مقاوم در برابر آتش ساخته شده باشند.

    بیشتر بخوانید: بهینه‌سازی سیستم‌های اسپرینکلر برای فضاهای مختلف: راهنمای جامع نصب و الزامات

    تصویری از نصب اسپرینکلر

    ۳. اتاق‌های تجهیزات الکتریکی و مکانیکی

    3.1 شرایط خاص برای نصب اسپرینکلر در اتاق‌های تجهیزات

    در اتاق‌های تجهیزات الکتریکی، نصب اسپرینکلر الزامی نیست به شرطی که شرایط زیر رعایت شود:

    1. اتاق فقط به تجهیزات الکتریکی اختصاص داشته باشد.
    2. تجهیزات الکتریکی استفاده‌شده در این اتاق‌ها از نوع خشک یا مایع (با سیال K-class دارای لیست) باشند.
    3. تجهیزات در محفظه‌ای با مقاومت آتش دو ساعته نصب شوند.
    4. نگهداری یا ذخیره‌سازی در این اتاق مجاز نباشد.

    این مقررات به‌ویژه برای حفاظت از تجهیزات حساس و جلوگیری از آسیب به دستگاه‌های الکتریکی در صورت آتش‌سوزی بسیار اهمیت دارند.

    ۴. سقف‌های ابری (Cloud Ceilings)

    4.1 شرایط حذف نصب اسپرینکلر در سقف‌های ابری

    در صورتی که سقف‌های ابری دارای ویژگی‌های خاصی باشند، نصب اسپرینکلر در بالای آن‌ها الزامی نیست. این ویژگی‌ها عبارتند از:

    1. مساحت کل بازشوها اطراف سقف ابری باید حداکثر برابر با ۲۰ درصد از مساحت سقف باشد.
    2. عرض شکاف‌ها و سطح پوشش اسپرینکلر باید مطابق با استانداردهای تعیین‌شده باشد.
    3. فضاهای بالای سقف ابری باید از مصالح مقاوم در برابر آتش ساخته شده باشند.

    4.2 نصب اسپرینکلر در سقف‌های ابری

    اگر نصب اسپرینکلر در بالای سقف ابری حذف شود، باید الزامات خاصی رعایت گردد، از جمله استفاده از اسپرینکلرهای واکنش سریع و پوشش استاندارد، و محدودیت‌های ارتفاع و فاصله اسپرینکلر.

    ۵. شرایط ویژه برای نصب اسپرینکلر

    5.1 دستگاه‌های تولید حرارت در ساختار تیر چوبی مرکب

    در مواردی که دستگاه‌های تولید حرارت در کانال‌های تیرها یا بالای سقف‌هایی که مستقیماً به زیر تیرهای چوبی مرکب متصل شده‌اند نصب شوند، باید در هر کانال تیر در دو طرف دستگاه گرمایشی اسپرینکلر نصب گردد. این موضوع در جلوگیری از گسترش آتش به سایر بخش‌های ساختمان اهمیت ویژه‌ای دارد.

    بیشتر بخوانید: الزامات محل نصب اسپرینکلرها بر اساس استاندارد NFPA-13

    تصویری از آب پاش ضد حریق

    قوانین نصب اسپرینکلر

    نصب سیستم اطفا حریق اسپرینکلر یک فرآیند تخصصی است که مستلزم رعایت دقیق استانداردهای بین ‌المللی مانند NFPA 13 و ضوابط سازمان آتش ‌نشانی است. در این قسمت از مقاله قصد داریم به بررسی 5 مورد از قوانین نصب اسپرینکلر بپردازیم. با ما همراه باشید:

    رعایت فاصله استاندارد بین سری‌های اسپرینکلر

    یکی از کلیدی‌ترین قوانین در طراحی سیستم‌های اطفا حریق، تنظیم فاصله دقیق بین اسپرینکلرها است تا از پدیده هم‌ پوشانی ناقص یا تاخیر در فعال‌ سازی جلوگیری شود. طبق استانداردهای مهندسی، حداکثر فاصله مجاز بین دو سری اسپرینکلر در محیط‌های با خطر معمولی معمولا ۴.۶ متر یا 15 فوت است. این فاصله باید به گونه‌ای محاسبه شود که کل مساحت کف تحت پوشش چتر پاشش آب قرار گیرد. اگر فاصله بیش از حد باشد، نقاط کور ایجاد می‌شود و اگر خیلی نزدیک باشند، پاشش آب یک اسپرینکلر ممکن است باعث خنک شدن زود رس اسپرینکلر مجاور شده و مانع از فعال شدن به موقع آن گردد.

