اتاق‌های سرور یکی از مهم‌ترین بخش‌ها در هر سازمان یا مرکز داده‌ای هستند. این اتاق‌ها محل ذخیره‌سازی، پردازش و انتقال داده‌ها می‌باشند و به‌دلیل استفاده از تجهیزات الکترونیکی حساس و گران‌قیمت، نگهداری آن‌ها نیازمند دقت بسیار بالایی است. یکی از بزرگ‌ترین تهدیدهایی که می‌تواند این اتاق‌ها را به خطر بیندازد، آتش‌سوزی است. بنابراین، سیستم‌های اطفاء حریق مناسب برای اتاق سرور از اهمیت ویژه‌ای برخوردارند.

این مقاله به بررسی روش‌ها و سیستم‌های مختلف اطفاء حریق مناسب برای اتاق سرور می‌پردازد و نکاتی در خصوص نحوه انتخاب و استفاده از این سیستم‌ها ارائه می‌دهد.

ویژگی‌های خاص اتاق سرور

سیستم اعلام حریق اتاق سرور معمولاً مملو از تجهیزات الکترونیکی پیچیده و حساس به دما هستند. برخی از ویژگی‌های این اتاق‌ها که بر انتخاب سیستم اطفاء حریق تأثیرگذار است عبارتند از:

1. حساسیت تجهیزات: اکثر تجهیزات در اتاق سرور به شدت به دما، رطوبت و حتی تغییرات جزئی در شرایط محیطی حساس هستند. بنابراین، سیستم اطفاء حریق باید به‌گونه‌ای طراحی شود که هیچ‌گونه آسیبی به این تجهیزات وارد نکند.
2. نبود دسترسی مداوم: بسیاری از اتاق‌های سرور به‌گونه‌ای طراحی می‌شوند که انسان به‌طور مستقیم در آن‌ها حضور ندارد یا زمان حضور بسیار کوتاه است. در نتیجه، سیستم اطفاء حریق باید به‌گونه‌ای عمل کند که برای افراد موجود در محیط هیچ‌گونه خطری نداشته باشد.
3. دسترسی محدود: ورود به اتاق‌های سرور ممکن است برای اطفاء حریق دشوار باشد؛ به همین دلیل سیستم‌های اتوماتیک و هوشمند برای اطفاء حریق مناسب‌تر هستند.

بیشتر بخوانید: اصول حفاظت در برابر حریق برای ایمنی در برابر آتش سوزی

روش‌ها و سیستم‌های اطفاء حریق

برای اطفاء حریق در اتاق‌های سرور، روش‌ها و سیستم‌های مختلفی وجود دارد که می‌توان آن‌ها را بر اساس نوع ماده خاموش‌کننده به چند دسته تقسیم کرد. در ادامه، برخی از رایج‌ترین سیستم‌ها بررسی می‌شوند.

۱. سیستم گازی (گازهای بی‌اثر)

یکی از بهترین گزینه‌ها برای اطفاء حریق در اتاق‌های سرور، استفاده از گازهای بی‌اثر مانند نیتروژن یا آرگون است. این گازها به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که میزان اکسیژن در محیط را کاهش می‌دهند و به این ترتیب آتش را خاموش می‌کنند. این سیستم‌ها مزایای زیادی دارند:

بیشتر بخوانید: نکات کلیدی در نصب اسپرینکلرها و رعایت استانداردها

• عدم آسیب به تجهیزات: گازهای بی‌اثر مانند نیتروژن هیچ‌گونه آسیب فیزیکی به تجهیزات وارد نمی‌کنند و بنابراین برای اتاق‌های سرور بسیار مناسب هستند.
• عدم باقی‌مانده: برخلاف آب یا کف، این گازها هیچ‌گونه باقی‌مانده‌ای از خود به‌جا نمی‌گذارند که ممکن است موجب آسیب به تجهیزات شود.
• عملکرد سریع: سیستم‌های گازی می‌توانند در مدت زمان بسیار کوتاهی آتش را خاموش کنند.

۲. سیستم گازی شیمیایی

این سیستم‌ها از گازهایی مانند فلوئورکتون استفاده می‌کنند که به‌وسیله جذب گرمای شعله و توقف واکنش‌های شیمیایی آتش، باعث خاموش شدن آن می‌شوند. این سیستم‌ها به‌ویژه برای فضاهایی که دارای تجهیزات حساس به رطوبت هستند، بسیار مناسب هستند. مزایای این سیستم‌ها عبارتند از:

• عملکرد سریع: این گازها در مدت زمان بسیار کوتاهی آتش را مهار می‌کنند.
• ایمنی برای تجهیزات: گازهای شیمیایی هیچ‌گونه آسیب به تجهیزات الکترونیکی نمی‌زنند و از آن‌ها محافظت می‌کنند.
• بی‌خطر برای انسان: این گازها بی‌خطر برای انسان‌ها هستند و می‌توانند بدون ایجاد مشکلات تنفسی آتش را خاموش کنند.

۳. سیستم دی‌اکسید کربن

دی‌اکسید کربن یکی دیگر از گازهایی است که برای اطفاء حریق در اتاق‌های سرور مورد استفاده قرار می‌گیرد. این گاز با کاهش سطح اکسیژن در محیط و به تبع آن کاهش دمای شعله، باعث خاموش شدن آتش می‌شود. اگرچه دی‌اکسید کربن بسیار مؤثر است، اما باید توجه داشت که در صورت حضور افراد در محیط، ممکن است خطرات جدی به‌وجود آید، چرا که این گاز می‌تواند باعث خفگی شود.

۴. سیستم آبی

استفاده از سیستم‌های آبی برای اطفاء حریق در اتاق‌های سرور به هیچ‌وجه توصیه نمی‌شود. آب می‌تواند باعث آسیب‌های جبران‌ناپذیری به تجهیزات الکترونیکی حساس شود و خطراتی مانند برق‌گرفتگی را به‌دنبال داشته باشد. در صورتی که سیستم‌های دیگر کارآیی نداشته باشند، استفاده از آب تنها در شرایط خاص و به‌عنوان آخرین راه‌حل ممکن است.

عملکرد سیستم اطفا حریق اتاق سرور چگونه است؟

سیستم اطفا حریق اتاق سرور به دلیل حساسیت بالای این محیط، عموما از ترکیبی از دتکتورهای دود، حرارت و شعله به همراه گازهای خاموش کننده استفاده میکند. دتکتورهای آشکار ساز دود اپتیکال (Photoelectric) و یونیزاسیون به صورت مداوم هوای اتاق را بررسی میکنند تا ذرات دود ناشی از سوختن کابل‌ها یا تجهیزات الکترونیکی را تشخیص دهند. در صورت شناسایی خطر، سیگنال به پنل مرکزی اعلام حریق ارسال شده و هشدارهای صوتی و تصویری فعال میشوند. از آن جا که آب می‌تواند به سرورها آسیب برساند، در بسیاری از سیستم‌ها از گازهای خاموش کننده مانند FM-200 یا Novec 1230 استفاده میشود که بدون باقی گذاشتن رسوبات، آتش را خاموش میکنند. این سیستم‌ها معمولا دارای تاخیر 30 ثانیه‌ای قبل از انتشار گاز هستند تا پرسنل فرصت تخلیه یا قطع سیستم را داشته باشند.

اما لازم است بدانید که سیستم اطفا حریق اتاق سرور اغلب به سیستم‌های مدیریت ساختمان و سیستم نظارت از راه دور متصل است تا در صورت بروز حریق، علاوه بر فعال کردن آژیرها و چراغ‌های هشدار، به صورت خودکار تهویه هوا را قطع کند و اطلاع رسانی به مسئولان از طریق SMS یا ایمیل انجام شود. برخی از سیستمهای پیشرفته حتی قابلیت تشخیص حرارت تفاضلی را دارند تا افزایش ناگهانی دما را سریعتر از دتکتورهای حرارت ثابت شناسایی کنند. همچنین، برای کاهش خطاهای احتمالی، از آشکار سازهای چند معیاره استفاده می‌شود که همزمان دود، حرارت و گازهای احتراق را تحلیل میکنند تا از هشدارهای کاذب جلوگیری به عمل آید.

 

 

راهنمای نصب سیستم اعلام حریق اتاق سرور

اتاق سرور به‌ عنوان قلب فناوری اطلاعات هر سازمان، دارای تجهیزات حساسی است که آسیب به آن‌ها می‌تواند موجب از دست رفتن داده‌ها و توقف فعالیت‌های حیاتی شود. به همین منظور نصب صحیح سیستم اطفا حریق اتاق سرور از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. با ما همراه باشید تا به بررسی راهنمای این عمل بپردازیم:

بررسی نیازها و انتخاب نوع سیستم اعلام حریق مناسب

نخستین قدم در نصب سیستم اطفا حریق اتاق سرور، بررسی دقیق نیازهای فضا و انتخاب نوع سیستم مناسب است. برای اتاق سرور، معمولا از سیستم‌های اعلام حریق هوشمند استفاده می‌شود که قابلیت تشخیص زود هنگام دود یا افزایش دما را با دقت بالا دارند. سنسورهای نقطه‌ای دود، دتکتورهای حرارتی و گاز و حتی سیستم‌های تشخیص لیزری مخصوص دیتا سنترها گزینه‌های مناسبی هستند. انتخاب سیستم باید با توجه به اندازه اتاق، چیدمان تجهیزات و همچنین میزان حساسیت به خطا صورت گیرد.

 

طراحی نقشه نصب و جانمایی تجهیزات اعلام حریق

در این مرحله، مهندسین فنی باید نقشه دقیق نصب سیستم اعلام حریق را طراحی کنند. محل نصب دتکتورها، آژیرها، پنل مرکزی و شستی‌های دستی باید به‌ گونه‌ای انتخاب شوند که تمام نواحی بحرانی را پوشش دهند. مخصوصا دتکتورها باید در بالای رک‌های سرور و سقف کاذب نصب شوند تا نقاط پنهان نیز تحت پوشش باشند. همچنین مسیر کابل‌ کشی باید به ‌صورت بهینه، با حداقل تداخل الکترو مغناطیسی و با رعایت استاندارد NFPA 72 یا EN54 طراحی گردد.

 

نصب پنل مرکزی اعلام حریق در موقعیت مناسب

پنل مرکزی به‌ عنوان مغز سیستم اعلام حریق باید در مکانی نصب شود که در شرایط اضطراری دسترسی سریع و آسان داشته باشد. عموما پنل اعلام حریق در بیرون از اتاق سرور و در اتاق کنترل یا امنیت نصب می‌شود تا در صورت بروز حادثه، دسترسی به اطلاعات سیستم و فعال ‌سازی فرمان قطع برق و تهویه امکان ‌پذیر باشد. این پنل باید در برابر نفوذ گرد و غبار، رطوبت و نوسانات برق محافظت شود و مجهز به باتری پشتیبان باشد تا در زمان قطع برق نیز فعال بماند.

 

نصب دتکتورهای دود، حرارت و شعله در نقاط بحرانی

در این مرحله از نصب سیستم اعلام حریق اتاق سرور، دتکتورها باید در نقاطی نصب شوند که بیشترین احتمال شروع حریق وجود دارد. در اتاق سرور، این نقاط شامل سقف کاذب، فضای بالای رک‌ها و در نزدیکی تجهیزات تغذیه برق است. استفاده از دتکتور دود لیزری نیز در محیط‌های با حساسیت بالا توصیه می‌شود زیرا این سنسورها قادر هستند حتی کمترین ذرات دود را تشخیص دهند. همچنین اگر تهویه قوی در اتاق وجود دارد، بهتر است از دتکتورهای مکنده استفاده شود تا عملکرد سنسور تحت تاثیر جریان هوا قرار نگیرد.

 

نصب آژیرها و فلاشرهای هشدار دهنده

طبیعی است که نصب صحیح آزیرها و آلارم‌های هشدار اهمیت بسیار بالایی در سیستم اطفا حریق اتاق سرور دارد. به طور استاندارد، آژیرهای هشدار دهنده باید به‌ گونه‌ای نصب شوند که صدای هشدار در تمام بخش‌های اطراف اتاق سرور قابل شنیدن باشد. در کنار آژیر، استفاده از فلاشرهای نوری به‌ ویژه در مکان‌هایی با صدای زمینه بالا نیز ضروری است. این هشدار دهنده‌ها هموما در ورودی‌ها، سالن کنترل و راهروهای اطراف نصب می‌شوند و باید از نوع مقاوم در برابر گرد و غبار و رطوبت باشند تا عملکرد آن‌ها در طول زمان دچار اختلال نشود.

 

نصب شستی اعلام حریق دستی در بیرون اتاق سرور

به صورت استاندارد، شستی‌های اعلام حریق باید در مکان‌های مشخص، مانند خروجی اضطراری اتاق سرور یا ورودی اصلی آن، نصب شوند. این شستی‌ها به پرسنل امکان می‌دهند که در صورت مشاهده دود یا حریق، به ‌صورت دستی هشدار را فعال کنند. این ابزار ساده اما موثر، نقش مهمی در تشخیص سریع حریق توسط افراد و تسریع در روند اطفای حریق دارد. شایان ذکر است که شستی‌ها باید دارای پوشش شفاف محافظتی و دستور العمل‌های واضح باشند.

 

برقراری ارتباط سیستم اعلام حریق و تست نهایی

در اغلب اتاق‌های سرور، سیستم اعلام حریق به سیستم اطفای حریق گازی متصل می‌شود. این ارتباط باید به‌ گونه‌ای برقرار شود که در صورت تایید هشدار توسط دتکتورها، فرمان تخلیه گاز به سیستم اطفا ارسال گردد. این سیستم‌های هوشمند معمولاا دو مرحله‌ای طراحی می‌شوند تا از تخلیه ناخواسته گاز جلوگیری شود. در پایان نیز پس از نصب کامل تجهیزات سیستم اعلام حریق اتاق سرور، باید تست عملیاتی انجام شود. این تست شامل فعال ‌سازی هر یک از دتکتورها، بررسی واکنش پنل مرکزی، بررسی عملکرد آژیر و فلاشر و لذا، تست ارتباط با سیستم اطفای حریق است.

انتخاب مناسب سیستم اعلام حریق اتاق سرور

انتخاب بهترین سیستم اطفاء حریق برای اتاق سرور به عواملی همچون ویژگی‌های اتاق، نوع تجهیزات، محدودیت‌های بودجه و خطرات احتمالی بستگی دارد. به‌طور کلی، سیستم‌های گازی (خصوصاً گازهای بی‌اثر یا شیمیایی) بهترین گزینه برای اطفاء حریق در اتاق‌های سرور هستند، زیرا:

• هیچ‌گونه آسیب به تجهیزات وارد نمی‌کنند.
• عمل‌کرد سریع و موثری دارند.
• هیچ‌گونه باقی‌مانده‌ای از خود به‌جا نمی‌گذارند.
• ایمنی بالایی برای انسان‌ها دارند.

گازهای اطفاء حریق به دلیل ویژگی‌های خاص خود در هنگام خاموش کردن آتش، می‌توانند تأثیرات مختلفی بر سلامت انسان و محیط زیست داشته باشند. برخی از گازها به‌دلیل خاصیت شیمیایی و فیزیکی‌شان برای اطفاء حریق به‌کار می‌روند، اما این گازها در کنار کارایی بالا در خاموش کردن آتش، می‌توانند خطراتی نیز برای انسان و محیط زیست ایجاد کنند. در ادامه به توضیح دقیق این تأثیرات خواهیم پرداخت.

