راهنمای جامع نصب اسپرینکلرها: فاصله‌، موقعیت‌ و الزامات کاربردی

امروزه سیستم‌ اعلام حریق یکی از مهم‌ترین ابزارهای ایمنی در ساختمان‌ها و محیط‌های صنعتی هستند. با پیشرفت فناوری، سیستم‌های آدرس‌پذیر جایگزین سیستم‌های متعارف شده‌اند و امکانات بیشتری در اختیار کاربران قرار می‌دهند. یکی از اجزای مهم این سیستم‌ها، بیم دتکتور (Beam Detector) است که برای تشخیص دود در فضاهای وسیع و باز کاربرد دارد. در این مقاله به طور کامل به نحوه اتصال بیم دتکتور به سیستم اعلام حریق آدرس‌پذیر پرداخته شده و انواع بیم دتکتور و روش‌های اتصال آن بررسی خواهد شد.

بیم دتکتور چیست و چرا استفاده می‌شود؟

بیم دتکتور نوعی آشکارساز دود است که با ارسال و دریافت نور لیزری یا LED در محیط، میزان عبور نور را اندازه‌گیری کرده و در صورت کاهش شدت نور به دلیل وجود دود، هشدار آتش‌سوزی صادر می‌کند. این دتکتورها معمولاً برای فضاهای بزرگ مثل سالن‌های کارخانه، انبارها، فرودگاه‌ها و مراکز خرید استفاده می‌شوند که نصب دتکتورهای نقطه‌ای در آن‌ها به دلیل ابعاد بزرگ محیط مقرون به صرفه و کاربردی نیست.

انواع بیم دتکتور از نظر نوع اتصال

بیم دتکتورها به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند:

بیم دتکتور ساده (Conventional Beam Detector)

• این نوع بیم دتکتور دارای دو خروجی رله است که معمولاً یکی برای آلارم و دیگری برای خطا (Fault) تعریف شده‌اند.
• این مدل‌ها آدرس‌پذیر نیستند و برای اتصال به سیستم اعلام حریق آدرس‌پذیر نیاز به واسط (ماژول ورودی) دارند.
• استفاده از این نوع بیم دتکتورها در سیستم‌های متعارف رایج‌تر است و برای اتصال به سیستم آدرس‌پذیر باید تبدیل شوند.

بیم دتکتور آدرس‌پذیر (Addressable Beam Detector)

• این بیم دتکتورها به طور مستقیم به لوپ سیستم اعلام حریق آدرس‌پذیر متصل می‌شوند.
• هر دستگاه دارای آدرس مختص به خود است و می‌توان به صورت دقیق مکان هشدار را روی پنل مشاهده کرد.
• این نوع بیم دتکتورها قابلیت برنامه‌ریزی و هماهنگی با سایر اجزای سیستم اعلام حریق را دارند.

بیشتر بخوانید: راهنمای جامع بیم دتکتورها بر اساس استاندارد ISO 7240-12

اتصال بیم دتکتور متعارف به سیستم آدرس‌پذیر توسط ماژول ورودی

یکی از چالش‌های رایج در پروژه‌های اعلام حریق، استفاده از بیم دتکتورهای متعارف در سیستم‌های آدرس‌پذیر است. برای حل این مشکل، از ماژول‌های ورودی آدرس‌پذیر استفاده می‌شود.

ماژول ورودی آدرس‌پذیر چیست؟

ماژول‌های ورودی یا ماژول مانیتور، دستگاه‌هایی هستند که سیگنال‌های آنالوگ یا دیجیتال بیم دتکتورهای متعارف را دریافت کرده و به صورت آدرس‌دار به پنل مرکزی اعلام حریق ارسال می‌کنند. این ماژول‌ها به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند:

• ماژول ورودی 4 سیمه: این ماژول‌ها از 4 سیم برای اتصال استفاده می‌کنند؛ دو سیم برای تأمین برق 24 ولت و دو سیم برای اتصال به لوپ یا حلقه سیستم اعلام حریق آدرس‌پذیر.
• ماژول ورودی 2 سیمه: این ماژول‌ها برق مورد نیاز خود را از طریق همان سیم‌های لوپ سیستم تأمین می‌کنند و نیاز به سیم‌های جداگانه تغذیه ندارند. این موضوع باعث صرفه‌جویی در کابل‌کشی و هزینه‌ها می‌شود.

حالت‌های تشخیص ورودی ماژول ورودی آدرس‌پذیر

ماژول‌های ورودی قادر به تشخیص سه حالت مختلف در ورودی‌ها هستند:

• حالت عادی: یعنی اتصال ورودی بدون مشکل است.
• حالت مدار باز: در این حالت مقاومت یا اتصال ورودی قطع شده است.
• حالت هشدار (اتصال کوتاه): ورودی به صورت اتصال کوتاه در آمده است.

برای این کار معمولاً از مقاومت انتهای خط ۴۷ کیلو اهم استفاده می‌شود که باید در انتهای خط ورودی و نزدیک به دستگاه تحت نظارت نصب گردد.

نحوه اتصال بیم دتکتور متعارف به ماژول ورودی 2 سیمه

در این روش، بیم دتکتور متعارف به ماژول ورودی 2 سیمه متصل شده و ماژول برق مورد نیاز خود را از لوپ سیستم دریافت می‌کند. این موضوع باعث کاهش تعداد سیم‌ها و سهولت نصب می‌شود. تنها تفاوت ماژول‌های ۲ سیمه و ۴ سیمه، نحوه تأمین برق آن‌ها است.

نکات مهم در اتصال بیم دتکتور متعارف به سیستم آدرس‌پذیر

• ایزولاسیون مناسب: بین منبع تغذیه و بیم دتکتور باید ایزولاسیون مناسب برای جلوگیری از تداخل و آسیب به تجهیزات رعایت شود.
• نظارت بر مدار باز و اتصال کوتاه: بهتر است از ماژول‌هایی استفاده شود که قابلیت تشخیص خطاهای مدار باز و اتصال کوتاه را داشته باشند تا از صحت عملکرد سیستم اطمینان حاصل شود.
• هماهنگی برندها: ماژول و پنل اعلام حریق باید از یک برند باشند تا پروتکل‌های ارتباطی همخوانی داشته باشند و اتصال به درستی برقرار شود.