    فاصله مجاز از سقف و موانع سازه‌ای

    نحوه قرار گیری عمودی اسپرینکلر نسبت به سقف، تاثیر مستقیمی بر سرعت واکنش جیوه داخل آن به حرارت دارد. طبق ضوابط، دفلکتور اسپرینکلرهای بالا زن و پایین‌ زن باید در فاصله‌ای بین ۲.۵ تا ۳۰ سانتی ‌متر از زیر سقف نصب شود. دلیل این قانون تجمع هوای داغ در زیر سقف است. در صورتی که اسپرینکلر در ارتفاع خیلی پایین نصب شود، دیرتر فعال می‌شود و اگر بیش از حد به سقف نزدیک باشد، الگوی پاشش آب توسط سقف مختل می‌گردد. لذا باید مراقب موانعی مثل تیرهای سقف، کانال‌های تهویه و چراغ‌ها بود تا مانع رسیدن آب به حریق نشوند.

    انتخاب دمای مناسب حبابه

    هر محیط بسته به نوع کاربری و دمای معمول خود، نیازمند اسپرینکلری با درجه حرارت فعال ‌سازی مشخص است. قوانین نصب اسپرینکلر تاکید دارند که دمای کارکرد اسپرینکلر باید حداقل ۲۰ تا ۳۰ درجه سانتی ‌گراد بالاتر از حداکثر دمای محیط در شرایط عادی باشد. برای مثال، در آشپزخانه‌های صنعتی یا زیر سقف‌های شیشه‌ای که دما بالا است، نباید از اسپرینکلرهای معمولی استفاده کرد، زیرا احتمال تخلیه کاذب و خسارت آب به تجهیزات وجود دارد. فراموش نکنید که انتخاب اشتباه دمای حباب می‌تواند منجر به عدم عملکرد در زمان حادثه یا فعال‌ سازی بی ‌مورد شود.

    الزامات لوله‌ کشی و سایزینگ لوله‌ها

    محاسبات هیدرولیکی برای اطمینان از فشار آب کافی در دورترین نقطه سیستم از قوانین غیر قابل‌ چشم ‌پوشی است. سایز لوله‌های اصلی و فرعی باید بر اساس دبی مورد نیاز و فشار استاتیکی منبع آب طراحی شود. استفاده از لوله‌های فولادی سیاه یا گالوانیزه و در برخی موارد لوله‌های CPVC مخصوص آتش ‌نشانی رایج است. نصاب موظف است لوله‌ها را با استفاده از بست‌های استاندارد و مقاوم در برابر زلزله به سازه متصل کند تا در زمان وقوع لرزش یا فشار بالای آب، شبکه دچار شکستگی و جدا شدگی نشود.

    رعایت منطقه ممنوعه پاشش و چیدمان کالا

    اما قانون ۱۸ اینچ که حدود ۴۵ سانتی‌ مترمی‌شود، یکی دیگر از مهم‌ترین قوانین نصب اسپرینکلر است. طبق این قانون، هیچ وسیله، قفسه یا کالایی نباید در فاصله کمتر از ۴۵ سانتی ‌متری زیر اسپرینکلر قرار گیرد. این فضای خالی برای تشکیل کامل الگوی مخروطی پاشش آب ضروری است. در انبارها و فضاهای تجاری، اگر چیدمان کالا تا سقف ادامه یابد، اسپرینکلر عملا کارایی خود را از دست می‌دهد. زیرا آب به جای پخش شدن روی حریق، به طور مستقیم به موانع برخورد کرده و نمی‌تواند کانون آتش را خاموش کند.

    نکات پایانی

    نصب سیستم‌های اسپرینکلر مطابق با استانداردهای NFPA و مقررات مرتبط نه‌تنها برای محافظت از جان انسان‌ها بلکه برای جلوگیری از آسیب به اموال و ساختمان‌ها نیز ضروری است. رعایت این استانداردها و الزامات به‌ویژه در بخش‌های حساس مانند پیش‌آمدگی‌ها، حمام‌ها، اتاق‌های تجهیزات الکتریکی و مکانیکی، و سقف‌های ابری می‌تواند به‌طور مؤثر از گسترش آتش جلوگیری کند و ایمنی ساختمان‌ها را تضمین نماید.

    اگر به دنبال خرید بیم دتکتو هستید، همین حالا به فروشگاه اینترنتی اسپین الکتریک مراجعه کنید. ما مجموعه‌ای از بهترین برندهای بیم دتکتور را با مناسب ترین قیمت بیم دتکتور و گارانتی اصالت کالا ارائه می‌دهیم. برای مشاهده مشخصات فنی، مقایسه مدل‌ها و ثبت سفارش آنلاین، همین حالا وارد سایت شوید و با چند کلیک ساده، خریدی مطمئن را تجربه کنید!

    برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد طراحی و نصب اسپرینکلر در ساختمان‌ ها مطابق با استانداردهای جهانی، با مشاوران ما  در اسپین الکتریک تماس بگیرید!