تأثیر گازهای اطفاء حریق بر سلامت انسان

۱. گاز دی‌اکسید کربن (CO₂)

• سلامت انسان:
  دی‌اکسید کربن یکی از گازهای رایج در سیستم‌های اطفاء حریق است. این گاز به‌طور عمده برای کاهش اکسیژن محیط و خاموش کردن آتش به‌کار می‌رود. در غلظت‌های بالا، دی‌اکسید کربن می‌تواند باعث اختلال در تنفس و خطر خفگی شود. در صورت قرار گرفتن افراد در محیطی که دی‌اکسید کربن در آن تخلیه شده باشد، سطح اکسیژن به‌طور شدید کاهش می‌یابد و فرد دچار کمبود اکسیژن و مشکلات تنفسی می‌شود.
• موارد ایمنی:
  استفاده از این گاز در محیط‌های بسته باید تحت کنترل دقیق صورت گیرد و افراد قبل از تخلیه سیستم‌های دی‌اکسید کربن باید از محیط خارج شوند. از آنجا که این گاز به‌خوبی قابل تشخیص نیست (بی‌بو و بی‌رنگ)، خطرات ناشناخته‌ای برای انسان‌ها به‌وجود می‌آورد.

۲. گاز نیتروژن (N₂)

• سلامت انسان:
  نیتروژن یک گاز بی‌اثر است و به‌طور معمول هیچ‌گونه تأثیر منفی بر سلامت انسان ندارد، چرا که بدن انسان معمولاً ۷۸ درصد نیتروژن تنفس می‌کند. با این حال، اگر نیتروژن به‌طور بیش از حد در یک محیط وارد شود، می‌تواند سطح اکسیژن را به‌طور خطرناکی کاهش دهد و به‌دنبال آن ریسک خفگی برای انسان‌ها به‌وجود آید. بنابراین، در صورت استفاده از سیستم‌های نیتروژن باید محیط به‌طور کامل از نظر میزان اکسیژن بررسی شود تا خطرات احتمالی جلوگیری شود.
• موارد ایمنی:
  در محیط‌های محدود و بسته، تخلیه نیتروژن باید با دقت و کنترل شده باشد و اطمینان حاصل شود که قبل از ورود مجدد افراد، سطح اکسیژن به مقدار ایمن برگشته است.

۳. گاز فلوئورکتون (Novec 1230)

• سلامت انسان:
  این گاز برای اطفاء حریق در فضاهایی با تجهیزات حساس به‌کار می‌رود. در غلظت‌های معمولی، فلوئورکتون هیچ‌گونه اثر سمی یا تنفسی برای انسان‌ها ندارد و برای افراد ایمن است. با این حال، در صورت قرار گرفتن در غلظت‌های بسیار بالا و در مدت زمان طولانی، ممکن است باعث تحریک تنفسی و عوارض دیگر شود. اما به‌طور کلی، فلوئورکتون به دلیل ماهیت غیر سمی خود از گازهای ایمن برای انسان‌ها در نظر گرفته می‌شود.
• موارد ایمنی:
  سیستم‌های تخلیه فلوئورکتون به‌طور معمول در فضاهایی قرار می‌گیرند که انسان‌ها نباید حضور داشته باشند. بنابراین، استفاده از این گاز در اتاق‌های سرور یا سایر فضاهای حساس، به‌طور اتوماتیک و بدون حضور انسان صورت می‌گیرد.

۴. گاز هپتافلوئوروپروپان (FM-200)

• سلامت انسان:
  هپتافلوئوروپروپان یا FM-200 یکی از گازهای شیمیایی است که در سیستم‌های اطفاء حریق به‌کار می‌رود. این گاز از نظر سمی بودن برای انسان در سطح بسیار پایین است. با این حال، در غلظت‌های بسیار بالا، مانند سایر گازهای اطفاء حریق، ممکن است آسیب‌هایی به سیستم تنفسی و قلب وارد کند. به‌طور کلی، این گاز برای انسان‌ها ایمن در نظر گرفته می‌شود، البته در صورت استفاده در غلظت‌های بالا، باید احتیاط‌های لازم رعایت شود.
• موارد ایمنی:
  در هنگام استفاده از این گاز، حضور انسان‌ها در فضاهای بسته باید محدود شود تا خطرات احتمالی به حداقل برسد. این گاز برای استفاده در فضاهایی طراحی شده که در هنگام تخلیه گاز، افراد در آنجا حضور نداشته باشند.

تأثیر گازهای اطفاء حریق بر محیط زیست

۱. گاز دی‌اکسید کربن (CO₂)

• محیط زیست:
  دی‌اکسید کربن یک گاز گلخانه‌ای است که به افزایش گرمایش جهانی و تغییرات اقلیمی کمک می‌کند. با این حال، میزان دی‌اکسید کربن تخلیه‌شده در سیستم‌های اطفاء حریق به‌طور محدود و در فواصل زمانی خاص است و نمی‌تواند تأثیرات بلندمدت زیادی بر محیط زیست داشته باشد. بنابراین، استفاده از این گاز در سیستم‌های اطفاء حریق نسبت به گازهای دیگر تأثیرات زیست‌محیطی کمتری دارد.

۲. گاز فلوئورکتون (Novec 1230)

• محیط زیست:
  فلوئورکتون به‌عنوان یک گاز شیمیایی، برخلاف برخی گازهای قدیمی‌تر، تأثیرات منفی زیادی بر محیط زیست ندارد. این گاز از نظر تخریب لایه اوزون و اثرات گرمایش جهانی بسیار کم‌خطر است. به همین دلیل، در حال حاضر به‌عنوان یک جایگزین ایمن‌تر برای گازهای قدیمی شناخته می‌شود. بنابراین، این گاز در مقایسه با سایر گازهای شیمیایی اطفاء حریق، از نظر زیست‌محیطی کمتر مضر است.

۳. گاز هپتافلوئوروپروپان (FM-200)

• محیط زیست:
  هپتافلوئوروپروپان یا FM-200 نسبت به گازهای دیگر مانند هالون، تأثیر کمتری بر محیط زیست دارد. این گاز از نظر تخریب لایه اوزون صفر است و در مقایسه با برخی گازهای دیگر، کمتر بر گرمایش جهانی تأثیر می‌گذارد. بنابراین، از نظر زیست‌محیطی انتخاب مناسبی است، اما همچنان باید در حد معقول و با دقت استفاده شود.

۴. گاز هالون (Halon)

• محیط زیست:
  هالون‌ها، به‌ویژه هالون ۱۳۰۱ و هالون ۱۲۱۱، به‌دلیل تأثیرات بسیار منفی بر لایه اوزون و نقش آن‌ها در افزایش گرمایش جهانی، دیگر به‌طور گسترده در سیستم‌های اطفاء حریق استفاده نمی‌شوند. این گازها به دلیل تخریب لایه اوزون و اثرات بلندمدت منفی بر محیط زیست، به‌طور کامل از بسیاری از کشورها حذف شده‌اند.

نتیجه‌گیری

اتاق‌های سرور به‌عنوان یکی از بخش‌های حیاتی هر سازمان، نیازمند حفاظت ویژه از آتش‌سوزی هستند. انتخاب سیستم مناسب برای اعلام حریق اتاق سرور باید به‌طور دقیق و با توجه به ویژگی‌های خاص این محیط‌ها انجام شود. سیستم‌های گازی مانند نیتروژن و فلوئورکتون به‌عنوان بهترین گزینه‌ها برای خاموش کردن آتش در اتاق‌های سرور شناخته می‌شوند، چرا که هم‌زمان با خاموش کردن آتش، از آسیب به تجهیزات حساس و گران‌قیمت جلوگیری می‌کنند.

در نهایت، اهمیت سیستم‌های اعلام حریق اتوماتیک و دقیق در اتاق‌های سرور غیرقابل‌انکار است و برای حفظ امنیت اطلاعات و تجهیزات، باید به‌طور جدی به آن‌ها توجه کرد. برای انتخاب بهترین سیستم اعلام حریق اتاق سرور، توصیه می‌کنیم با کارشناسان ما در اسپین الکتریک مشورت کنید تا با استفاده از سیستم‌های پیشرفته و متناسب با نیازهای خاص اتاق‌های سرور شما، بهترین گزینه را انتخاب کنید.

اگر به‌دنبال یک سیستم اعلام حریق اتاق سرور ایمن و کارآمد هستید، همین حالا با اسپین الکتریک تماس بگیرید. تیم متخصص ما آماده است تا مشاوره فنی دقیق و انتخاب بهترین راهکارها برای اطفاء حریق اتاق سرور شما را ارائه دهد. امنیت داده‌ها و تجهیزات شما در دستان ماست!

اگر به دنبال خرید بیم دتکتو هستید، همین حالا به فروشگاه اینترنتی اسپین الکتریک مراجعه کنید. ما مجموعه‌ای از بهترین برندهای بیم دتکتور را با مناسب ترین قیمت بیم دتکتور و گارانتی اصالت کالا ارائه می‌دهیم. برای مشاهده مشخصات فنی، مقایسه مدل‌ها و ثبت سفارش آنلاین، همین حالا وارد سایت شوید و با چند کلیک ساده، خریدی مطمئن را تجربه کنید!

در دنیای امروزی، حفاظت از تجهیزات فناوری اطلاعات و داده‌های حساس در برابر خطرات آتش‌سوزی به یکی از اولویت‌های اصلی سازمان‌ها تبدیل شده است. اتاق‌های سرور و محیط‌های حساس که در آن‌ها اطلاعات و سیستم‌های حیاتی ذخیره می‌شوند، نیازمند توجه ویژه‌ای به مسائل ایمنی هستند. رعایت استانداردهای جهانی در زمینه سیستم‌های شناسایی و اطفای حریق، استفاده از تجهیزات مقاوم به آتش، و طراحی صحیح اتاق‌های سرور از جمله اقداماتی است که می‌تواند به‌طور مؤثر از وقوع حوادث ناگوار و از دست دادن اطلاعات جلوگیری کند. در این راستا، اسپین الکتریک به‌عنوان یک پیشگام در ارائه راه‌حل‌های ایمنی و تجهیزات پیشرفته، نقش مهمی در ارتقاء امنیت محیط‌های فناوری اطلاعات ایفا می‌کند.

1. رویکرد حفاظت در برابر آتش

در این قسمت تاکید شده که رویکرد مناسب برای حفاظت در برابر آتش باید بر اساس ارزیابی ریسک‌ها و تهدیدات خاص هر اتاق سرور انتخاب شود. این ارزیابی باید به عوامل مختلفی همچون تهدیدات آتش‌سوزی، اهمیت داده‌های ذخیره‌شده، و روش‌های پشتیبانی از خدمات در هنگام بروز آتش‌سوزی توجه کند.

2. ارزیابی ریسک آتش‌سوزی

ارزیابی ریسک آتش‌سوزی باید به دقت انجام شده و تمامی عوامل مؤثر در خطرات آتش‌سوزی، از جمله تهدیدات برای امنیت ساکنان، اموال، و داده‌ها در نظر گرفته شوند. همچنین باید معیارهای خاصی برای تحلیل ریسک‌ها و پیشنهاد اقدامات حفاظتی متناسب با آن‌ها ارائه گردد.

3. طراحی مبتنی بر عملکرد

در این بخش، طراحی سیستم‌های اتاق سرور بر اساس معیارهای عملکردی و نه صرفاً دستورالعمل‌های سخت‌گیرانه شرح داده شده است. هدف این است که طراحی‌ها با استفاده از تحلیل ریسک‌های خاص و نیازهای حفاظت در برابر آتش، سیستم‌هایی بهینه و عملکردی فراهم آورند که معادل الزامات استانداردهای مرسوم باشند.

4. الزامات ساخت

ساخت اتاق سرور باید مطابق با استانداردهای NFPA 13 انجام شود و اتاق‌ها باید به گونه‌ای طراحی شوند که از سایر فضاهای خطرناک یا قابل اشتعال در ساختمان جدا شوند. این جداسازی باید بر اساس سیستم‌های مقاوم در برابر آتش انجام گیرد و استانداردهای مختلف مقاومت در برابر آتش رعایت شود.

5. مواد ساختاری

برای جلوگیری از انتشار آتش، مواد استفاده‌شده در ساخت دیوارها، سقف‌ها و کف‌های اتاق سرور باید از مواد غیرقابل اشتعال یا با ویژگی‌های محدود-قابل اشتعال باشند. همچنین، استفاده از مواد سلولی نمایان در ساخت این فضاها مجاز نیست.

6. نفوذها و بازشوها

نفوذهای کابل‌ها یا دیگر اتصالات از طریق دیوارهای مقاوم در برابر آتش باید با استفاده از سیستم‌های آتش‌گیر مناسب محافظت شوند تا از گسترش آتش جلوگیری شود.

این مباحث برای اطمینان از ایمنی ساختمان‌های سرور و داده‌ها در برابر آتش‌سوزی و خسارت‌های ناشی از آن ضروری هستند. هدف نهایی این است که شرایطی فراهم شود که در صورت بروز آتش‌سوزی، از وقوع خسارت‌های جدی به داده‌ها و تجهیزات جلوگیری شود و دسترسی به خدمات همچنان حفظ گردد.

  دمپرهای آتش و دود: استفاده از دمپرهای خودکار آتش و دود برای داکت‌ها و سیستم‌های تهویه ضروری است. این دمپرها باید طبق استانداردهای NFPA 90A، NFPA 80، و NFPA 105 نصب و نگهداری شوند.

  سیستم‌های مهار راهرو و یقه‌های هوای گرم: این سیستم‌ها می‌توانند به دو صورت بسته‌بندی کارخانه‌ای یا ساخت در محل طراحی و نصب شوند. اجزای این سیستم‌ها باید از مواد مقاوم در برابر آتش ساخته شوند که شاخص گسترش شعله آن‌ها کمتر از 50 و شاخص توسعه دود آن‌ها کمتر از 450 باشد.

  سیستم‌های اطفای حریق گازی: این سیستم‌ها باید به‌گونه‌ای طراحی شوند که غلظت مناسب عامل اطفای حریق در تمام فضای تحت پوشش تولید کنند. همچنین اگر سیستم‌های مهار راهرو موانعی برای این فرآیند ایجاد کنند، باید اصلاحاتی در سیستم‌ها انجام شود.

  نگهداری سوابق: سوابق و مواد قابل اشتعال باید در کابینت‌ها یا جعبه‌های غیرقابل اشتعال محصور شوند. همچنین، نگهداری سوابق در اتاق سرور باید به حداقل مورد نیاز برای عملیات ضروری محدود شود.

  مواد قابل اشتعال: در اتاق سرور، مواد قابل اشتعال مانند کاغذ، جوهر و مدیای ضبط نشده باید به حداقل ضروری برای عملیات کارآمد محدود شوند و باید در جعبه‌ها یا کابینت‌های فلزی کاملاً محصور نگهداری شوند.