بیشتر بخوانید: راهنمای جامع نصب دتکتورهای دودی مکشی | اصول و استانداردها

استفاده از بیم دتکتور آدرس‌پذیر اختصاصی

یکی از بهترین روش‌ها برای نصب بیم دتکتور در سیستم‌های اعلام حریق آدرس‌پذیر، استفاده از بیم دتکتورهای اختصاصی است که توسط سازنده پنل اعلام حریق تولید شده‌اند. این نوع بیم دتکتورها بدون نیاز به ماژول واسط، مستقیماً به لوپ متصل می‌شوند.

فرآیند نصب و آدرس‌دهی

• بیم دتکتور آدرس‌پذیر همانند سایر اجزای سیستم مثل دتکتورها، شستی‌ها و آژیرها، آدرس‌دهی می‌شود.
• آدرس‌دهی معمولاً به دو روش انجام می‌شود:
  • پروگرامر دستی: دستگاهی جداگانه برای تنظیم آدرس روی بیم دتکتور.
  • آدرس‌دهی خودکار از طریق پنل: پنل اعلام حریق به صورت خودکار دستگاه را شناسایی و آدرس‌دهی می‌کند.

مزایای استفاده از بیم دتکتور آدرس‌پذیر اختصاصی

• کاهش خطاهای اتصال: اتصال مستقیم بدون نیاز به واسط باعث کاهش مشکلات فنی و خطاهای ارتباطی می‌شود.
• یکپارچگی بیشتر با پنل اعلام حریق: امکان نمایش دقیق وضعیت دستگاه روی پنل و مدیریت بهتر سیستم.
• امکان برنامه‌ریزی پیشرفته: با استفاده از امکانات سیستم‌های آدرس‌پذیر، می‌توان سناریوهای مختلفی برای واکنش به هشدارهای بیم دتکتور تعریف کرد؛ مثلاً فعال‌سازی پرده‌های دودبند، باز کردن درب‌های اضطراری، یا شروع عملیات خودکار اطفاء حریق.

معایب بیم دتکتور آدرس‌پذیر اختصاصی

• قیمت بالاتر: نسبت به مدل‌های متعارف هزینه بیشتری دارند.
• وابستگی به برند خاص: برای تعمیر و تأمین قطعات باید از همان برند استفاده شود که ممکن است در پروژه‌های بلندمدت محدودیت ایجاد کند.
• نیاز به هماهنگی دقیق با سیستم: در صورت استفاده از برندهای مختلف، ممکن است مشکلات ارتباطی به وجود آید.

نتیجه‌گیری

در نهایت، انتخاب نوع بیم دتکتور و نحوه اتصال آن به سیستم اعلام حریق بستگی به شرایط پروژه، بودجه و نیازهای فنی دارد. استفاده از بیم دتکتورهای آدرس‌پذیر اختصاصی به دلیل قابلیت‌های پیشرفته و سهولت در نصب و نگهداری، گزینه مناسبی برای پروژه‌های جدید و پیشرفته است. اما در بسیاری از پروژه‌ها، به دلایل اقتصادی و موجودی تجهیزات، استفاده از بیم دتکتورهای متعارف همراه با ماژول ورودی آدرس‌پذیر، راه‌حل مناسبی به شمار می‌رود.

اگر به دنبال خرید بیم دتکتور هستید، همین حالا به فروشگاه اینترنتی اسپین الکتریک مراجعه کنید. ما مجموعه‌ای از بهترین برندهای بیم دتکتور را با مناسب ترین قیمت بیم دتکتور و گارانتی اصالت کالا ارائه می‌دهیم. برای مشاهده مشخصات فنی، مقایسه مدل‌ها و ثبت سفارش آنلاین، همین حالا وارد سایت شوید و با چند کلیک ساده، خریدی مطمئن را تجربه کنید!

سیستم اعلام حریق بی سیم چیست و چرا امروزه به یکی از محبوب‌ترین روش‌های ایمن‌ سازی ساختمان‌ها تبدیل شده است؟ این سیستم مدرن با حذف سیم‌ کشی‌های سنتی و استفاده از فناوری امواج رادیویی یا ارتباطات Wi-Fi، راهکاری سریع، دقیق و منعطف برای شناسایی و هشدار در برابر آتش ‌سوزی ارائه می‌دهد. عملکرد آن بر پایه ارتباط بی ‌سیم بین دتکتورها، پنل مرکزی و آژیرها است که موجب کاهش هزینه‌های نصب، افزایش سرعت اجرا و حفظ زیبایی محیط می‌شود. اما معرفی این عنصر ایمنی به همین چند جمله ختم نمی‌شود. امروز و در این مقاله قصد داریم به طور کامل به بررسی این موضوع بپردازیم که سیستم اعلام حریق بی سیم چیست؟ پس این مقاله را از دس ندهید و ما را تا پایان همراهی کنید.

سیستم اعلام حریق بی سیم چیست؟

سیستم اعلام حریق بی سیم چیست؟ به جرعت این سیستم یکی از پیشرفته‌ترین و مدرن‌ترین انواع سیستم‌های هشدار دهنده آتش‌ سوزی است که بدون نیاز به سیم ‌کشی‌های پیچیده، از طریق امواج رادیویی یا فناوری‌های ارتباطی مانند Wi-Fi یا RF بین اجزای مختلف خود ارتباط برقرار می‌کند. در این سیستم، دتکتورها، شستی‌ها، آژیرها و کنترل ‌پنل مرکزی به ‌صورت بی سیم با یک دیگر در ارتباط هستند و در صورت تشخیص دود، حرارت یا شعله، هشدار فوری صادر می‌شود. از مهم‌ترین مزایای سیستم اعلام حریق بی سیم می‌توان به سرعت نصب بالا، هزینه کمتر در پروژه‌های بازسازی، انعطاف ‌پذیری در گسترش سیستم و کاهش آسیب‌های ناشی از سیم‌ کشی اشاره کرد.