بیشتر بخوانید: راهنمای کامل نصب اسپرینکلرهای مسکونی طبق استاندارد NFPA

حفاظت در برابر آتش در اتاق‌های سرور

یکی از نکات کلیدی در حفاظت از اتاق‌های سرور، سیستم‌های اطفای حریق خودکار است. طبق استانداردهای ذکر شده، در اتاق‌های سرور که در ساختمان‌هایی با سیستم‌های اسپرینکلر قرار دارند، باید سیستم‌های اسپرینکلر خودکار نصب شوند. این سیستم‌ها به‌طور خودکار در صورت وقوع آتش‌سوزی فعال شده و به سرعت آتش را مهار می‌کنند. در صورتی که ساختمان فاقد سیستم اسپرینکلر باشد، لازم است که از دیگر سیستم‌های اطفای حریق خودکار استفاده شود. این سیستم‌ها باید به‌گونه‌ای طراحی شوند که بتوانند هر گونه آتش‌سوزی را در سریع‌ترین زمان ممکن شناسایی و مهار کنند. علاوه بر این، برای مناطقی که فضای زیر کف بلند وجود دارد، باید سیستم‌های خاصی برای محافظت از این فضاها از خطر آتش‌سوزی در نظر گرفته شوند.

سیستم‌های شناسایی آتش

از آن‌جایی که آتش‌سوزی در محیط‌های حساس مانند اتاق‌های سرور می‌تواند به سرعت گسترش یابد، نصب سیستم‌های شناسایی آتش برای هشدار زودهنگام از اهمیت بالایی برخوردار است. این سیستم‌ها باید به‌گونه‌ای طراحی شوند که بتوانند وجود دود را در مراحل اولیه آتش‌سوزی شناسایی کرده و به سرعت هشدار دهند. آشکارسازهای دود باید در تمامی بخش‌های اتاق سرور، از جمله در فضای بالای سقف، زیر کف بلند، و در مسیرهای هوای بازگشتی نصب شوند. این آشکارسازها باید به‌گونه‌ای عمل کنند که با سیستم‌های اطفای حریق همکاری کرده و از گسترش آتش جلوگیری کنند.

تجهیزات فناوری اطلاعات و استانداردهای ایمنی

برای حفاظت از تجهیزات فناوری اطلاعات در برابر خطرات آتش‌سوزی، الزامات خاصی برای طراحی و ساخت این تجهیزات وجود دارد. تجهیزات و قطعات یدکی باید مطابق با استانداردهای ایمنی مشخصی مانند ANSI/UL 60950 و ANSI/UL 62368-1 ساخته شوند. این استانداردها تضمین می‌کنند که تجهیزات به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که خطر گسترش آتش را به حداقل برسانند. علاوه بر این، اگر طراحی یک دستگاه به‌گونه‌ای باشد که نیاز به روغن یا مایعات برای روانکاری یا خنک‌سازی دارد، باید از مایعاتی با نقطه اشتعال بالای 149 درجه سانتی‌گراد (300 درجه فارنهایت) استفاده شود تا خطر آتش‌سوزی کاهش یابد.

سوابق و حفاظت از اطلاعات

یکی از جنبه‌های مهم در ایمنی اتاق‌های سرور، حفاظت از سوابق حیاتی و اطلاعات حساس است. سوابقی که در اتاق‌های سرور نگهداری می‌شوند باید تحت شرایط خاصی ذخیره شوند تا از آسیب‌های ناشی از آتش‌سوزی محافظت شوند. برای سوابق حیاتی که باید در شرایطی امن نگهداری شوند، استفاده از تجهیزات مقاوم به آتش با رتبه‌بندی کلاس 150 برای 1 ساعت یا بهتر ضروری است. این تجهیزات باید مطابق با استاندارد ANSI/UL 72 آزمایش شده باشند تا از حفاظت مناسب در برابر آتش‌سوزی اطمینان حاصل شود. سایر سوابق نیز باید در فایل‌ها یا کمدهای فلزی بسته ذخیره شوند که مقاومت خوبی در برابر آتش‌سوزی داشته باشند.

سیستم‌های اطفای حریق با سیل کامل گازی

در شرایط خاصی که حفاظت از داده‌های در حال پردازش بسیار حیاتی است، استفاده از سیستم‌های اطفای حریق با سیل کامل گازی پیشنهاد می‌شود. این سیستم‌ها از گازهای بی‌اثر یا گازهای دیگری استفاده می‌کنند که بدون آسیب رساندن به تجهیزات الکترونیکی و اطلاعات، آتش را مهار می‌کنند. این سیستم‌ها باید مطابق با استانداردهای NFPA 12 و NFPA 2001 طراحی و نصب شوند. استفاده از این سیستم‌ها در مناطقی که تجهیزات سرور در آن‌ها قرار دارند، به‌ویژه زمانی که سیستم‌های اسپرینکلر ممکن است آسیب به تجهیزات وارد کنند، بسیار مفید است.

آموزش پرسنل

برای اطمینان از اینکه تمامی اقدامات پیشگیرانه به‌درستی پیاده‌سازی می‌شوند، پرسنل مسئول در اتاق‌های سرور باید به‌طور مداوم در استفاده از سیستم‌های اطفای حریق و شناسایی آتش آموزش ببینند. این آموزش‌ها باید شامل آشنایی با انواع سیستم‌های اطفای حریق، روش‌های مقابله با آتش‌سوزی و چگونگی استفاده از تجهیزات اضطراری مانند کپسول‌های آتش‌نشانی باشد. علاوه بر این، پرسنل باید آگاهی کامل از نحوه عملکرد سیستم‌های هشدار و شناسایی آتش داشته باشند تا در صورت وقوع حادثه بتوانند به‌سرعت واکنش نشان دهند و از گسترش آتش جلوگیری کنند.

تغییرات و توسعه در اتاق‌های سرور

در صورتی که تغییراتی در طراحی اتاق‌های سرور، نصب دیوارهای جدید، یا تغییرات در سیستم‌های تهویه و چیدمان تجهیزات اعمال شود، باید تأثیر این تغییرات بر سیستم‌های شناسایی و اطفای حریق موجود ارزیابی شود. این ارزیابی‌ها باید در راستای حفظ استانداردهای ایمنی و اطمینان از عملکرد صحیح سیستم‌ها انجام شوند. تغییرات جدید باید به مقامات مسئول ارسال شود تا تأیید نهایی را دریافت کند و اطمینان حاصل شود که هیچ خطر جدیدی برای تجهیزات و سوابق ایجاد نمی‌شود.

سیستم‌های حفاظت از حریق با مه‌آب

در صورتی که از سیستم‌های حفاظت از حریق با مه‌آب استفاده شود، این سیستم‌ها باید مطابق با الزامات استاندارد NFPA 750 طراحی و نصب شوند. این سیستم‌ها برای خطرات خاص طراحی شده‌اند و هدف آن‌ها مهار آتش با استفاده از قطرات ریز آب است. این سیستم‌ها باید به‌گونه‌ای نصب شوند که به‌طور مؤثر خطرات آتش‌سوزی را در مناطقی که تجهیزات الکترونیکی و حساس نگهداری می‌شوند، کاهش دهند.

بیشتر بخوانید: راهنمای جامع نصب اسپرینکلرها

نتیجه‌گیری

در نهایت، با توجه به اهمیت حفاظت از داده‌ها و تجهیزات فناوری اطلاعات در برابر آتش‌سوزی، استفاده از سیستم‌های پیشرفته اطفای حریق، نصب آشکارسازهای دود، و رعایت استانداردهای ایمنی برای طراحی و ساخت تجهیزات الزامی است. اسپین الکتریک با ارائه راه‌حل‌های نوین و مطابق با استانداردهای بین‌المللی، به سازمان‌ها کمک می‌کند تا محیط‌های فناوری اطلاعات خود را به‌طور مؤثر ایمن نگه دارند و از آسیب‌های ناشی از آتش‌سوزی و خطرات آن جلوگیری کنند. این اقدامات نه‌تنها امنیت داده‌ها را تضمین می‌کنند بلکه به‌طور قابل‌توجهی از هزینه‌های احتمالی ناشی از خسارات آتش‌سوزی می‌کاهند.

اگر به دنبال خرید بیم دتکتو هستید، همین حالا به فروشگاه اینترنتی اسپین الکتریک مراجعه کنید. ما مجموعه‌ای از بهترین برندهای بیم دتکتور را با مناسب ترین قیمت بیم دتکتور و گارانتی اصالت کالا ارائه می‌دهیم. برای مشاهده مشخصات فنی، مقایسه مدل‌ها و ثبت سفارش آنلاین، همین حالا وارد سایت شوید و با چند کلیک ساده، خریدی مطمئن را تجربه کنید!

سیستم‌های اسپرینکلر از جمله مهم‌ترین اجزای هر سیستم ایمنی در برابر آتش‌سوزی هستند که به منظور جلوگیری از گسترش آتش و کاهش خطرات جانی و مالی به کار می‌روند. با این حال، نصب صحیح این سیستم‌ها و رعایت استانداردهای مربوط به آن‌ها برای دستیابی به عملکرد بهینه بسیار حیاتی است. در این مقاله، به بررسی الزامات و استانداردهای نصب اسپرینکلرها پرداخته می‌شود، با تمرکز ویژه بر نحوه تعامل آن‌ها با موانع موجود در مسیر پاشش. رعایت این اصول نه تنها باعث ارتقای عملکرد سیستم‌های اطفای حریق می‌شود، بلکه ایمنی ساختمان‌ها و ساکنان آن را نیز تضمین خواهد کرد.

موانع در مسیر پاشش اسپرینکلر

اسپرینکلرها باید به گونه‌ای نصب شوند که هیچ مانعی در مسیر پاشش آب وجود نداشته باشد. برخی از موانع ممکن است باعث محدود شدن برد پاشش یا حتی توقف آن شوند. از جمله این موانع می‌توان به ستون‌ها، چراغ‌ها و سایر اجزای ساختمانی اشاره کرد که می‌توانند به عملکرد سیستم آسیب برسانند.

1. فاصله از موانع عمودی: در صورتی که مانع به صورت عمودی (مانند ستون‌ها) قرار گیرد، فاصله اسپرینکلرها باید طوری تنظیم شود که مانع از پوشش کامل ناحیه خطر نشود. به عنوان مثال، اسپرینکلرها می‌توانند در دو طرف مانع نصب شوند، مشروط بر اینکه فاصله آن‌ها از خط مرکزی مانع بیش از نصف فاصله مجاز نباشد.
2. نصب اسپرینکلر در وسط فاصله بین موانع: در صورتی که مانعی به صورت خرپای باز باشد (با فاصله‌ی حداقل ۲۰ اینچ)، اسپرینکلر می‌تواند در مرکز فاصله بین اعضای خرپا نصب شود، به شرطی که ابعاد اعضای خرپا به اندازه‌ای باشند که مانع از پاشش موثر نشوند.
3. حفاظت در برابر موانع ثابت: موانع ثابت مانند دیوارها باید به گونه‌ای نصب شوند که تخلیه اسپرینکلر به ناحیه خطر را محدود نکنند. در صورت وجود این موانع، اسپرینکلرها باید دقیقاً زیر آن‌ها نصب شوند تا از پوشش کامل اطمینان حاصل گردد.

بیشتر بخوانید: راهنمای کامل نصب اسپرینکلرهای مسکونی طبق استاندارد NFPA – آنچه باید بدانید!

الزامات برای موانع در مسیر اسپرینکلرهای اسپری دیواری

اسپرینکلرهای دیواری به گونه‌ای نصب می‌شوند که موانع در مسیر پاشش نباشند. برخی از مهم‌ترین الزامات عبارتند از:

1. فاصله از چراغ‌ها: اسپرینکلرهای دیواری نباید در فاصله‌ای کمتر از ۸ فوت از چراغ‌ها یا موانع مشابه نصب شوند، مگر اینکه شرایط خاصی برای آن‌ها فراهم شده باشد.
2. حفاظت از موانع پیوسته: موانع پیوسته‌ای که از دیوار بیرون زده‌اند، باید با الزامات خاصی نصب شوند تا از محدود شدن پاشش جلوگیری کنند.

موانع در زیر شبکه‌های باز

در مواردی که اسپرینکلرها در زیر شبکه‌های باز نصب می‌شوند، باید مراقب بود که پاشش اسپرینکلرهای بالایی به ناحیه خطر نرسد. این موانع باید طوری تنظیم شوند که تخلیه آب به درستی انجام شود.

فرورفتگی‌های سقف

یکی از الزامات مهم در طراحی سیستم‌های اطفای حریق، نصب اسپرینکلر در تمامی فرورفتگی‌های سقف است. برای فرورفتگی‌هایی که حجم آن‌ها کمتر از ۱۰۰ فوت مکعب باشد و عمق آن‌ها بیشتر از ۱۲ اینچ نباشد، امکان عدم نصب اسپرینکلر وجود دارد.

بیشتر بخوانید: راهنمای جامع نصب اسپرینکلرها: فاصله‌گذاری، موقعیت‌گذاری و الزامات کاربردی

نتیجه‌گیری

رعایت الزامات نصب اسپرینکلرها و توجه به موانع موجود در مسیر پاشش، از جمله مهم‌ترین گام‌ها برای تضمین عملکرد درست سیستم‌های اطفای حریق است. با نصب دقیق اسپرینکلرها و رعایت استانداردها، می‌توان از پوشش کامل نواحی در خطر آتش‌سوزی اطمینان حاصل کرده و خطرات ناشی از عدم عملکرد مناسب سیستم را به حداقل رساند. همچنین، توجه به جزئیات در نصب و تنظیم این سیستم‌ها نه تنها ایمنی بیشتری را فراهم می‌آورد، بلکه به کاهش هزینه‌های احتمالی ناشی از آتش‌سوزی نیز کمک می‌کند.

اگر به دنبال خرید بیم دتکتو هستید، همین حالا به فروشگاه اینترنتی اسپین الکتریک مراجعه کنید. ما مجموعه‌ای از بهترین برندهای بیم دتکتور را با مناسب ترین قیمت بیم دتکتور و گارانتی اصالت کالا ارائه می‌دهیم. برای مشاهده مشخصات فنی، مقایسه مدل‌ها و ثبت سفارش آنلاین، همین حالا وارد سایت شوید و با چند کلیک ساده، خریدی مطمئن را تجربه کنید!

در دنیای امروز، ایمنی ساختمان‌ها اهمیت زیادی دارد و اسپرینکلرها به‌عنوان یکی از مهم‌ترین ابزارهای حفاظت از آتش در ساختمان‌ها، نقش بسزایی در این زمینه ایفا می‌کنند. سیستم‌های اسپرینکلر مسکونی که به‌طور ویژه در واحدهای مسکونی طراحی و نصب می‌شوند، به‌عنوان یکی از راهکارهای پیشرفته برای جلوگیری از گسترش آتش‌سوزی و کاهش خسارات جانی و مالی عمل می‌کنند.

در این مقاله، الزامات نصب اسپرینکلرهای مسکونی، استانداردهای معتبر در این حوزه و نکات کاربردی برای نصب صحیح این سیستم‌های ایمنی را بررسی خواهیم کرد. این اطلاعات به سازندگان، مهندسان و طراحان ساختمان کمک می‌کند تا اطمینان حاصل کنند که سیستم اسپرینکلر به‌درستی و مطابق با الزامات قانونی نصب شده و به‌طور مؤثر عمل می‌کند.

1. اسپرینکلرهای مسکونی و اهمیت آن‌ ها

اسپرینکلرهای مسکونی به‌عنوان سیستم‌های پاشش خودکار آب طراحی شده‌اند که در صورت بروز آتش‌سوزی، به‌طور خودکار فعال شده و آتش را مهار می‌کنند. این سیستم‌ها معمولاً در سقف یا دیوارهای ساختمان نصب می‌شوند و در مواجهه با گرمای ناشی از آتش، آب را به‌طور مستقیم بر روی آتش می‌پاشند.

مزیت اصلی استفاده از اسپرینکلرها، کاهش سریع شعله‌های آتش و پیشگیری از گسترش آن به سایر بخش‌های ساختمان است. این سیستم‌ها نه تنها می‌توانند جان افراد را نجات دهند بلکه خسارات مالی ناشی از آتش‌سوزی را نیز به حداقل می‌رسانند.

بیشتر بخوانید: راهنمای جامع نصب اسپرینکلرها: فاصله‌گذاری، موقعیت‌گذاری و الزامات کاربردی

2. الزامات کلی نصب اسپرینکلرهای مسکونی

برای نصب اسپرینکلرهای مسکونی، باید به مجموعه‌ای از الزامات و استانداردها توجه شود. این الزامات به‌طور عمده در مستندات استاندارد مانند NFPA 13R (استاندارد ملی حفاظت از آتش‌سوزی در ساختمان‌های مسکونی) ذکر شده است.

2.1. ویژگی‌های سقف و فضای نصب

سقف‌ها باید دارای ویژگی‌های خاصی باشند تا نصب اسپرینکلر در آن‌ها امکان‌پذیر باشد. به‌عنوان مثال، در سقف‌های صاف و هموار، اسپرینکلرها باید حداکثر در ارتفاع 24 فوت از کف نصب شوند. همچنین، در سقف‌های دارای تیر، باید اسپرینکلرها در زیر تیرها نصب شوند و ارتفاع سقف نباید بیش از 24 فوت باشد.

در سقف‌های شیبدار نیز شرایط خاصی وجود دارد. برای سقف‌هایی با شیب 8 به 12، اسپرینکلرها باید به‌گونه‌ای نصب شوند که بالاترین نقطه سقف از کف بیش از 24 فوت نباشد. اگر سقف دارای تیر باشد، باید اسپرینکلرها در زیر تیرها نصب شوند و فضای سقف نباید بیشتر از 600 فوت مربع باشد.

2.2. نوع سیستم اسپرینکلر

اسپرینکلرهای مسکونی باید تنها در سیستم‌های مرطوب نصب شوند، مگر آنکه برای استفاده در سیستم‌های خشک یا پیش‌فعال مخصوص طراحی شده باشند. در این سیستم‌ها، آب معمولاً در لوله‌ها باقی می‌ماند تا در صورت وقوع آتش‌سوزی به‌طور خودکار جریان یابد.

3. فواصل نصب اسپرینکلرها

یکی از نکات بسیار مهم در نصب اسپرینکلرهای مسکونی، تعیین فاصله صحیح بین اسپرینکلرها است. این فاصله باید بر اساس توصیه‌های سازنده و استانداردهای موجود انجام گیرد.

3.1. فاصله اسپرینکلرها از دیوارها

فاصله اسپرینکلرها از دیوارها نباید بیشتر از نصف فاصله مجاز بین دو اسپرینکلر باشد. همچنین، فاصله بین اسپرینکلرها در فضاهای محصور باید حداقل 8 فوت (2.4 متر) باشد، مگر آنکه دستورالعمل‌های سازنده، فاصله بیشتری را توصیه کرده باشند.

3.2. نصب اسپرینکلرهای دیواری

اسپرینکلرهای دیواری نیز باید به‌طور خاص نصب شوند. این اسپرینکلرها باید در فاصله 4 تا 6 اینچ (100 تا 150 میلی‌متر) از سقف قرار گیرند، مگر آنکه دستورالعمل‌های سازنده اجازه فاصله بیشتری را بدهند.

بیشتر بخوانید: نصب اسپرینکلر در ساختمان‌ها: الزامات و استانداردهای مهم

4. موانع در برابر پاشش اسپرینکلر

یکی از چالش‌های مهم در نصب اسپرینکلرها، وجود موانع مختلف مانند ستون‌ها، تیرها یا تجهیزات در مسیر پاشش آب است. این موانع می‌توانند الگوی پاشش اسپرینکلر را تغییر دهند و کارایی سیستم را کاهش دهند.

برای جلوگیری از این مشکل، موانع باید به‌گونه‌ای طراحی شوند که حداقل تاثیر را بر روی پاشش آب داشته باشند. در برخی موارد، ممکن است نیاز به نصب اسپرینکلرهای اضافی برای اطمینان از پوشش مناسب وجود داشته باشد. همچنین، موانعی که در فاصله کمتر از 18 اینچ (450 میلی‌متر) از اسپرینکلر قرار دارند، باید به‌گونه‌ای نصب شوند که الگوی پاشش را مختل نکنند.

5. نکات اجرایی در نصب اسپرینکلرهای مسکونی

برای نصب موفق و صحیح اسپرینکلرها در ساختمان‌های مسکونی، رعایت چند نکته مهم ضروری است:

5.1. بررسی محل نصب اسپرینکلرها

قبل از نصب اسپرینکلرها، باید محل‌های مناسب برای نصب آن‌ها مشخص شوند. این محل‌ها باید به‌گونه‌ای انتخاب شوند که اسپرینکلر بتواند به‌طور مؤثر تمام فضای مورد نظر را پوشش دهد.

5.2. تطابق با استانداردهای NFPA

تمامی مراحل نصب باید با استانداردهای ملی آتش‌نشانی (NFPA) تطابق داشته باشد. این استانداردها شامل الزامات مربوط به محل نصب، فاصله‌ها، نوع سیستم و موارد دیگر است.

5.3. توجه به جنس و کیفیت تجهیزات

در انتخاب اسپرینکلرها و سایر تجهیزات، باید از تجهیزات با کیفیت بالا و برندهای معتبر استفاده کرد. این امر نه‌تنها به کارایی سیستم کمک می‌کند، بلکه طول عمر آن را نیز افزایش می‌دهد.

بیشتر بخوانید: بهینه‌سازی سیستم‌های اسپرینکلر برای فضاهای مختلف: راهنمای جامع نصب و الزامات

نتیجه‌گیری

اسپرینکلرهای مسکونی به‌عنوان یکی از راهکارهای حیاتی در سیستم‌های ایمنی ساختمان‌ها، نقش مهمی در پیشگیری از گسترش آتش‌سوزی و حفاظت از جان و مال افراد دارند. نصب صحیح این سیستم‌ها مطابق با الزامات استانداردهای معتبر مانند NFPA، می‌تواند به‌طور قابل توجهی ایمنی ساختمان را افزایش دهد. مراحل نصب اسپرینکلرها باید با دقت و توجه به تمامی الزامات فنی و ایمنی انجام گیرد تا بهترین عملکرد ممکن حاصل شود. رعایت فاصله‌ها، موقعیت نصب صحیح و جلوگیری از موانع در مسیر پاشش، از جمله نکات کلیدی در این فرآیند است که باید توسط تیم‌های فنی و مهندسی رعایت گردد.

در نهایت، توجه به این نکات و استفاده از تجهیزات با کیفیت، باعث می‌شود که سیستم اسپرینکلر نه تنها به‌طور مؤثر آتش را کنترل کند، بلکه از وقوع حوادث ناگوار در ساختمان‌ها نیز جلوگیری نماید. اگر به دنبال خرید بیم دتکتو هستید، همین حالا به فروشگاه اینترنتی اسپین الکتریک مراجعه کنید. ما مجموعه‌ای از بهترین برندهای بیم دتکتور را با مناسب ترین قیمت بیم دتکتور و گارانتی اصالت کالا ارائه می‌دهیم. برای مشاهده مشخصات فنی، مقایسه مدل‌ها و ثبت سفارش آنلاین، همین حالا وارد سایت شوید و با چند کلیک ساده، خریدی مطمئن را تجربه کنید!

در زمان‌های بحرانی، سیستم‌های اطفای حریق به‌ویژه اسپرینکلرها می‌توانند نقشی حیاتی در حفاظت از جان افراد و اموال داشته باشند. اما آیا می‌دانید که برای عملکرد بهینه این سیستم‌ها، نصب و فاصله‌گذاری صحیح آن‌ها چه اهمیتی دارد؟ در این بلاگ، به بررسی تمامی نکات مربوط به موقعیت، فاصله‌گذاری و کاربرد اسپرینکلرها می‌پردازیم. این نکات به شما کمک می‌کنند تا به‌طور مؤثر و مطابق با استانداردهای روز، سیستم‌های اطفای حریق خود را نصب و تنظیم کنید.

1:  موقعیت و مکان نصب اسپرینکلرها: چرا اهمیت دارد؟

موقعیت نصب اسپرینکلرها به‌طور مستقیم بر پوشش حفاظتی آن‌ها تأثیر می‌گذارد. اسپرینکلرها باید به‌گونه‌ای نصب شوند که بتوانند حداکثر پوشش را به ناحیه‌های مختلف ساختمان بدهند. این کار نیاز به دقت فراوان در انتخاب مکان و رعایت استانداردها دارد. در بخش 9.5.1.1 استانداردها آمده است که اسپرینکلرها باید در مکان‌های مناسب قرار گیرند تا بهترین عملکرد را داشته باشند.

اسپرینکلرها باید در مکانی نصب شوند که بتوانند تمام سطح سقف یا فضای تعیین‌شده را پوشش دهند. در این راستا، میزان فاصله‌گذاری بین اسپرینکلرها و دیوارها باید به‌درستی رعایت شود. نصب اسپرینکلرها باید به‌گونه‌ای انجام شود که هیچ نقطه کور و بدون پوششی در ساختمان باقی نماند.

بیشتر بخوانید: نصب اسپرینکلر در ساختمان‌ها: الزامات و استانداردهای مهم

2: فاصله‌گذاری صحیح اسپرینکلرها: اهمیت اندازه‌گیری دقیق

یکی از الزامات حیاتی در نصب اسپرینکلرها، رعایت فاصله صحیح بین آن‌ها است. استانداردها تصریح می‌کنند که فاصله بین اسپرینکلرها باید با توجه به مساحت پوشش حفاظتی هر یک از آن‌ها تنظیم شود. در بخش 9.5.2 از استانداردهای ایمنی آتش‌نشانی، نحوه اندازه‌گیری مساحت پوشش حفاظتی اسپرینکلرها به‌طور دقیق توضیح داده شده است.

برای تعیین مساحت پوشش حفاظتی هر اسپرینکلر، دو بُعد به‌طور خاص باید اندازه‌گیری شود:

• ابعاد S و L: این ابعاد باید با دقت محاسبه شوند تا از پوشش کامل منطقه توسط اسپرینکلرها اطمینان حاصل شود.
• محدوده حداکثری پوشش: در استانداردها تأکید شده است که هیچ اسپرینکلر نباید مساحتی بیشتر از ۳۷ متر مربع (۴۰۰ فوت مربع) را پوشش دهد. این امر باعث می‌شود که هر اسپرینکلر قادر به پوشش مناسب و مؤثر منطقه تعیین‌شده باشد.

3: فاصله اسپرینکلرها از دیوارها و موانع: قوانین و محدودیت‌ها

فاصله مناسب اسپرینکلرها از دیوارها و موانع یکی دیگر از فاکتورهای اساسی در نصب صحیح آن‌ها است. مطابق با استانداردهای ایمنی، اسپرینکلرها نباید به دیوارها نزدیکتر از نصف فاصله مجاز بین اسپرینکلرها قرار گیرند. این امر برای اطمینان از پوشش کامل و بدون وقفه مهم است.

همچنین، اگر اسپرینکلرها در نزدیکی پنجره‌ها یا فضای اضافی نصب شوند، باید فاصله دقیق‌تری تا دیوار یا مانع رعایت شود. استانداردها حتی در مورد موانع خاص مانند کف‌پوش‌های مشبک یا تجهیزات دیگر نیز تعیین می‌کنند که اسپرینکلرها باید در فاصله معین از آن‌ها نصب شوند تا عملکرد سیستم حفظ شود.

4: موانع در مسیر پاشش اسپرینکلر: نحوه مقابله با موانع مختلف

موانعی که از پاشش کامل اسپرینکلر جلوگیری می‌کنند، یکی از مشکلات رایج در نصب این سیستم‌ها هستند. برای جلوگیری از اختلال در عملکرد اسپرینکلرها، ضروری است که نصب آن‌ها در نزدیکی موانع مانند لوله‌ها، ستون‌ها یا خرپاها با دقت انجام شود.

در بخش 9.5.5 استانداردهای ایمنی آمده است که موانع پیوسته یا ناپیوسته که کمتر از ۴۵۰ میلی‌متر زیر دفلکتور (پخش‌کننده) قرار دارند و مانع توسعه الگوی پاشش می‌شوند، باید برطرف شوند یا اسپرینکلرهای اضافی در این مناطق نصب شوند.

موانع ثابت یا غیر ثابت که در مسیر پاشش قرار می‌گیرند، می‌توانند به‌شدت عملکرد اسپرینکلر را تحت تأثیر قرار دهند. بنابراین باید تمامی شرایط و ابعاد موجود در فضای نصب بررسی شود تا هیچ مانعی بر عملکرد سیستم اثر نگذارد.

5: نصب اسپرینکلرها در نزدیکی سقف و سایر موانع

یکی دیگر از نکات مهم در نصب اسپرینکلرها، فاصله دفلکتور (پخش‌کننده) از سقف است. در استانداردها به‌طور ویژه تأکید شده است که این فاصله باید مطابق با نوع سقف و طراحی ساختمان انتخاب شود. برای سقف‌های فلزی موج‌دار، فاصله باید از پایین‌ترین نقطه موج اندازه‌گیری شود.

همچنین، در سقف‌هایی که عایق مستقیماً زیر سقف نصب شده است، فاصله دفلکتور باید از پایین عایق اندازه‌گیری شود. این موارد نیاز به دقت و توجه دارند تا اسپرینکلر در شرایط خاص به‌درستی فعال شود.

6: انتخاب اسپرینکلر مناسب برای شرایط خاص

در برخی موارد، فضای مورد نظر دارای شرایط خاصی است که نیاز به انتخاب اسپرینکلرهایی با ویژگی‌های خاص دارند. به‌عنوان‌مثال، برای فضاهایی که در آن‌ها کف‌پوش‌های مشبک یا ذخیره‌سازی‌های خاص وجود دارد، باید از اسپرینکلرهایی استفاده شود که برای این شرایط بهینه شده‌اند.

در بخش 9.5.5.3 از استانداردها آمده است که اسپرینکلرهای نصب‌شده در نزدیکی موانع ثابت باید با مشخصات ویژه‌ای تطابق داشته باشند. این اسپرینکلرها باید از نوع مخصوص طبقه میانی یا قفسه‌ای باشند تا از پاشش موثر جلوگیری نشود.

7: اهمیت فضای ذخیره‌سازی در نصب اسپرینکلر

یکی از مواردی که در نصب اسپرینکلرها باید به آن توجه کرد، فاصله آن‌ها از ذخیره‌سازی‌ها است. در بخش 9.5.6 استانداردها، فاصله دفلکتور اسپرینکلر از بالاترین نقطه ذخیره‌سازی یا محتویات اتاق حداقل باید ۱۸ اینچ (۴۵۰ میلی‌متر) باشد.

این فاصله به‌ویژه در شرایطی که اقلام قابل اشتعال در نزدیکی سقف قرار دارند، اهمیت زیادی پیدا می‌کند. اگر ذخیره‌سازی‌ها دارای حجم زیاد یا اجسام خاصی باشند، باید از سیستم‌های خاص اسپرینکلر برای اطمینان از پوشش مؤثر استفاده شود.