بیشتر بخونید: سیستم اعلام حریق هوشمند چیست؟ – معرفی 0 تا 100

اجزاء سیستم اعلام حریق بی سیم چیست؟

به طور کلی، همه سیستم‌های اعلام حریق از یک معماری مشخص پیروی می‌کنند تا ساختاری استاندارد داشته باشند و تنها تفاوت جزئی در اجزاء آن‌ها است که تفاوت را ایجاد می‌کند. در این قسمت از مقاله بررسی می‌کنیم که اجزاء سیستم اعلام حریق بی سیم چیست:

1. پنل مرکزی کنترل بی سیم
2. دتکتور دود بی سیم
3. دتکتور حرارت بی سیم
4. دتکتور گاز بی سیم
5. دتکتور شعله بی سیم
6. شستی اعلام حریق بی سیم
7. آژیر و فلاشر بی سیم
8. تکرار کننده (Repeater) سیگنال
9. باتری پشتیبان (Backup Battery)
10. نرم ‌افزار یا اپلیکیشن مانیتورینگ سیستم

نحوه عملکرد سیستم اعلام حریق بی سیم چیست؟

حال ممکن است این سوال برای شما به وجود بیاید که طریقه عملکرد سیستم اعلام حریق بی سیم چیست؟ در این سیستم، دتکتورهای بی سیم مانند دتکتور دود، حرارت یا گاز به‌ صورت مداوم محیط را پایش می‌کنند و در صورت تشخیص نشانه‌های آتش ‌سوزی، سیگنالی را از طریق امواج RF یا Wi-Fi به کنترل ‌پنل ارسال می‌نمایند. پنل مرکزی پس از دریافت هشدار، بلافاصله دستور فعال‌ سازی آژیرها و فلاشرهای بی سیم را صادر می‌کند تا ساکنان را از خطر مطلع سازد.

به طور همزمان، سیستم می‌تواند هشدار را به ‌صورت پیامک یا از طریق اپلیکیشن موبایل برای مدیر ساختمان یا مرکز آتش ‌نشانی ارسال کند. سیستم اعلام حریق بی سیم علاوه بر سرعت و دقت بالا در انتقال اطلاعات، به دلیل امکان نظارت هوشمند و مانیتورینگ از راه دور، یکی از بهترین گزینه‌ها برای حفظ ایمنی در ساختمان‌های مدرن و فضاهای بزرگ محسوب می‌شود.

نکات مهم در اجرای سیستم اعلام حریق بی سیم چیست؟

به منظور این که بتوانید با بهره گیری از سیستم اعلام حریق بی سیم، یک محیط ایمن در برابر آتش سوزی، حریق یا گاز گرفتگی را به وجود آورید، نیاز است که از یک سری نکات مهم آگاه باشید. در این بخش از مقاله بررسی خواهیم کرد که نکات مهم در اجرای سیستم اعلام حریق بی سیم چیست؟ با ما همراه باشید:

مطالعه در مورد پوشش رادیویی پیش از نصب

پیش از هر گونه نصب، یک مطالعه پوشش رادیویی کامل انجام دهید تا نقاط کور سیگنال، موانع فلزی و منابع احتمالی تداخل مشخص شوند. این ارزیابی شامل اندازه‌ گیری قدرت سیگنال در طبقات و فضاهای مختلف، بررسی حضور شبکه‌های بی سیم دیگر و تحلیل ساختار سازه است. نتیجه این مطالعه راهنمای قرار گیری بهینه پنل، دتکتورها و تکرار کننده‌ها را مشخص می‌کند و از بروز مشکلات ارتباطی در زمان وقوع حادثه جلوگیری می‌کند. درج مطالعه پوشش رادیویی در برنامه پروژه باعث می‌شود هزینه‌های اضافه برای رفع عیوب در آینده کاهش یابد و کارفرما از پوشش کامل و قابل ‌اعتماد سیستم مطمئن شود.

انتخاب و جانمایی مناسب دتکتورها بر اساس نوع فضا

هنگام نصب دتکتورها، نوع حسگر و کاربری فضا را دقیقا مطابقت دهید. به عنوان مثال، در آشپزخانه‌ها و فضاهای دارای بخار از دتکتورهای حرارت یا دتکتورهای با الگوریتم ضد خطای بخار استفاده کنید و در راهروها و فضاهای عمومی از دتکتور دود استاندارد بهره بگیرید. همچنین ارتفاع نصب، فاصله از دیوارها، محل قرار گیری نسبت به دریچه‌های تهویه و اجزای روشنایی باید طبق دستورالعمل سازنده و استانداردهای مرجع رعایت شود تا از هشدارهای کاذب جلوگیری شده و حساسیت کافی حفظ گردد. شایان ذکر است که جانمایی هوشمند دتکتورها تضمین می‌کند که هم پوشش کامل محیط تامین شود و هم هزینه‌های سرویس و بازدید کاهش یابد.

برنامه ‌ریزی برای افزونگی و استفاده از تکرار کننده‌ها

برای افزایش قابلیت اطمینان شبکه بی سیم، طراحی باید شامل مسیرهای افزونگی و محل‌های استقرار تکرار کننده یا گیت ‌وی‌های اضافی باشد تا در صورت ضعف سیگنال یا از کار افتادن یک گره، ارتباط‌ کلی سیستم قطع نگردد. تعیین نقاط استراتژیک برای نصب Repeater بر مبنای مطالعه پوشش رادیویی و قرار گرفتن در مسیرهای کم ‌ترافیک فرکانسی باعث کاهش نقاط کور و افزایش پایداری می‌شود. افزونگی به ‌خصوص در ساختمان‌های بزرگ، طبقات زیاد یا فضاهای صنعتی که عوامل محرک سیگنال بیشتر است، الزامی است و معمولا از شرایط مورد نیاز بیمه کننده‌ها یا مراجع نظارتی نیز محسوب می‌شود.

رعایت نکات نصب فیزیکی و استانداردهای حفاظتی

همانطور که می‌دانید، نصب فیزیکی تجهیزات باید به ‌گونه‌ای انجام شود که در برابر ضربه، رطوبت، گرد و غبار و تغییرات دما محافظت شوند. برای مثال استفاده از باکس یا براکت مناسب، فاصله‌ گذاری از منابع گرما یا نور مستقیم و جلوگیری از نصب در جریان‌های هوای مستقیم مثل جلوی کانال تهویه، اهمیت دارد. همچنین رعایت استانداردهای ملی و بین ‌المللی مربوط به اعلام حریق، اجرای سیم ‌کشی‌های مربوط به آژیرها و برق اضطراری، و تهیه مدارهای تغذیه پشتیبان باید در دستور کار قرار گیرد تا سیستم هم از نظر عملکرد و هم از نظر حقوقی قابل ‌قبول باشد. همچنین فراموش نکنید که مستند سازی محل نصب و وضعیت حفاظتی هر قطعه، فرایند نگهداری را ساده‌تر می‌کند.

تنظیمات امنیتی، رمز گذاری و بروزرسانی نرم‌ افزاری

شبکه بی سیم سیستم اعلام حریق باید با روش‌های رمز گذاری قوی، احراز هویت گره‌ها و تنظیمات دسترسی محدود محافظت شود تا از هر گونه دستکاری یا حمله سایبری جلوگیری به ‌عمل آید. قبل از تحویل نهایی، فریمور تجهیزات و نرم ‌افزار پنل مرکزی را به آخرین نسخه‌های مطمئن بروزرسانی کنید و برای مدیریت آی ‌پی، رمزهای پیش ‌فرض و پورت‌های شبکه سیاست‌های امن ایجاد نمایید. همچنین برنامه‌ای برای بروزرسانی‌های دوره‌ای و مدیریت آسیب‌ پذیری تهیه کنید. این اقدامات امنیتی برای جلوگیری از هشدارهای کاذب، غیر فعال ‌سازی عمدی یا افشای اطلاعات حساس ضروری‌اند.

تست‌های میدانی، آموزش پرسنل و برنامه نگهداری مستمر

اما بعد از نصب، انجام تست‌های عملکردی میدانی شامل تست واکنش دتکتورها، تایید ارسال هشدار به پنل و اپلیکیشن، بررسی زمان پاسخ و شبیه‌ سازی سناریوهای مختلف الزامی است. علاوه بر تست اولیه، پرسنل بهره‌ برداری و نگهداری باید آموزش‌های لازم درباره نحوه تست، تعویض باتری، رفتار در مواجهه با هشدار و ثبت گزارش‌ها دریافت کنند. در نهایت یک برنامه نگهداری پیشگیرانه شامل بازدیدهای دوره‌ای، ثبت لاگ‌ها و زمان ‌بندی تعویض باتری‌ها یا قطعات مصرفی تدوین کنید تا سیستم در طول زمان قابل ‌اطمینان باقی بماند و هزینه‌های عملیاتی کاهش یابد.

بیشتر بخوانید: سیستم اطفاء حریق اتاق باتری – بررسی 0 تا 100

مزایای استفاده از سیستم اعلام حریق بی سیم چیست؟

اما به نظر شما بهره گیری از سیستم‌های اعلام حریق بی سیم چه امتیازات مثبتی را برای مصرف کنندگان به همراه دارد که امروزه تا این حد بر آن تاکید می‌شود؟ با ما همراه باشید تا بگوییم که مزایای استفاده از سیستم اعلام حریق بی سیم چیست:

نصب آسان و بدون نیاز به سیم‌ کشی

یکی از بزرگ‌ترین مزایای سیستم اعلام حریق بی سیم، حذف کامل فرآیند سیم ‌کشی است. در این سیستم، تمامی اجزا مانند دتکتورها، آژیرها و شستی‌ها از طریق امواج رادیویی یا Wi-Fi با پنل مرکزی در ارتباط هستند. این موضوع باعث می‌شود نصب آن در کوتاه‌ترین زمان ممکن و بدون نیاز به تخریب دیوار، سقف یا کف انجام شود. علاوه بر صرفه‌ جویی در زمان، این ویژگی به شکل قابل توجهی هزینه‌های نصب را کاهش می‌دهد و از طرفی مانع از ایجاد هر گونه آسیب به نمای داخلی ساختمان می‌شود. به همین دلیل، نصب سیستم اعلام حریق بی سیم گزینه‌ای ایده ‌آل برای محیط‌های اداری، فروشگاه‌ها، هتل‌ها و ساختمان‌های مختلف به شمار می‌آید.

انعطاف ‌پذیری بالا و قابلیت گسترش آسان

پیش‌تر هم گفتیم که سیستم اعلام حریق بی سیم از نظر طراحی و توسعه، انعطاف ‌پذیری بسیار بالایی دارد. در صورتی که نیاز به گسترش فضا یا اضافه کردن تجهیزات جدید وجود داشته باشد، می‌توان تنها با چند کلیک ساده در نرم ‌افزار مرکزی، دتکتور، آژیر یا شستی جدید را به سیستم اضافه کرد. این ویژگی به مدیران ساختمان‌ها اجازه می‌دهد تا در آینده، بدون صرف هزینه زیاد یا اجرای عملیات ساختمانی، سیستم خود را ارتقا دهند.

کاهش هزینه‌های نگهداری و تعمیرات

در سیستم‌های سنتی اعلام حریق، کابل‌ها و اتصالات متعدد اغلب منجر به خرابی، اتصال کوتاه یا نیاز به تعمیرات دوره‌ای می‌شوند. اما در سیستم اعلام حریق بی سیم، خبری از این مشکلات نیست. حذف سیم ‌کشی باعث کاهش احتمال آسیب فیزیکی و افزایش دوام تجهیزات می‌شود. همچنین بیشتر تجهیزات بی سیم دارای باتری‌های بلند مدت با قابلیت هشدار تعویض خودکار هستند که هزینه نگهداری را به حداقل می‌رساند. در نتیجه، این سیستم‌ها نه ‌تنها از نظر اقتصادی مقرون ‌به‌ صرفه‌اند، بلکه در طول زمان نیز عملکرد پایداری ارائه می‌دهند.