بیشتر بخوانید: بهینه‌سازی سیستم‌های اسپرینکلر برای فضاهای مختلف: راهنمای جامع نصب و الزامات

نتیجه‌گیری

در نهایت، نصب اسپرینکلرها یک فرآیند پیچیده است که نیاز به رعایت دقیق استانداردها و دستورالعمل‌های مختلف دارد. از موقعیت‌یابی صحیح تا فاصله‌گذاری دقیق و انتخاب نوع اسپرینکلر مناسب، تمامی این عوامل می‌توانند بر کارایی سیستم اطفای حریق تأثیر بگذارند. اگر به نصب سیستم‌های اسپرینکلر حرفه‌ای نیاز دارید یا در مورد نحوه نصب و فاصله‌گذاری اسپرینکلرها سوالی دارید، تیم متخصص اسپین الکتریک آماده است تا شما را در این مسیر راهنمایی کند. برای مشاوره یا نصب سیستم‌های آتش‌نشانی به‌روز و مطابق با استانداردهای جهانی، همین حالا با ما تماس بگیرید.

اگر به دنبال خرید بیم دتکتو هستید، همین حالا به فروشگاه اینترنتی اسپین الکتریک مراجعه کنید. ما مجموعه‌ای از بهترین برندهای بیم دتکتور را با مناسب ترین قیمت بیم دتکتور و گارانتی اصالت کالا ارائه می‌دهیم. برای مشاهده مشخصات فنی، مقایسه مدل‌ها و ثبت سفارش آنلاین، همین حالا وارد سایت شوید و با چند کلیک ساده، خریدی مطمئن را تجربه کنید!

سیستم‌های اسپرینکلر یکی از اصلی‌ترین و موثرترین روش‌ها برای مقابله با آتش‌سوزی در ساختمان‌ها هستند. این سیستم‌ها می‌توانند به سرعت آتش را شناسایی کرده و آن را کنترل کنند تا از گسترش آن جلوگیری کنند. با این حال، برای اینکه اسپرینکلرها مؤثر باشند، باید مطابق با استانداردهای مشخصی نصب شوند. در این مقاله به بررسی الزامات نصب اسپرینکلر در بخش‌های مختلف ساختمان طبق استانداردهای NFPA و دیگر مقررات مرتبط با نصب اسپرینکلر در ساختمان‌ ها می‌پردازیم.

تاثیر استفاده از اسپرینکلر در ساختمان

اسپرینکلر در ساختمان به عنوان خط مقدم دفاعی و ناظر شبانه‌ روزی، وظیفه مدیریت بحران در لحظات طلایی شروع حریق را بر عهده دارد. از منظر مهندسی ایمنی، اسپرینکلر با شناسایی خودکار حرارت ناشی از آتش، بدون نیاز به دخالت انسان فعال شده و با کنترل کانون حریق، از سرایت آتش به فضاهای مجاور و تبدیل شدن یک جرقه کوچک به یک فاجعه ساختاری جلوگیری می‌کند. این سیستم نه تنها با پاشش هوشمندانه آب باعث کاهش دمای محیط و فروکش کردن شعله‌ها می‌شود، بلکه با ایجاد یک لایه محافظتی، از فروپاشی سازه در اثر حرارت بالا محافظت کرده و زمان حیاتی لازم برای تخلیه ایمن ساکنین و رسیدن نیروهای عملیاتی آتش‌نشانی را فراهم می‌سازد.

در واقع، نصب اسپرینکلر در ساختمان، ضامن سلامت سرمایه‌های انسانی و کاهش چشمگیر هزینه‌های بازسازی پس از حادثه است و به عنوان یکی از کلیدی‌ترین شاخص‌های ارزش‌ گذاری و ایمنی ساختمان‌های مدرن شناخته می‌شود.

۱. پیش‌آمدگی‌های خارجی در مورد نصب اسپرینکلر در ساختمان‌ ها

1.1 نصب اسپرینکلر زیر پیش‌آمدگی‌ها

طبق بند 9.2.3 از استانداردهای NFPA، نصب اسپرینکلر در زیر پیش‌آمدگی‌های خارجی که عرض آن‌ها بیش از ۴ فوت (۱٫۲ متر) است، الزامی می‌باشد. پیش‌آمدگی‌هایی که این ویژگی را دارند، باید به‌گونه‌ای طراحی شوند که سیستم اسپرینکلر به‌طور مؤثر عمل کند و از گسترش آتش جلوگیری کند.

1.2 حذف اسپرینکلر در شرایط خاص

با این حال، در شرایط خاص، نصب اسپرینکلر ممکن است حذف شود. به‌عنوان مثال، در صورتی که پیش‌آمدگی‌ها از مصالح غیرقابل احتراق یا چوب مقاوم‌شده در برابر آتش ساخته شده باشند، نصب اسپرینکلر ضروری نیست. همچنین، اگر پیش‌آمدگی‌ها با استفاده از چارچوب‌های مقاوم در برابر آتش و مواد مقاوم به شعله ساخته شده باشند، اسپرینکلر حذف می‌شود.

1.3 فضاهای پنهان و خطرات

در صورتی که پیش‌آمدگی‌ها از مواد قابل احتراق ساخته شده باشند، اگر فضاهای پنهان در آن‌ها به‌طور کامل با عایق‌های غیرقابل احتراق پر شوند یا سقف‌ها با مصالح مقاوم در برابر آتش پوشش داده شوند، نصب اسپرینکلر می‌تواند حذف گردد.

۲. نصب اسپرینکلر در واحدهای مسکونی

2.1 حمام‌ها

در واحدهای مسکونی، نصب اسپرینکلر در حمام‌هایی که مساحت آن‌ها از ۵۵ فوت مربع (۵٫۱ متر مربع) تجاوز نمی‌کند و دیوارها و سقف‌های آن‌ها از مواد مقاوم در برابر آتش ساخته شده‌اند، الزامی نیست. این قانون برای حمام‌هایی که در واحدهای مسکونی قرار دارند و به‌طور کلی نیاز به حفاظت کمتری دارند، کاربرد دارد.

2.2 حمام‌ها در تأسیسات مراقبت محدود و خانه‌های سالمندان

با این حال، در تأسیسات مراقبت محدود و خانه‌های سالمندان، نصب اسپرینکلر در حمام‌ها الزامی است. این ساختمان‌ها معمولاً بیشتر در معرض خطر آتش‌سوزی قرار دارند و نیاز به سیستم‌های اطفای حریق کارآمد دارند.

2.3 حمام‌هایی که به راهروهای عمومی منتهی می‌شوند

در صورتی که حمام‌ها مستقیماً به راهروهای عمومی یا مسیرهای خروج باز متصل شوند، نصب اسپرینکلر الزامی است. این امر به‌ویژه در ساختمان‌های با تردد بالا و راه‌های خروجی مهم است.

2.4 کمدها و انبارهای کوچک

در هتل‌ها و متل‌ها، نصب اسپرینکلر در کمدها، کمدهای ملحفه و انبارهای کوچک داخل واحدهای مسکونی الزامی نیست، به شرط آنکه مساحت این فضاها از ۲۴ فوت مربع (۲٫۲ متر مربع) بیشتر نشود و دیوارها و سقف‌ها از مصالح مقاوم در برابر آتش ساخته شده باشند.

بیشتر بخوانید: بهینه‌سازی سیستم‌های اسپرینکلر برای فضاهای مختلف: راهنمای جامع نصب و الزامات

۳. اتاق‌های تجهیزات الکتریکی و مکانیکی

3.1 شرایط خاص برای نصب اسپرینکلر در اتاق‌های تجهیزات

در اتاق‌های تجهیزات الکتریکی، نصب اسپرینکلر الزامی نیست به شرطی که شرایط زیر رعایت شود:

1. اتاق فقط به تجهیزات الکتریکی اختصاص داشته باشد.
2. تجهیزات الکتریکی استفاده‌شده در این اتاق‌ها از نوع خشک یا مایع (با سیال K-class دارای لیست) باشند.
3. تجهیزات در محفظه‌ای با مقاومت آتش دو ساعته نصب شوند.
4. نگهداری یا ذخیره‌سازی در این اتاق مجاز نباشد.

این مقررات به‌ویژه برای حفاظت از تجهیزات حساس و جلوگیری از آسیب به دستگاه‌های الکتریکی در صورت آتش‌سوزی بسیار اهمیت دارند.

۴. سقف‌های ابری (Cloud Ceilings)

4.1 شرایط حذف نصب اسپرینکلر در سقف‌های ابری

در صورتی که سقف‌های ابری دارای ویژگی‌های خاصی باشند، نصب اسپرینکلر در بالای آن‌ها الزامی نیست. این ویژگی‌ها عبارتند از:

1. مساحت کل بازشوها اطراف سقف ابری باید حداکثر برابر با ۲۰ درصد از مساحت سقف باشد.
2. عرض شکاف‌ها و سطح پوشش اسپرینکلر باید مطابق با استانداردهای تعیین‌شده باشد.
3. فضاهای بالای سقف ابری باید از مصالح مقاوم در برابر آتش ساخته شده باشند.

4.2 نصب اسپرینکلر در سقف‌های ابری

اگر نصب اسپرینکلر در بالای سقف ابری حذف شود، باید الزامات خاصی رعایت گردد، از جمله استفاده از اسپرینکلرهای واکنش سریع و پوشش استاندارد، و محدودیت‌های ارتفاع و فاصله اسپرینکلر.

۵. شرایط ویژه برای نصب اسپرینکلر

5.1 دستگاه‌های تولید حرارت در ساختار تیر چوبی مرکب

در مواردی که دستگاه‌های تولید حرارت در کانال‌های تیرها یا بالای سقف‌هایی که مستقیماً به زیر تیرهای چوبی مرکب متصل شده‌اند نصب شوند، باید در هر کانال تیر در دو طرف دستگاه گرمایشی اسپرینکلر نصب گردد. این موضوع در جلوگیری از گسترش آتش به سایر بخش‌های ساختمان اهمیت ویژه‌ای دارد.

بیشتر بخوانید: الزامات محل نصب اسپرینکلرها بر اساس استاندارد NFPA-13

قوانین نصب اسپرینکلر

نصب سیستم اطفا حریق اسپرینکلر یک فرآیند تخصصی است که مستلزم رعایت دقیق استانداردهای بین ‌المللی مانند NFPA 13 و ضوابط سازمان آتش ‌نشانی است. در این قسمت از مقاله قصد داریم به بررسی 5 مورد از قوانین نصب اسپرینکلر بپردازیم. با ما همراه باشید:

رعایت فاصله استاندارد بین سری‌های اسپرینکلر

یکی از کلیدی‌ترین قوانین در طراحی سیستم‌های اطفا حریق، تنظیم فاصله دقیق بین اسپرینکلرها است تا از پدیده هم‌ پوشانی ناقص یا تاخیر در فعال‌ سازی جلوگیری شود. طبق استانداردهای مهندسی، حداکثر فاصله مجاز بین دو سری اسپرینکلر در محیط‌های با خطر معمولی معمولا ۴.۶ متر یا 15 فوت است. این فاصله باید به گونه‌ای محاسبه شود که کل مساحت کف تحت پوشش چتر پاشش آب قرار گیرد. اگر فاصله بیش از حد باشد، نقاط کور ایجاد می‌شود و اگر خیلی نزدیک باشند، پاشش آب یک اسپرینکلر ممکن است باعث خنک شدن زود رس اسپرینکلر مجاور شده و مانع از فعال شدن به موقع آن گردد.

فاصله مجاز از سقف و موانع سازه‌ای

نحوه قرار گیری عمودی اسپرینکلر نسبت به سقف، تاثیر مستقیمی بر سرعت واکنش جیوه داخل آن به حرارت دارد. طبق ضوابط، دفلکتور اسپرینکلرهای بالا زن و پایین‌ زن باید در فاصله‌ای بین ۲.۵ تا ۳۰ سانتی ‌متر از زیر سقف نصب شود. دلیل این قانون تجمع هوای داغ در زیر سقف است. در صورتی که اسپرینکلر در ارتفاع خیلی پایین نصب شود، دیرتر فعال می‌شود و اگر بیش از حد به سقف نزدیک باشد، الگوی پاشش آب توسط سقف مختل می‌گردد. لذا باید مراقب موانعی مثل تیرهای سقف، کانال‌های تهویه و چراغ‌ها بود تا مانع رسیدن آب به حریق نشوند.

انتخاب دمای مناسب حبابه

هر محیط بسته به نوع کاربری و دمای معمول خود، نیازمند اسپرینکلری با درجه حرارت فعال ‌سازی مشخص است. قوانین نصب اسپرینکلر تاکید دارند که دمای کارکرد اسپرینکلر باید حداقل ۲۰ تا ۳۰ درجه سانتی ‌گراد بالاتر از حداکثر دمای محیط در شرایط عادی باشد. برای مثال، در آشپزخانه‌های صنعتی یا زیر سقف‌های شیشه‌ای که دما بالا است، نباید از اسپرینکلرهای معمولی استفاده کرد، زیرا احتمال تخلیه کاذب و خسارت آب به تجهیزات وجود دارد. فراموش نکنید که انتخاب اشتباه دمای حباب می‌تواند منجر به عدم عملکرد در زمان حادثه یا فعال‌ سازی بی ‌مورد شود.

الزامات لوله‌ کشی و سایزینگ لوله‌ها

محاسبات هیدرولیکی برای اطمینان از فشار آب کافی در دورترین نقطه سیستم از قوانین غیر قابل‌ چشم ‌پوشی است. سایز لوله‌های اصلی و فرعی باید بر اساس دبی مورد نیاز و فشار استاتیکی منبع آب طراحی شود. استفاده از لوله‌های فولادی سیاه یا گالوانیزه و در برخی موارد لوله‌های CPVC مخصوص آتش ‌نشانی رایج است. نصاب موظف است لوله‌ها را با استفاده از بست‌های استاندارد و مقاوم در برابر زلزله به سازه متصل کند تا در زمان وقوع لرزش یا فشار بالای آب، شبکه دچار شکستگی و جدا شدگی نشود.

رعایت منطقه ممنوعه پاشش و چیدمان کالا

اما قانون ۱۸ اینچ که حدود ۴۵ سانتی‌ مترمی‌شود، یکی دیگر از مهم‌ترین قوانین نصب اسپرینکلر است. طبق این قانون، هیچ وسیله، قفسه یا کالایی نباید در فاصله کمتر از ۴۵ سانتی ‌متری زیر اسپرینکلر قرار گیرد. این فضای خالی برای تشکیل کامل الگوی مخروطی پاشش آب ضروری است. در انبارها و فضاهای تجاری، اگر چیدمان کالا تا سقف ادامه یابد، اسپرینکلر عملا کارایی خود را از دست می‌دهد. زیرا آب به جای پخش شدن روی حریق، به طور مستقیم به موانع برخورد کرده و نمی‌تواند کانون آتش را خاموش کند.

نکات پایانی

نصب سیستم‌های اسپرینکلر مطابق با استانداردهای NFPA و مقررات مرتبط نه‌تنها برای محافظت از جان انسان‌ها بلکه برای جلوگیری از آسیب به اموال و ساختمان‌ها نیز ضروری است. رعایت این استانداردها و الزامات به‌ویژه در بخش‌های حساس مانند پیش‌آمدگی‌ها، حمام‌ها، اتاق‌های تجهیزات الکتریکی و مکانیکی، و سقف‌های ابری می‌تواند به‌طور مؤثر از گسترش آتش جلوگیری کند و ایمنی ساختمان‌ها را تضمین نماید.