زیبایی ظاهری و نظم در طراحی داخلی

یکی از دغدغه‌های مهم معماران و طراحان داخلی، تاثیر سیم‌ کشی‌ها و تجهیزات ایمنی بر زیبایی فضا است. سیستم اعلام حریق بی سیم با حذف کابل‌ها و استفاده از تجهیزات کوچک و مدرن، جلوه‌ای مرتب و حرفه‌ای به محیط می‌بخشد. این موضوع در فضاهای لوکس مانند هتل‌ها، مراکز تجاری یا ادارات مدرن اهمیت ویژه‌ای دارد. تجهیزات این سیستم معمولا در رنگ‌های هماهنگ با دکوراسیون عرضه می‌شوند و بدون جلب توجه اضافی، ایمنی محیط را تضمین می‌کنند. به همین دلیل، سیستم اعلام حریق بی سیم ترکیبی استثنایی از امنیت و زیبایی محسوب می‌شود.

قابلیت نظارت و کنترل از راه دور

اما یکی دیگر از ویژگی‌های مدرن سیستم اعلام حریق بی سیم، امکان مانیتورینگ و کنترل از راه دور است. مدیر ساختمان یا اپراتور می‌تواند از طریق نرم ‌افزار مرکزی یا اپلیکیشن موبایل، وضعیت دتکتورها، آژیرها و باتری‌ها را در لحظه بررسی کند. در صورت بروز آتش ‌سوزی، هشدار از طریق پیامک، ایمیل یا اعلان تلفن همراه ارسال می‌شود. این قابلیت نه‌ تنها سرعت واکنش را افزایش می‌دهد بلکه از بروز خسارت‌های سنگین جلوگیری می‌کند. در واقع، سیستم اعلام حریق بی سیم هوشمند با اتصال به شبکه اینترنت، نظارتی دائمی و دقیق بر ایمنی ساختمان فراهم می‌سازد.

معایب سیستم اعلام حریق بی سیم چیست؟

اما به همان اندازه که سیستم‌های اعلام حریق بی سیم دارای مزایای متعددی هستند، در سوی مقابل می‌توانند معایبی را نیز به همراه داشته باشند. البته فراموش نکنید که این معایب زمانی پدیدار می‌شوند که نصب این سیستم‌ها توسط افراد غیر متخصص صورت گیرد. با ما همراه باشید تا بررسی کنیم که معایب سیستم اعلام حریق بی سیم چیست:

احتمال تداخل سیگنال و کاهش پایداری ارتباط

یکی از نقاط ضعف سیستم اعلام حریق بی سیم، حساسیت آن نسبت به تداخل فرکانسی و موانع فیزیکی است. امواج رادیویی یا شبکه‌های بی سیم ممکن است تحت تاثیر دستگاه‌های الکترونیکی مجاور، سازه‌های فلزی یا دیوارهای ضخیم قرار بگیرند که این موضوع می‌تواند منجر به تاخیر در ارسال هشدار یا حتی قطع ارتباط بین دتکتورها و پنل مرکزی شود. در محیط‌هایی که پهنای باند محدود است یا تعداد زیادی دستگاه بی سیم وجود دارد، تضمین پایداری کانال ارتباطی نیازمند برنامه‌ ریزی، انتخاب فرکانس مناسب و در برخی موارد نصب تکرار کننده‌های سیگنال است.

وابستگی به باتری‌ها و نیاز به نگهداری دوره‌ای

بیشتر تجهیزات بی سیم با باتری کار می‌کنند و این مزیت قابل حمل ‌پذیری را فراهم می‌آورد، اما در عین حال دو نقطه ضعف مهم نیز ایجاد می‌کند:

1. نیازمندی به تعویض
2. شارژ منظم باتری‌ها

در صورت عدم پایش دوره‌ای و تعویض به‌ موقع، احتمال دارد دستگاه‌ها در زمان حادثه خاموش یا نا کارآمد شوند که پیامدهای خطرناکی به دنبال خواهد داشت. هرچند بسیاری از سیستم‌های مدرن اعلان هشدار باتری ضعیف را ارسال می‌کنند، اما نگهداری منظم، ثبت وضعیت باتری‌ها در نرم ‌افزار مانیتورینگ و برنامه ‌ریزی دوره‌ای برای سرویس، جزو هزینه‌ها و مسئولیت‌های اجرایی است که باید در نظر گرفته شود.

محدودیت برد عملیاتی و نیاز به طراحی دقیق شبکه

به طور کلی، برد موثر دتکتورها و آژیرهای بی سیم معمولا از سیستم‌های سیم ‌دار کمتر است و در ساختمان‌های بزرگ، طبقات متعدد یا فضاهای صنعتی نیاز به مطالعه پوشش رادیویی و نصب تکرارکننده یا گیت ‌وی‌های اضافی احساس می‌شود. اگر طراحی شبکه بی سیم به‌ درستی انجام نشود، نقاط کور پوشش یا قطع‌ و وصلی در موقعیت‌های بحرانی رخ خواهد داد. به‌ علاوه، برخی استانداردها و الزامات بیمه یا آتش‌ نشانی ممکن است حداقل‌هایی برای پوشش و قابلیت اطمینان تعیین کنند که تنها با طراحی مهندسی ‌شده و تست‌های میدانی قابل تحقق است.