اگر به دنبال خرید بیم دتکتو هستید، همین حالا به فروشگاه اینترنتی اسپین الکتریک مراجعه کنید. ما مجموعه‌ای از بهترین برندهای بیم دتکتور را با مناسب ترین قیمت بیم دتکتور و گارانتی اصالت کالا ارائه می‌دهیم. برای مشاهده مشخصات فنی، مقایسه مدل‌ها و ثبت سفارش آنلاین، همین حالا وارد سایت شوید و با چند کلیک ساده، خریدی مطمئن را تجربه کنید!

برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد طراحی و نصب اسپرینکلر در ساختمان‌ ها مطابق با استانداردهای جهانی، با مشاوران ما  در اسپین الکتریک تماس بگیرید!

سیستم‌های اسپرینکلر یکی از مهم‌ترین ابزارهای حفاظت در برابر حریق در ساختمان‌ها هستند. این سیستم‌ها باید با توجه به نوع و ساختار فضاها به‌طور ویژه طراحی و نصب شوند تا در مواقع ضروری، حفاظت مؤثری را در برابر آتش فراهم کنند. در این مقاله، به بررسی الزامات نصب اسپرینکلر در فضاهای مختلف مانند فضاهای پنهان افقی قابل احتراق، شفت‌های عمودی، راه‌پله‌ها، و فضاهای کتابخانه‌ای می‌پردازیم.

فضاهای پنهان افقی قابل احتراق

فضاهای پنهان افقی قابل احتراق معمولاً در سقف‌ها یا زیر کف ساختمان‌ها وجود دارند و به‌ویژه در ساختارهایی با تیرهای چوبی یا مشبک فلزی به‌کار می‌روند. این فضاها به دلیل قابل احتراق بودن مواد و محدودیت در دسترسی، به‌ویژه نیاز به سیستم‌های اسپرینکلر مناسب دارند.

الزامات:

• اگر عمق فضا از کف تا سقف کمتر از ۳۶ اینچ (۹۰۰ میلی‌متر) باشد، باید از اسپرینکلرهایی استفاده شود که به‌طور خاص برای این فضاها فهرست شده و گواهی‌نامه معتبر دارند.
• در صورتی که عمق فضا بیش از ۳۶ اینچ باشد، اسپرینکلرهای مخصوص می‌توانند به‌طور کلی در تمام فضا نصب شوند.
• اسپرینکلرها باید در فضای میان تیرهای چوبی یا مشبک فلزی، به‌طور مشخص برای فضاهای پنهان طراحی شده باشند تا از آتش‌سوزی جلوگیری کنند.

شفت‌های عمودی

شفت‌ها به‌عنوان کانال‌هایی برای عبور تأسیسات مختلف مانند برق یا سیستم تهویه استفاده می‌شوند. این فضاها در صورت داشتن سطوح قابل احتراق، باید به‌طور ویژه محافظت شوند.

بیشتر بخوانید: الزامات محل نصب اسپرینکلرها بر اساس استاندارد NFPA-13

الزامات:

• • در شفت‌های عمودی که سطوح آن‌ها قابل احتراق هستند، باید اسپرینکلرهایی در هر طبقه متناوب نصب شوند.
  • اگر شفت دارای نواحی بسته (Trapped Sections) باشد، نصب اسپرینکلر اضافی در بالای هر بخش ضروری است.
  • در شفت‌هایی که سطوح آن‌ها غیرقابل احتراق است، اسپرینکلر باید در نزدیکی پایین شفت نصب شود.

 

• 

راه‌پله‌ها

راه‌پله‌ها به‌عنوان گذرگاه‌های حیاتی برای انتقال افراد در مواقع اضطراری، نیاز به توجه ویژه در طراحی سیستم‌های اسپرینکلر دارند. بسته به نوع ساختار، اسپرینکلرها باید در مکان‌های مختلفی نصب شوند تا ایمنی تأمین شود.

الزامات:

• در تمامی راه‌پله‌هایی که ساختار آن‌ها قابل احتراق است، باید اسپرینکلر در زیر پله‌ها و در بالای شفت‌های آن‌ها نصب گردد.
• اگر ساختار راه‌پله‌ها غیرقابل احتراق باشد، اسپرینکلر باید در بالای شفت راه‌پله و زیر اولین پاگرد نصب شود.
• در چاه‌های راه‌پله با مصالح غیرقابل احتراق که برای انبار کردن استفاده می‌شوند، نصب اسپرینکلر زیر پاگردها الزامی است.

بازشوهای عمودی

بازشوهای عمودی مانند چاه‌های آسانسور و پله‌های متحرک در بسیاری از ساختمان‌ها وجود دارند. برای جلوگیری از گسترش آتش در این فضاها، نصب سیستم‌های اسپرینکلر و موانع هدایت دود ضروری است.

الزامات:

• در مواردی که بازشوهای عمودی بدون پوشش باشند، باید از اسپرینکلرهای نزدیک به هم در ترکیب با موانع هدایت دود استفاده شود.
• موانع هدایت دود باید از مواد غیرقابل احتراق یا با قابلیت احتراق محدود ساخته شوند و حداقل عمق آن‌ها ۱۸ اینچ (۴۵۰ میلی‌متر) باشد.
• فاصله اسپرینکلرها از یکدیگر نباید بیشتر از ۶ فوت (۱.۸ متر) باشد و در فاصله ۶ تا ۱۲ اینچ (۱۵۰ تا ۳۰۰ میلی‌متر) از مانع هدایت دود قرار گیرند.

فضاهای کتابخانه و ذخیره‌سازی اسناد

کتابخانه‌ها و فضاهای ذخیره‌سازی اسناد نیازمند توجه ویژه‌ای در طراحی سیستم‌های آتش‌نشانی هستند، زیرا وجود کتاب‌ها و اسناد به‌عنوان مواد قابل اشتعال، خطرات آتش‌سوزی را افزایش می‌دهد.

الزامات:

• در فضاهایی که کتاب‌ها یا اسناد در قفسه‌های باز نگهداری می‌شوند، اسپرینکلرها باید با فاصله‌ای مناسب از یکدیگر نصب شوند.
• اگر فاصله میان قفسه‌ها و منحرف‌کننده اسپرینکلر کمتر از ۱۸ اینچ (۴۵۰ میلی‌متر) باشد، اسپرینکلرها باید در هر راهرو و در هر طبقه نصب شوند.
• در صورتی که جداکننده‌های عمودی قفسه‌ها ناقص باشند، اسپرینکلرها باید به‌صورت زیگزاگی نصب شوند تا تمام فضای ذخیره‌سازی پوشش داده شود.

چاه آسانسور و اتاق‌های تجهیزات

چاه‌های آسانسور و اتاق‌های ماشین‌آلات آن‌ها باید به‌طور خاص با اسپرینکلرهای اتوماتیک حفاظت شوند، به‌ویژه اگر از وسایل تعلیق قابل احتراق مانند تسمه‌های فولادی با روکش الاستومری استفاده می‌شود.

الزامات:

• • اسپرینکلرها باید در پایین چاه آسانسور و در ارتفاعی حداکثر تا ۲ فوت (۶۰۰ میلی‌متر) از کف نصب شوند.
  • در آسانسورهایی که از وسایل تعلیق قابل احتراق استفاده می‌کنند، باید اسپرینکلرها در بالا و پایین چاه نصب شوند.
  • در صورتی که چاه آسانسور از مصالح غیرقابل احتراق ساخته شده باشد، نیازی به نصب اسپرینکلر نیست.

 

• 

• بیشتر بخوانید: حفاظت از حریق در انبارها: ضرورتی انکارناپذیر در صنعت مدرن

نتیجه‌گیری

نصب سیستم‌های اسپرینکلر در فضاهای مختلف ساختمان نیازمند رعایت الزامات دقیق و استانداردهای مشخص است. این سیستم‌ها به‌ویژه در فضاهایی که دارای مواد قابل احتراق هستند یا دسترسی به آن‌ها دشوار است، باید با دقت طراحی و اجرا شوند. با رعایت این الزامات، می‌توان از گسترش حریق جلوگیری کرده و ایمنی ساکنان ساختمان را تضمین کرد.

اگر به دنبال خرید بیم دتکتو هستید، همین حالا به فروشگاه اینترنتی اسپین الکتریک مراجعه کنید. ما مجموعه‌ای از بهترین برندهای بیم دتکتور را با مناسب ترین قیمت بیم دتکتور و گارانتی اصالت کالا ارائه می‌دهیم. برای مشاهده مشخصات فنی، مقایسه مدل‌ها و ثبت سفارش آنلاین، همین حالا وارد سایت شوید و با چند کلیک ساده، خریدی مطمئن را تجربه کنید!

سیستم‌های اسپرینکلر آبی یکی از مؤثرترین ابزارهای مهار و اطفای حریق در سازه‌های ساختمانی به‌شمار می‌روند. استاندارد NFPA-13 به عنوان مرجع اصلی طراحی و نصب این سیستم‌ها، دستورالعمل‌های دقیقی برای محل نصب، فاصله‌گذاری و استثناهای مجاز ارائه می‌دهد. در این متن به بررسی الزامات اصلی محل نصب اسپرینکلرها و همچنین مواردی که نصب اسپرینکلر در آن‌ها الزامی نیست خواهیم پرداخت.

الزامات پایه‌ای محل نصب اسپرینکلرها

بر اساس بند ۹.۱ استاندارد NFPA-13، محل قرارگیری اسپرینکلرها باید به‌گونه‌ای باشد که پوشش کامل بنا را تضمین کرده و عملکرد مؤثر سیستم در هنگام بروز آتش‌سوزی را تضمین کند. مهم‌ترین الزامات به شرح زیر هستند:

1. پوشش کامل محدوده ساختمان: اسپرینکلرها باید در تمامی قسمت‌های ساختمان نصب شوند، مگر در مواردی که صراحتاً در استاندارد حذف آن‌ها مجاز اعلام شده باشد.
2. عدم تجاوز از سطح تحت پوشش مجاز: برای هر اسپرینکلر، سطح معینی جهت پوشش حریق در نظر گرفته شده که تجاوز از این محدوده می‌تواند کارایی سیستم را کاهش دهد.
3. موقعیت مناسب جهت عملکرد بهینه: اسپرینکلر باید در محلی نصب شود که در زمان بروز حریق، در کوتاه‌ترین زمان ممکن فعال شده و پخش آب به‌صورت یکنواخت انجام گیرد.
4. استثناهای مجاز بر اساس آزمایش: در موارد خاص که نتایج آزمایش نشان دهد انحراف از فواصل استاندارد با اجزای سازه‌ای تأثیری در عملکرد ندارد، نصب طبق نتایج آزمایش مجاز است.
5. انعطاف‌پذیری در فاصله با سقف: اگرچه فاصله اسپرینکلر با سقف باید در حد مجاز باشد، اما در شرایطی که محاسبات یا آزمایش‌ها عملکرد مشابه با استاندارد را نشان دهند، امکان افزایش این فاصله وجود دارد.

بیشتر بخوانید: آب‌پاش آتش‌نشانی (Sprinkler) 

محل‌های مجاز برای حذف اسپرینکلر

در بند ۹.۲، استاندارد NFPA-13 مواردی را برمی‌شمارد که در آن‌ها نصب اسپرینکلر الزامی نیست. این استثناها بیشتر مربوط به فضاهای پنهان، غیرقابل دسترسی یا دارای خطر آتش‌سوزی بسیار پایین است.

۱. فضاهای پنهان با مصالح غیرقابل احتراق یا کم‌احتراق

در فضاهایی که با مصالح غیرقابل احتراق یا کم‌احتراق ساخته شده‌اند و بار سوختی (combustible loading) کمی دارند، و همچنین دسترسی به آن‌ها محدود است، نصب اسپرینکلر الزامی نیست. این فضاها حتی در صورت وجود بازشوهای کوچک (مانند پلنوم هوا)، همچنان به عنوان فضای پنهان در نظر گرفته می‌شوند. به شرطی که مجموع مساحت بازشوها کمتر از ۲۰ درصد سطح مرزی فضا باشد و عرض شکاف‌ها از ۲۰۰ میلی‌متر بیشتر نشود.

۲. ساختارهای با فاصله محدود بین اجزا

فضاهای پنهانی که توسط استدها یا تیرهای چوبی یا فلزی تشکیل شده‌اند و فاصله بین اجزای آن‌ها کمتر از ۱۵۰ میلی‌متر است، نیازی به اسپرینکلر ندارند. زیرا در این فواصل محدود، گسترش شعله به حدی نیست که اسپرینکلر عملکرد مؤثری داشته باشد.

۳. سقف‌های متصل به تیرک‌ها و سقف‌های کاذب

اگر سقف به تیرهای چوبی یا سازه‌های مشابه مستقیماً متصل شده باشد، یا در فاصله کمتر از ۱۵۰ میلی‌متر قرار گرفته باشد، نصب اسپرینکلر در فضای بین آن‌ها الزامی نیست. همچنین، اگر سقف به تیرهای مرکب چوبی متصل شده و کانال‌های بین آن‌ها به فضاهای کوچک‌تر از ۱۶۰ فوت مکعب تقسیم شده باشند، می‌توان از نصب اسپرینکلر صرف‌نظر کرد.

۴. فضاهای پرشده با عایق غیرقابل احتراق

در مواردی که فضاهای بین تیرها با عایق‌های غیرقابل احتراق پر شده باشند، و یا از عایق‌هایی با محتوای حرارتی کمتر از ۱۰۰۰ Btu/ft² استفاده شده باشد، نیاز به اسپرینکلر نیست. حتی اگر یک فاصله هوایی حداکثر ۵۰ میلی‌متر در بالای عایق وجود داشته باشد، حذف اسپرینکلر مجاز است.

۵. فضاهای بسته کوچک

فضاهای کوچک مجزای کمتر از ۵٫۱ متر مربع که در بالای سقف‌ها یا فضاهای کاذب قرار دارند نیز از نصب اسپرینکلر معاف هستند. همچنین چاه‌های لوله‌کشی کمتر از ۰٫۹ متر مربع و ستون‌های سازه‌ای با شرایط مشابه نیز در صورت نداشتن منبع اشتعال، نیازی به محافظت ندارند.

۶. استفاده از مصالح مقاوم در برابر آتش

اگر تمامی سطوح داخلی فضاهای پنهان از موادی ساخته شده باشند که در آزمون‌های ASTM E84، UL 723 یا ASTM E2768 گسترش شعله کمی داشته باشند، یا از چوب تیمار‌شده مقاوم در برابر آتش مطابق NFPA 703 استفاده شده باشد، اسپرینکلر حذف می‌شود.

۷. پیش‌آمدگی‌های سقف و تزئینات بیرونی

پیش‌آمدگی‌های بیرونی مانند ایوان‌ها، سقف‌های تزئینی یا اجزای تزئینی نما، در صورتی که عرض آن‌ها کمتر از ۱٫۲ متر باشد و به صورت مناسب تقسیم‌بندی شده و از فضای داخلی ساختمان جدا شده باشند، می‌توانند بدون اسپرینکلر طراحی شوند.

فضاهای زیر طبقات هم‌سطح زمین

فضاهای زیر اسکله‌ها یا سکوهای بیرونی، در صورتی که برای ذخیره‌سازی استفاده نشوند، از ورود زباله‌های بادی جلوگیری شود، تجهیزات حرارتی در آن‌ها وجود نداشته باشد و کف بالای آن‌ها کاملاً درزگیر باشد، نیازی به نصب اسپرینکلر ندارند.

بیشتر بخوانید: حفاظت از حریق در انبارها: ضرورتی انکارناپذیر در صنعت مدرن

جمع‌بندی

استاندارد NFPA-13 با هدف ارتقای ایمنی، طراحی دقیق و جامعی برای محل نصب اسپرینکلرها ارائه می‌دهد. این استاندارد تلاش کرده است با در نظر گرفتن ویژگی‌های ساختاری، مصالح به‌کاررفته، حجم فضاها و خطرات محتمل، دستورالعمل‌هایی را ارائه دهد که ضمن حفظ ایمنی، از نصب غیرضروری اسپرینکلر نیز جلوگیری شود.

در پروژه‌های ساختمانی، تطابق با الزامات این استاندارد نه‌تنها به کاهش ریسک حریق کمک می‌کند بلکه بهره‌وری هزینه‌ای را نیز بهبود می‌بخشد. بررسی دقیق استثناها به طراحان این امکان را می‌دهد که در بخش‌هایی از ساختمان، از نصب اسپرینکلر صرف‌نظر کرده و هزینه‌ها را کاهش دهند، بدون اینکه ایمنی کل پروژه به خطر بیافتد. در پایان، توصیه می‌شود برای هر پروژه، تطبیق کامل طرح سیستم اسپرینکلر با آخرین ویرایش استاندارد NFPA-13 و همچنین تأییدیه سازمان‌های مرتبط صورت پذیرد. چراکه حفظ جان و مال افراد در برابر آتش‌سوزی، اولویتی غیرقابل چشم‌پوشی در طراحی هر سازه‌ای است.

اگر به دنبال خرید بیم دتکتور هستید، همین حالا به فروشگاه اینترنتی اسپین الکتریک مراجعه کنید. ما مجموعه‌ای از بهترین برندهای بیم دتکتور را با مناسب ترین قیمت بیم دتکتور و گارانتی اصالت کالا ارائه می‌دهیم. برای مشاهده مشخصات فنی، مقایسه مدل‌ها و ثبت سفارش آنلاین، همین حالا وارد سایت شوید و با چند کلیک ساده، خریدی مطمئن را تجربه کنید!

آیا تا به حال به این فکر کرده‌اید که در هنگام آتش‌سوزی، چه سیستمی می‌تواند جان شما و عزیزانتان را نجات دهد و خسارات ناشی از آتش را کاهش دهد؟ یکی از مهم‌ترین و پیشرفته‌ترین فناوری‌های ایمنی که به صورت خودکار و بی‌صدا در پس‌زمینه فعالیت می‌کند، سیستم‌های آب‌پاش آتش‌نشانی (Sprinkler) هستند. این سیستم‌ها با طراحی‌های هوشمند و مکانیزم‌های حساس به دما، نقش حیاتی در مهار آتش و جلوگیری از گسترش آن دارند. در این مقاله، به بررسی نحوه عملکرد این سیستم‌ها، انواع مختلف آن‌ها و اهمیت نصب صحیح آن‌ها خواهیم پرداخت. پس با ما همراه باشید تا علاوه بر بررسی پاسخ آب‌ پاش آتش‌ نشانی چیست؟ با این قهرمانان خاموش ایمنی آشنا شوید و بدانید چگونه می‌توانند جان شما را در برابر آتش‌سوزی‌ها حفظ کنند.

آب‌ پاش آتش‌ نشانی چیست؟

آب‌پاش (Sprinkler) آتش‌نشانی عنصری جدایی‌ناپذیر از سامانه‌های مدرن حفاظت از حریق است که با طراحی هدفمند و مهندسی پیشرفته ساخته شده است. این دستگاه اطفای حریق خودکار از طریق شبکه‌ای از سرآب‌پاش‌(Sprinkler)هایی که به‌طور استراتژیک نصب شده‌اند عمل می‌کند. این سرآب‌پاش‌(Sprinkler)ها مجهز به مکانیزم‌های حساس به حرارت هستند، معمولاً لامپ‌های شیشه‌ای یا اتصالات گدازنده فلزی.

درک سازوکار سیستم:

سیستم‌های آب‌پاش (Sprinkler) آتش‌نشانی از شبکه‌ای از لوله‌ها تشکیل شده‌اند که با آب تحت فشار پر شده و به‌طور استراتژیک در سراسر یک ساختمان نصب می‌شوند. این شبکه به سرآب‌پاش‌(Sprinkler)هایی متصل است که در اتاق‌ها یا بخش‌های مختلف قرار گرفته‌اند.

بیشتر بخوانید: حفاظت از حریق در انبارها: ضرورتی انکارناپذیر در صنعت مدرن

سر آب‌ پاش یا اسپرینکلر

در قلب سیستم آب‌پاش ، سرآب‌پاش قرار دارد. این دستگاه‌ها معمولاً از یک حباب شیشه‌ای یا پیوند ذوب‌شونده، یک پخش‌کننده (دفلکتور)، و یک مکانیزم دریچه تشکیل شده‌اند.

مکانیسم‌های فعال‌سازی:

– حباب شیشه‌ای: رایج‌ترین مکانیسم فعال‌سازی.

– پیوند ذوب‌شونده: در برخی سرآب‌پاش‌(Sprinkler)ها استفاده می‌شود.

فرآیند فعال‌سازی:

اسپرینکلرهای آتش چگونه فعال می‌شوند؟

نحوه‌ی فعال شدن اسپرینکلرهای خودکار بستگی به نوع سیستم نصب‌شده دارد. دو مکانیزم رایج:

۱. حباب شیشه‌ای

۲. اتصال فیوزی

مزایای سیستم‌های آب‌پاش (Sprinkler) آتش‌نشانی

– واکنش سریع

– حداقل آسیب آبی

– ایمنی جانی

انواع سیستم‌های آب‌پاش (Sprinkler) آتش‌نشانی

• لوله تر (Wet Pipe System) :
• 

• متداول‌ترین نوع؛
• لوله‌ها همیشه پر از آب تحت فشار هستند؛
• واکنش سریع و مستقیم به آتش؛
• مناسب برای منازل، ادارات، فروشگاه‌ها.

 

• لوله خشک (Dry Pipe System)

• آب تنها در زمان آتش‌سوزی وارد می‌شود؛
• مناسب برای فضاهای سرد و بدون گرمایش.
• درون لوله‌ها هوا یا نیتروژن تحت فشار است؛

• سیلابی (Deluge System)

• نازل‌ها همیشه باز هستند؛
• سیستم با آلارم فعال شده و آب را به‌صورت ناگهانی وارد می‌کند؛
• مخصوص فضاهای پرخطر مانند انبارهای مواد شیمیایی.

بیشتر بخوانید: آشنایی کامل با دتکتورهای تشخیص آتش مبتنی بر انرژی تابشی طبق استاندارد NFPA 72

• پیش‌فعال (Pre-Action System)

• ترکیبی از Dry و Wet؛
• قبل از ورود آب نیاز به دو مرحله تأیید دارد (تشخیص آتش و فعال‌سازی سیستم)؛
• مناسب برای فضاهای حساس به آب مثل اتاق سرور.

طبقه‌بندی اسپرینکلرها بر اساس نوع نصب:

• اسپرینکلر پایین‌زن (Pendent Sprinkler)

• نصب: از سقف به صورت آویزان نصب می‌شود و معمولاً از سقف بیرون می‌زند.
  عملکرد: هنگام فعال شدن، آب را به سمت پایین پاشش می‌کند و به‌صورت یک الگوی دایره‌ای یا مخروطی به اطراف پخش می‌شود.
  کاربرد: این نوع رایج‌ترین و پرکاربردترین نوع اسپرینکلر است و در بیشتر ساختمان‌های اداری، مسکونی، تجاری و فروشگاه‌ها استفاده می‌شود.
  مزیت: پاشش مستقیم و پوشش گسترده کف فضا.

۲. اسپرینکلر بالا‌زن (Upright Sprinkler)

نصب: به صورت ایستاده روی لوله‌هایی که روی سقف یا در ارتفاع بالا قرار دارند نصب می‌شود.
عملکرد: آب را به سمت بالا پاشش می‌کند، و با برخورد به صفحه منحرف‌کننده (دفلکتور)، قطرات به‌صورت پخش‌شده به پایین بازمی‌گردند.
کاربرد: در انبارها، کارخانه‌ها، پارکینگ‌ها و مکان‌هایی که موانع زیادی دارند یا سقف کاذب وجود ندارد.
مزیت: چون به سمت بالا پاشش می‌کند، مناسب فضاهایی است که وسایل یا تأسیسات در مسیر مستقیم پاشش قرار دارند.

۳. اسپرینکلر دیواری افقی (Horizontal Sidewall Sprinkler)

نصب: روی دیوار، به‌صورت افقی و نزدیک به سقف نصب می‌شود.
عملکرد: آب را به‌صورت نیم‌دایره‌ای به اطراف و پایین پخش می‌کند.
کاربرد: در راهروها، اتاق‌های باریک، سرویس‌ها، یا مکان‌هایی که نصب اسپرینکلر از سقف امکان‌پذیر نیست.
مزیت: نیاز به لوله‌کشی سقفی ندارد و برای فضاهای باریک یا با سقف خاص بسیار مناسب است.

 ۴. اسپرینکلر دیواری عمودی یا بالا‌زن (Vertical Sidewall Sprinkler)

نصب: روی دیوار نصب می‌شود، ولی برخلاف نوع افقی، جهت پاشش به سمت بالا یا زاویه‌دار است.
عملکرد: پاشش آب به سمت سقف یا بالا و سپس پخش در محیط از طریق بازتاب.
کاربرد: کمتر متداول است، اما در برخی طراحی‌های خاص معماری یا محدودیت‌های فنی به کار می‌رود.

5. اسپرینکلر توکار (Concealed Sprinkler)

• نصب: به‌طور کامل در داخل سقف کاذب پنهان می‌شود. فقط یک صفحه نازک دکوراتیو (معمولاً گرد یا مربع) در نمای بیرونی دیده می‌شود.
  عملکرد: هنگام افزایش دما، صفحه دکوراتیو جدا شده و اسپرینکلر فعال می‌شود.
  کاربرد: در فضاهایی با طراحی ظاهری خاص و نیاز به حفظ زیبایی مانند هتل‌ها، رستوران‌ها، اتاق‌های کنفرانس، یا لابی‌ها.
  مزیت: ترکیب زیبایی بصری با عملکرد ایمنی.

. 6اسپرینکلر نیمه‌توکار (Semi-Recessed / Flush Sprinkler)

نصب: بخشی از بدنه اسپرینکلر داخل سقف قرار می‌گیرد، اما خود اسپرینکلر قابل مشاهده است (بر خلاف نوع کاملاً توکار).
عملکرد: همانند پایین‌زن عمل می‌کند، ولی ظاهر جمع‌وجورتر و منظم‌تری دارد.
کاربرد: در فضاهایی که هم عملکرد و هم زیبایی اهمیت دارد، مانند دفاتر مدرن، مراکز خرید و مراکز درمانی.
مزیت: نصب آسان‌تر نسبت به توکار، همراه با حفظ نسبی زیبایی.

اسپرینکلر‌های اطفای حریق، شناخت ۵ جزء حیاتی و عملکرد پویای آن‌ها

آب‌پاش‌های آتش‌نشانی قهرمانان بی‌صدای سامانه‌های حفاظت از حریق هستند. آن‌ها به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که در مراحل اولیه آتش‌سوزی، آن را تشخیص داده و خاموش کنند و از بروز خسارات فاجعه‌بار جلوگیری کرده و جان انسان‌ها را نجات دهند. در این مقاله به بررسی آب‌پاش‌های آتش‌نشانی و نحوه عملکرد آن‌ها در یک سامانه اطفای حریق می‌پردازیم.

سامانه آب‌پاش آتش‌نشانی:

سامانه آب‌پاش شامل شبکه‌ای از سرآب‌پاش‌ها، لوله‌کشی‌ها، شیرهای کنترلی و سامانه‌های هشدار است که همگی با هم، یک سامانه جامع اطفای حریق را تشکیل می‌دهند. در ادامه اجزای آن را بررسی می‌کنیم:

سرآب‌پاش‌ها

سرآب‌پاش‌ها بخش قابل‌مشاهده سامانه هستند. انواع مختلفی دارند مانند آویخته، ایستاده، دیواری و مخفی. هر نوع برای محیط‌ها و نیازهای خاص طراحی شده است. این سرآب‌پاش‌ها مجهز به عنصر حساس به حرارت (لامپ شیشه‌ای یا اتصال گدازنده) هستند که با رسیدن به دمای مشخصی فعال شده و آب یا ماده خاموش‌کننده را مستقیماً روی آتش تخلیه می‌کنند.

لوله‌کشی

شبکه لوله‌کشی نقش سیستم گردش خون سامانه را دارد. وظیفه‌اش انتقال آب یا ماده خاموش‌کننده از منبع به سرآب‌پاش‌هاست. این لوله‌ها معمولاً از فولاد یا CPVC ساخته می‌شوند تا فشار و جریان موردنیاز برای مهار آتش را تحمل کنند.

شیر کنترل:

شیر کنترل مغز سامانه است. نقطه اصلی قطع و وصل جریان آب بوده و امکان فعال‌سازی یا غیرفعال‌سازی دستی را فراهم می‌کند. در برخی سیستم‌های پیشرفته، این شیرها به‌صورت خودکار یا از راه دور از طریق سامانه تشخیص حریق فعال می‌شوند.

سامانه هشدار

هنگامی که یک سرآب‌پاش فعال می‌شود، سامانه هشدار به صدا درمی‌آید تا ساکنان و نیروهای امدادی را آگاه کند. آژیرها و هشدارهای نوری نقش مهمی در تخلیه به‌موقع ساختمان و واکنش سریع دارند. این سامانه می‌تواند با دتکتورهای دود و آژیرهای آتش‌نشانی نیز یکپارچه باشد.

منبع آب

منبع آب مطمئن برای عملکرد مؤثر سامانه ضروری است. این منبع می‌تواند مستقیماً به شبکه آب شهری، مخزن اختصاصی یا ترکیبی از هر دو متصل باشد. وجود حجم و فشار کافی آب برای مهار مؤثر آتش بسیار حیاتی است.

دمای عملکرد سر اسپرینکلر

حباب شیشه‌ای یا اتصال گدازشی (Fusible Link) در یک سامانه خودکار اسپرینکلر طوری کالیبره شده است که در دمای مشخصی فعال شود. انتخاب و نصب سر اسپرینکلر با توجه به کاربری محل، موقعیت نصب، و دمای محیطی معمول انجام می‌شود.

استاندارد استرالیایی AS 2118.1 بیان می‌کند که رده دمایی انتخاب‌شده باید حداقل ۳۰ درجه سانتی‌گراد بالاتر از بالاترین دمای پیش‌بینی‌شده محیط باشد، مگر در شرایط خاص زیر:

• در فضاهای زیر شیشه، پلاستیک‌های نیمه‌شفاف، سقف‌های فلزی بدون عایق، فضاهای بسته و بدون تهویه، ویترین‌های نمای خارجی و سایر مکان‌هایی که به‌طور مستقیم در معرض نور خورشید هستند، ممکن است لازم باشد از اسپرینکلرهایی با رده دمایی بین ۷۹°C تا ۱۰۰°C استفاده شود.