نگرانی‌های امنیتی و مسائل سازگاری فنی

ارتباط بی سیم اگر به‌ درستی رمز گذاری و ایمن نشود، می‌تواند در برابر حملات سایبری یا دستکاری‌های غیر مجاز آسیب‌ پذیر باشد. دسترسی غیر مجاز به شبکه می‌تواند باعث ایجاد هشدارهای کاذب یا غیر فعال‌ سازی موقت سیستم شود. علاوه بر این، سازگاری بین تجهیزات تولید کنندگان مختلف گاهی مشکل‌ ساز است و امکان دارد برای افزودن یا تعویض یک قطعه نیاز به پروتکل یا گیت ‌وی اختصاصی باشد. به همین منظور، انتخاب تولید کننده معتبر، بررسی رعایت استانداردهای ارتباطی و اعمال تنظیمات امنیتی مانند رمز گذاری، احراز هویت و افزونگی کانال‌ها برای کاهش این ریسک‌ها ضروری است.

بیشتر بخوانید: رفع خطای سیستم اعلام حریق

کلام پایانی

همانطور که دیدید در این مقاله به طور کامل به بررسی این موضوع پرداختیم که سیستم اعلام حریق بی سیم چیست؟ دانستیم که سیستم اعلام حریق بی سیم ترکیبی هوشمند از فناوری مدرن و امنیت پیشرفته است که با حذف محدودیت‌های سیم ‌کشی، سرعت نصب بالا، زیبایی ظاهری و امکان نظارت از راه دور، نقش مهمی در افزایش ایمنی ساختمان‌ها ایفا می‌کند. به‌ طور کلی، با انتخاب صحیح و اجرای حرفه‌ای، سیستم اعلام حریق بی سیم می‌تواند یکی از بهترین راه‌ حل‌های حفاظتی برای ساختمان‌های مدرن، مراکز اداری، فروشگاهی و پروژه‌های بازسازی باشد. ضمن سپاس از همراهی شما عزیزان با ما تا پایان این مقاله، امیدواریم مطالب ارائه شده برای شما مفید بوده باشد.

ما در مجموعه اسپین الکتریک به صورت تخصصی در زمینه تامین، عرضه و نصب انواع سیستم اعلام حریق و محصولات مرتبط با آن فعالیت می‌کنیم. شما همراهان محترم می‌توانید جهت کسب اطلاعات بیشتر و دریافت مشاوره رایگان قبل از خرید، از طریق پل‌های ارتباطی با کارشناسان ما تماس حاصل فرمایید.

سیستم اطفاء حریق آسانسور به عنوان یکی از حیاتی‌ترین لایه‌های حفاظتی در معماری مدرن، نقشی تعیین ‌کننده در کاهش خسارات جانی و مالی ناشی از حوادث آتش ‌سوزی ایفا می‌کند. از آنجایی که چاه آسانسور به دلیل ساختار عمودی خود می‌تواند مانند یک دودکش عمل کرده و شعله‌های آتش و دودهای سمی را در عرض چند ثانیه به تمام طبقات ساختمان سرایت دهد، تجهیز آن به یک سیستم تشخیص و مهار خودکار بیش از این که یک انتخاب لوکس باشد، یک ضرورت قانونی و مهندسی به شمار می‌آید. امروز و در این مقاله قصد داریم به طور کامل به معرفی سیستم اطفاء حریق آسانسور بپردازیم. با ما همراه باشید.

سیستم اطفاء حریق آسانسور چیست؟

 سیستم اطفاء حریق آسانسور یک سیستم ایمنی هوشمند و تخصصی است که با هدف شناسایی و مهار آتش ‌سوزی در حیاتی‌ترین و حساس‌ترین نقاط عمودی ساختمان، یعنی چاه و کابین آسانسور، طراحی شده است. این سیستم با بهره‌ گیری از سنسورهای حرارتی و دودی دقیق، به محض تشخیص کوچک‌ترین نشانه‌های حریق، فرمان توقف ایمن آسانسور در نزدیک‌ترین طبقه و باز شدن درب‌ها را صادر کرده و همزمان با استفاده از تجهیزات خودکار نظیر کپسول‌های بیورسا که فضایی را اشغال نمی‌کنند، به سرکوب شعله‌ها می‌پردازد.

مهم‌ترین اهمیت استفاده از این سیستم در پیشگیری از نفوذ دود به طبقات بالا از طریق چاله آسانسور و محافظت از جان مسافران و زیرساخت‌های گران ‌قیمت الکترو مکانیکی است. امروزه به دلیل محدودیت فضا و خطر برق‌ گرفتگی، استفاده از سیستم‌های سنتی آبی در این محیط‌ها مجاز نیست و نصب یک پکیج اطفاء حریق اختصاصی، استاندارد ایمنی ساختمان را به سطح فوق ‌العاده‌ای ارتقا می‌دهد.

بیشتر بخوانید: اهمیت شیر آتش نشانی در اطفا حریق

انواع سیستم اطفاء حریق آسانسور

به طور کلی، برای انتخاب بهترین سیستم اطفاء حریق آسانسور، باید به محدودیت فضا، وجود تجهیزات برقی حساس و سرعت بالای انتشار دود توجه کرد. در این قسمت از مقاله انواع اصلی این سیستم‌ها را به طور کامل به شما معرفی خواهیم کرد:

سیستم اطفاء حریق آیروسل

سیستم اطفاء حریق آیروسل یکی از پیشرفته‌ترین و کارآمدترین گزینه‌ها برای چاله و موتور خانه آسانسور است که به دلیل حجم بسیار کم و قدرت بسیار زیاد در مهار حریق‌های الکتریکی، محبوبیت زیادی دارد. این سیستم با آزاد سازی ذرات بسیار ریز جامد و گازهای بی ‌اثر، واکنش‌های زنجیره‌ای شیمیایی آتش را در کسری از ثانیه متوقف می‌کند. از مزایای منحصر به ‌فرد سیستم اطفاء حریق آسانسور آیروسل می‌توان به عدم نیاز به لوله‌ کشی، وزن سبک، ماندگاری بالا و عدم مسمومیت برای انسان و محیط زیست اشاره کرد. همچنین این ماده پس از تخلیه، هیچ‌ گونه پسماند مخربی بر روی بردهای الکترونیکی و تجهیزات مکانیکی حساس آسانسور باقی نمی‌گذارد که این امر هزینه‌های بازسازی پس از حادثه را به حداقل می‌رساند.