 

• در سامانه‌های خطر بالا (High Hazard) که از انبارهای مرتفع محافظت می‌کنند، باید از اسپرینکلرهایی با رده دمایی ۱۴۱°C در سقف استفاده شود، مگر آنکه داده‌برگ‌ها یا استانداردهای دیگر دمای متفاوتی را توصیه کنند.
• در جاهایی مانند کوره‌های خشک‌کن یا هود ماشین‌آلات تولید کاغذ، اسپرینکلرهایی با دمای بالا باید در سقف مستقیماً بالای آن فضا و تا فاصله ۳ متری اطراف آن نصب شوند، مشروط بر آنکه حداکثر دما ۱۴۱°C نباشد.

اسپرینکلرهای آتش چه مدت روشن می‌مانند؟

اسپرینکلر تا زمانی که آتش خاموش شود یا منبع آب به‌صورت دستی قطع یا تمام شود، فعال باقی می‌ماند. این زمان بسته به نوع کاربری متفاوت است: برای فضاهای با خطر پایین حدود ۳۰ دقیقه، خطر متوسط ۶۰ دقیقه و خطر بالا ۹۰ دقیقه. پس از فعال شدن، آب با مقدار مناسب آتش را کنترل یا خاموش می‌کند. آمارهای آمریکا نشان می‌دهد که ۹۴٪ آتش‌سوزی‌ها در ساختمان‌های مجهز به اسپرینکلر با فعال شدن حداکثر چهار نازل مهار می‌شوند. سیستم فعال تنها توسط آتش‌نشانی پس از کنترل کامل آتش خاموش می‌شود.

حساسیت اسپرینکلرهای آتش چقدر است؟

حساسیت نازل‌های اسپرینکلر بستگی به محل نصب آن‌ها دارد. در محیط‌های مسکونی یا اداری، نازل‌ها معمولاً در دمای حدود ۶۸ درجه سانتی‌گراد فعال می‌شوند. در محیط‌هایی با دمای بالاتر (مانند محیط‌های صنعتی)، از نازل‌هایی با نقطه عملکرد بالاتر (بین ۷۹ تا ۱۴۱ درجه سانتی‌گراد یا بیشتر) استفاده می‌شود.

درجه‌بندی دمایی مشخص به جلوگیری از فعال‌سازی اشتباه به علت منابع گرمایی غیرمرتبط با آتش کمک می‌کند، مانند پخت‌وپز در خانه یا لوله‌های بخار در محیط‌های تجاری.

آیا اسپرینکلرهای آتش دود را تشخیص می‌دهند؟
خیر، سیستم‌های اسپرینکلر آتش دود را تشخیص نمی‌دهند. این سیستم‌ها فقط به گرمای ناشی از آتش پاسخ می‌دهند، اما می‌توان از آن‌ها به عنوان یک سیستم تشخیص حرارت استفاده کرد.

معمولاً سیستم اسپرینکلر همراه با سیستم‌های تشخیص دود به کار می‌رود تا ایمنی بیشتری فراهم شود. در صورت آتش‌سوزی، هشداردهنده‌ها با ایجاد آژیر، ساکنان را برای تخلیه مطلع می‌کنند، در حالی که اسپرینکلر آتش را مهار می‌کند.

آیا ممکن است اسپرینکلر به‌طور تصادفی فعال شود؟

سیستم‌های اسپرینکلر به گونه‌ای طراحی شده‌اند که فعال شدن تصادفی آن‌ها بسیار نادر است، اما غیرممکن نیست.

دلایل احتمالی فعال‌سازی تصادفی عبارت‌اند از:

• آسیب فیزیکی یا مکانیکی به نازل
• قرار گرفتن در معرض دماهای غیرمرتبط با آتش
• خرابکاری
• نقص ساخت
• خوردگی شیمیایی
• سرویس یا نگهداری نادرست

به همین دلیل، بررسی سالانه‌ی سیستم توسط یک کارشناس معتبر و واجد شرایط ضروری است. همچنین نازل‌های اسپرینکلر باید پس از ۲۵ سال از نصب تست شوند تا عملکرد صحیح آن‌ها در صورت نیاز تضمین شود.

انجمن حفاظت در برابر آتش (FPA) پیشرو در آزمایش نازل‌های اسپرینکلر است و هزاران آزمایش را در آزمایشگاه تخصصی خود انجام داده است. این انجمن همچنین بازرسی لوله‌کشی اسپرینکلر را مطابق استانداردهای LPC/BS EN 12845 انجام می‌دهد.

نتیجه گیری

در نهایت، سیستم‌های آب‌پاش آتش‌نشانی با عملکرد خودکار و سریع خود، می‌توانند در زمان‌هایی که آتش در حال گسترش است، به موقع وارد عمل شوند و از بروز فاجعه جلوگیری کنند. انتخاب و نصب درست این سیستم‌ها می‌تواند تفاوت میان یک حادثه کوچک و یک فاجعه بزرگ را رقم بزند. حالا که با اجزای مختلف و مزایای این سیستم‌ها آشنا شدید، پیشنهاد می‌کنیم برای افزایش ایمنی ساختمان خود، از خدمات حرفه‌ای اسپین الکتریک بهره‌مند شوید. برای مشاوره و دریافت اطلاعات بیشتر، همین حالا به سایت اسپین الکتریک مراجعه کنید و سیستم اطفای حریق مطمئنی برای خود و عزیزانتان انتخاب کنید.

اگر به دنبال خرید بیم دتکتور هستید، همین حالا به فروشگاه اینترنتی اسپین الکتریک مراجعه کنید. ما مجموعه‌ای از بهترین برندهای بیم دتکتور را با مناسب ترین قیمت بیم دتکتور و گارانتی اصالت کالا ارائه می‌دهیم. برای مشاهده مشخصات فنی، مقایسه مدل‌ها و ثبت سفارش آنلاین، همین حالا وارد سایت شوید و با چند کلیک ساده، خریدی مطمئن را تجربه کنید!

سوالات متداول

آیا اسپرینکلرهای آتش دود را تشخیص می‌دهند؟

خیر، فقط به گرما واکنش نشان می‌دهند، اما می‌توانند با سیستم‌های تشخیص دود یکپارچه شوند.

آیا ممکن است اسپرینکلر به‌طور تصادفی فعال شود؟

بله، اما بسیار نادر است (به دلیل آسیب فیزیکی، دمای غیرعادی، یا نقص فنی).

در دنیای امروز که صنایع روزبه‌روز در حال رشد و توسعه هستند، انبارها به عنوان قلب تپنده‌ی زنجیره تأمین نقش بسیار حیاتی ایفا می‌کنند. از ذخیره‌سازی کالاهای خام و نیمه‌ساخته گرفته تا نگهداری محصولات نهایی، انبارها مکانی حساس و کلیدی در فرآیندهای تولید و توزیع محسوب می‌شوند. با توجه به میزان مواد قابل اشتعال و وسعت فیزیکی این فضاها، حفاظت از حریق در انبارها به یکی از مهم‌ترین چالش‌های حوزه ایمنی صنعتی تبدیل شده است.

چرا حفاظت از حریق در انبارها اهمیت دارد؟

آتش‌سوزی در یک انبار، برخلاف تصور عموم، تنها به سوختن چند کالا خلاصه نمی‌شود. وقوع حریق می‌تواند کل فرآیند یک کسب‌وکار را مختل کرده، خسارات مالی سنگین وارد کند و حتی جان افراد را به خطر بیندازد. در بسیاری از موارد، علت اصلی گسترش سریع آتش در انبارها، نبود سیستم‌های استاندارد حفاظت از حریق و عدم رعایت اصول پیشگیرانه است. همچنین با افزایش فعالیت‌هایی مانند شارژ باتری وسایل نقلیه، ذخیره‌سازی مواد قابل احتراق و استفاده از تجهیزات گرمایشی، احتمال وقوع حریق نیز افزایش یافته است.

ارزیابی ریسک: نخستین گام برای حفاظت از حریق

قبل از هرگونه اقدام عملی، لازم است یک ارزیابی دقیق از ریسک‌های موجود در انبار انجام شود. این ارزیابی باید بر اساس استانداردهای ملی و بین‌المللی باشد و تمامی جنبه‌های محیطی، ساختاری و عملیاتی انبار را در بر بگیرد. حفاظت از حریق در انبارها بدون شناخت دقیق نقاط ضعف و تهدیدات موجود، عملاً ممکن نیست.

در ارزیابی ریسک باید مواردی مانند نوع کالاهای ذخیره‌شده، ساختار فیزیکی انبار، محل نگهداری تجهیزات برقی و حتی سابقه حریق‌های قبلی در نظر گرفته شود. برخی انبارها به دلیل نگهداری مواد خاص مانند مواد شیمیایی یا منفجره، ممکن است نیاز به پیروی از دستورالعمل‌های خاص مانند ATEX داشته باشند.

بیشتر بخوانید: آشنایی کامل با دتکتورهای تشخیص آتش مبتنی بر انرژی تابشی طبق استاندارد NFPA 72

طراحی ایمن و اصولی انبار

در مراحل ابتدایی طراحی و ساخت انبار، باید فضاها با دید ایمنی طراحی شوند. ارتفاع قفسه‌ها، چیدمان راهروها، عرض مسیرهای عبور و خروج، و محل نصب تجهیزات گرمایشی باید به‌گونه‌ای باشد که از گسترش آتش جلوگیری کند. حفاظت از حریق در انبارها زمانی محقق می‌شود که طراحی اولیه بر پایه پیشگیری و کنترل بحران بنا شده باشد.

در صورت استفاده از سیستم‌هایی مانند اسپرینکلر، محل قرارگیری سرها باید متناسب با ارتفاع قفسه‌ها و نوع کالا باشد. همچنین انبارهایی که کالای آن‌ها بالای ۲.۵ متر چیده شده، باید به صورت خاص مورد بررسی قرار گیرند، زیرا خطر گسترش عمودی آتش در آن‌ها بسیار بالاست.

اهمیت فضای داخلی در پیشگیری از حریق

در داخل انبار، برخی اقدامات ساده ولی کلیدی می‌توانند از وقوع حریق جلوگیری کنند. استفاده از سطل‌های فلزی برای نگهداری زباله‌های قابل اشتعال، کاهش تعداد پالت‌های بلااستفاده و خودداری از ذخیره‌سازی مواد پرخطر در مجاورت منابع گرمایی، بخشی از این اقدامات هستند.

حفاظت از حریق در انبارها نیازمند نظم و دقت در مدیریت مواد و کالاهاست. برای مثال، نگهداری کاغذ خردشده، پشم چوب و مواد پلاستیکی باید در ظروف مقاوم انجام شود تا در صورت بروز آتش، دامنه‌ی آن محدود شود.

مدیریت فضای بیرونی انبار

یکی از نکاتی که معمولاً در بحث ایمنی کمتر به آن توجه می‌شود، وضعیت فضای بیرونی انبار است. در حالی که بسیاری از حریق‌ها از خارج از ساختمان شروع می‌شوند، مدیریت ضایعات، فاصله مواد قابل اشتعال از ساختمان، و استفاده از مواد شیمیایی کنترل‌شده، نقش حیاتی در حفاظت از حریق در انبارها ایفا می‌کنند.

برای مثال، توصیه می‌شود پالت‌های چوبی در بیرون انبار در فاصله‌ای حداقل ۱۰ متری و با ارتفاع کمتر از ۴ متر نگهداری شوند. همچنین ضایعات باید در مخازن فلزی بسته و دور از منابع حرارتی قرار گیرند.

سیستم‌های برقی و گرمایشی

تجهیزات الکتریکی یکی از رایج‌ترین منابع آغاز حریق در انبارها هستند. استفاده از کابل‌ها، روشنایی‌ها و دستگاه‌های گرمایشی باید با رعایت کامل استانداردها انجام شود. به‌ویژه در مورد بخاری‌های قابل حمل، اکیداً توصیه می‌شود که در انبار استفاده نشوند.

لوله‌های دودکش نیز باید مسیر خروج کوتاهی داشته باشند و از عبور از دیوارهای مقاوم در برابر آتش خودداری شود. تمامی این نکات در راستای تقویت حفاظت از حریق در انبارها اهمیت بالایی دارند.

بیشتر بخوانید: راهنمای جامع طراحی سیستم‌های تشخیص شعله بر اساس استاندارد NFPA 72

سیستم‌های اعلام و اطفای حریق

یکی از مؤثرترین ابزارهای پیشگیری و مقابله با آتش‌سوزی، استفاده از سیستم‌های اعلام و اطفای حریق خودکار است. این سیستم‌ها با شناسایی سریع دود، گرما یا شعله، هشدارهای لازم را صادر کرده و در برخی موارد به صورت خودکار فرآیند اطفا را آغاز می‌کنند.

در انبارهایی با سطح ریسک بالا، نصب سیستم‌های هوشمند که به سایر تجهیزات نیز متصل هستند (مانند نوار نقاله‌ها یا سیستم تهویه)، می‌تواند از گسترش حریق جلوگیری کند. حفاظت از حریق در انبارها زمانی کامل خواهد بود که این سیستم‌ها به‌درستی طراحی، نصب و نگهداری شوند.

تخلیه اضطراری و همکاری با آتش‌نشانی

در زمان وقوع حریق، مسیرهای خروج باید به‌گونه‌ای طراحی شده باشند که خروج سریع و ایمن کارکنان را تضمین کنند. وجود علائم مشخص، عرض مناسب مسیرها و روشنایی اضطراری، بخشی از الزامات این بخش است.

همچنین فراهم کردن شرایط برای حضور و عملکرد سریع نیروهای آتش‌نشانی، نظیر دسترسی به نقشه سایت، محل تجهیزات، و منابع آبی، بخشی جدایی‌ناپذیر از راهبرد حفاظت از حریق در انبارها است.

نقش سیستم‌های تخلیه دود در کنترل بحران

در انبارهای بزرگ، وجود سیستم‌های تخلیه دود می‌تواند نقش بسیار مؤثری در کنترل حریق و کاهش تلفات انسانی داشته باشد. این سیستم‌ها با خروج دود و حرارت، دید نیروهای امدادی را بهبود می‌بخشند و از گسترش گازهای سمی جلوگیری می‌کنند.

نتیجه‌گیری

در نهایت، باید پذیرفت که حفاظت از حریق در انبارها یک هزینه اضافی نیست، بلکه سرمایه‌گذاری روی پایداری و بقای کسب‌وکار است. هر چه زودتر برای ایمن‌سازی انبارها اقدام شود، احتمال بروز خسارت کاهش یافته و اطمینان خاطر برای مدیران، کارکنان و مشتریان فراهم می‌شود.

اگر به‌دنبال راهکارهای حرفه‌ای و استاندارد برای حفاظت از انبار خود هستید، همین حالا با متخصصان اسپین الکتریک تماس بگیرید یا از وب‌سایت ما بازدید کنید. با تجربه، دانش و تجهیزات روز دنیا، امنیت انبارتان را تضمین می‌کنیم.

اگر به دنبال خرید بیم دتکتور هستید، همین حالا به فروشگاه اینترنتی اسپین الکتریک مراجعه کنید. ما مجموعه‌ای از بهترین برندهای بیم دتکتور را با مناسب ترین قیمت بیم دتکتور و گارانتی اصالت کالا ارائه می‌دهیم. برای مشاهده مشخصات فنی، مقایسه مدل‌ها و ثبت سفارش آنلاین، همین حالا وارد سایت شوید و با چند کلیک ساده، خریدی مطمئن را تجربه کنید!