سیستم اطفاء حریق گازی

اما سیستم اطفاء حریق با گاز FM200 یا HFC-227ea به عنوان یک استاندارد طلایی در حفاظت از فضاهای بسته و تجهیزات ارزشمند شناخته می‌شود که عملکرد آن بر پایه کاهش گرمای شعله و تداخل در فرآیند احتراق است. این سیستم گاز پایه کربنی را به صورت فشرده در سیلندرها نگهداری کرده و به محض دریافت سیگنال از دتکتورهای دودی، در کمتر از ۱۰ ثانیه کل فضای کابین یا تابلو فرمان را پوشش می‌دهداصلی‌ترین ویژگی این سیستم این است که کاملا نا رسانا بوده و هیچ‌ گونه شوک حرارتی به قطعات برقی وارد نمی‌کند.

سیستم اطفاء حریق پودری

اما یکی دیگر از بهترین انواع سیستم اطفاء حریق آسانسور، سیستم‌های اطفاء حریق پودری اتوماتیک است که اغلب به صورت کپسول‌های سقفی حساس به دما در بالای چاهک یا موتور خانه نصب می‌شوند و به عنوان یک راهکار اقتصادی و قدرتمند برای مقابله با حریق‌های کلاس A، B و C هستند. این تجهیزات دارای یک حباب شیشه‌ای حساس به حرارت هستند که در دمای مشخصی شکسته شده و پودر شیمیایی را به صورت ۳۶۰ درجه در محیط پخش می‌کند. اگر چه این سیستم قدرت خفه‌ کنندگی بسیار بالایی دارد، اما به دلیل باقی ماندن ذرات پودر بر روی تجهیزات، بیشتر در بخش‌های زیرین چاه یا موتور خانه‌های بزرگ که دسترسی برای نظافت وجود دارد، مورد استفاده قرار می‌گیرد تا از سرایت آتش به کابل‌ها جلوگیری کند.

بیشتر بخوانید: تفاوت دتکتور دودی و حرارتی

اجزاء سیستم اطفاء حریق آسانسور

سیستم اطفاء حریق آسانسور از مجموعه‌ای از قطعات هوشمند و مکانیکی تشکیل شده است که هماهنگی دقیق آن‌ها برای تشخیص سریع و مهار آتش در محیط حساس چاه و کابین ضروری است. این اجزا در کنار هم باعث می‌شوند تا به محض وقوع حریق، آسانسور از مدار خارج شده و عملیات اطفاء بدون آسیب به تجهیزات برقی انجام شود. اجزای اصلی این سیستم عبارتند از:

1. پنل مرکزی اعلام حریق
2. دتکتور دودی
3. دتکتور حرارتی
4. شستی‌های اعلام حریق دستی
5. کپسول‌های اطفاء خودکار
6. نازل‌های پاشش ماده اطفایی
7. فعال ‌ساز الکتریکی یا حرارتی
8. ماژول رابط قطع برق
9. سنسور تشخیص وضعیت درب و طبقه
10. آژیر و فلاشر اعلام خطر
11. کابل‌های سیلیکونی نسوز
12. باتری اعلام حریق

استانداردهای لازم در اجرای سیستم اطفاء حریق آسانسور

ضوابط اجرایی سیستم اطفاء حریق آسانسور بر پایه الزامات سخت ‌گیرانه ملی و بین ‌المللی نظیر EN81 اروپا و استانداردهای NFPA 13 & 72 تنظیم شده‌اند تا بالاترین سطح ایمنی را در برابر سوانح تضمین کنند. یکی از حیاتی‌ترین این الزامات، پیاده ‌سازی پروتکل Firefighters’ Operation است که بر اساس آن، سیستم باید بلافاصله پس از کشف حریق، آسانسور را به طبقه همکف هدایت کرده و با باز نگه داشتن درب‌ها، از محبوس شدن افراد جلوگیری کند. مطابق با مقررات ملی ساختمان، استفاده از تجهیزات اطفاء حریق بر پایه آب در موتور خانه و چاهک آسانسور به دلیل خطر اتصال کوتاه و برق‌ گرفتگی ممنوع بوده و الزامی است که از سیستم‌های گازی با قابلیت نارسایی الکتریکی و کلاس حریق C استفاده شود.

همچنین، تمامی کابل ‌کشی‌های مربوط به اعلام و اطفاء حریق در فضای چاهک باید از نوع نسوز با تاییدیه LPCB باشند و محل استقرار نازل‌ها و دتکتورها به گونه‌ای طراحی شود که جریان هوای ناشی از حرکت کابین باعث بروز خطا در عملکرد سیستم یا تاخیر در پخش ماده اطفاء حریق نگردد.

بیشتر بخوانید: رفع خطای سیستم اعلام حریق

سیستم اطفاء حریق آسانسور چگونه عمل می‌کند؟

مکانیزم عملکرد سیستم اطفاء حریق آسانسور بر پایه یک زنجیره عملیاتی هوشمند و متوالی استوار است که با تشخیص دقیق حریق توسط دتکتورهای دودی و حرارتی مستقر در چاله آسانسور یا موتور خانه آن آغاز می‌شود. به محض شناسایی کوچک‌ترین نشانه‌های آتش‌ سوزی، پنل مرکزی فرمان توقف اضطراری را صادر کرده و آسانسور را به نزدیک‌ترین طبقه ایمن هدایت می‌کند تا با باز شدن درب‌ها، مسافران از تله مرگبار دود نجات یابند. همزمان با این فرآیند، سیستم فرمان قطع برق اصلی آسانسور را صادر می‌کند تا از بروز اتصال کوتاه جلوگیری شود.

در مرحله نهایی، کپسول‌های خودکار از طریق فعال ‌سازهای الکتریکی یا حساس به دما وارد عمل شده و با پاشیدن متمرکز ماده اطفایی در فضای کابین، بدون آسیب رساندن به قطعات حساس الکترونیکی، شعله‌‎‌های آتش را در کسری از ثانیه سرکوب می‌کنند تا از سرایت شعله‌ها به سایر طبقات از طریق داکت‌های عمودی پیشگیری شود.

راهنمای نصب سیستم اطفاء حریق آسانسور

نصب سیستم اطفاء حریق آسانسور یک فرآیند مهندسی دقیق است که نیازمند دانش فنی در حوزه برق و ایمنی ساختمان است. در این قسمت از مقاله قصد داریم راهنمای 0 تا 100 نصب سیستم اطفاء حریق آسنسور را در 5 مرحله برای شما شرح دهیم. با ما همراه باشید:

مکان ‌یابی و نصب دقیق تجهیزات

نخستین و مهم‌ترین گام در نصب سیستم اطفاء حریق آسانسور، نقشه‌ برداری دقیق از فضای چاله آسانسور، موتور خانه و تابلو فرمان جهت نصب بهینه دتکتورها و کپسول‌ها است. در این مرحله باید نقاط استراتژیک که بیشترین احتمال تجمع دود یا نشت حرارت را دارند شناسایی شوند. نصب دتکتورها باید به گونه‌ای باشد که جریان هوای ناشی از حرکت کابین باعث اختلال در عملکرد آن‌ها یا ایجاد هشدارهای کاذب نگردد. شایان ذکر است که محل نصب کپسول‌های آیروسل یا گاز پاک باید به‌ گونه‌ای انتخاب شود که شعاع پاشش آن‌ها تمام نقاط حساس الکترو مکانیکی را تحت پوشش مستقیم قرار دهد.

زیر سازی و کابل ‌کشی با استفاده از کابل‌های نسوز

پس از تعیین محل قرار گیری قطعات، نوبت به کابل ‌کشی سیستم با استفاده از کابل‌های شیلد دار و نسوز می‌رسد که طبق استانداردهای آتش ‌نشانی باید توانایی تحمل دمای بالا را برای مدت زمان مشخصی داشته باشند. تمامی مسیرهای سیم‌ کشی باید در داخل لوله‌های فولادی یا فلکسیبل‌های فلزی قرار گیرند تا در برابر جویده شدن توسط جوندگان یا آسیب‌های فیزیکی ناشی از لرزش‌های آسانسور محافظت شوند. در این مرحله، ایجاد ارتباط میان پنل مرکزی اطفاء حریق و مدار استپ اضطراری آسانسور برای اجرای فرمان‌های خودکار بسیار حیاتی است.

نصب تجهیزات کشف و اعلام

اما پس از آماده سازی کامل، نوبت به نصب دتکتورهای دودی لیزری یا حرارتی مکشی و آژیرهای هشدار در محل‌های پیش ‌بینی شده می‌رسد. دقت در اتصال صحیح دتکتورها به پنل مرکزی و تنظیم حساسیت آن‌ها متناسب با شرایط محیطی چاله آسانسور که معمولا فضایی غبار آلود است از اهمیت بالایی برخوردار است. لذا نصب شستی‌های اعلام حریق دستی در نزدیکی ورودی موتور خانه و طبقه همکف نیز در این گام انجام می‌شود تا در صورت مشاهده حریق توسط پرسنل قبل از عملکرد خودکار سنسورها، امکان فعال‌ سازی دستی سیستم نیز فراهم باشد.

استقرار کپسول‌های اطفاء و سیستم پاشش

اما چهارمین مرحله شامل نصب فیزیکی کپسول‌های اطفاء حریق و اتصال آن‌ها به فعال ‌سازهای الکتریکی است. در سیستم‌های گازی، نازل‌های پاشش باید با محاسبات دقیق هیدرولیکی نصب شوند تا فشار گاز خروجی باعث جابجایی قطعات سبک یا آسیب به بردهای الکترونیکی نشود. لازم به ذکر است که در صورت استفاده از آیروسل، باید فواصل ایمنی بدنه کپسول از تجهیزات قابل اشتعال رعایت شود چون بدنه این تجهیزات در هنگام تخلیه حرارت بالایی تولید می‌کند.

برنامه ‌نویسی پنل و تست نهایی

و اما آخرین مرحله در نصب سیستم اطفاء حریق آسانسور، پیکر بندی نرم ‌افزاری پنل مرکزی و تست یکپارچه عملکرد سیستم است. در این گام، سناریوهای مختلف حریق شبیه ‌سازی می‌شود تا اطمینان حاصل شود که به محض تحریک دتکتور، فرمان Fire Recall، قطع برق موتور خانه و در نهایت پخش ماده اطفا حریق با تاخیر مجاز به درستی اجرا می‌گردد. پس از اطمینان از عملکرد صحیح تمامی اجزا، دفترچه راهنما و چک ‌لیست‌های نگهداری تحویل کارفرما شده و سیستم آماده بهره ‌برداری رسمی می‌گردد.

کلام پایانی

همانگونه که دیدید در این مقاله به طور کامل به معرفی سیستم اطفاء حریق آسانسور پرداختیم. دانستیم که با بهره‌ گیری از سیستم اطفاء حریق آسانسور، نه تنها می‌توان آتش را در لحظات اولیه سرکوب کرد، بلکه می‌توان از آسیب به قطعات حساس و با ارزش آسانسور نیز جلوگیری به عمل آورد. به همین منظور، سرمایه‌ گذاری بر روی این سیستم، در واقع بیمه کردن سلامت ساکنین و دوام سازه در برابر حوادث غیر مترقبه است. ضمن سپاس از همراهی شما عزیزان با ما تا پایان این مقاله، امیدواریم مطالب ارائه شده برای شما مفید بوده باشد.

ما در مجموعه اسپین الکتریک آماده‌ایم تا انواع سیستم اطفاء حریق آسانسور را به همراه خدمات مرتبط با نصب یا سرویس آن به شما عزیزان ارائه دهیم. در همین راستا، شما همراهان گرامی می‌توانید جهت کسب اطلاعات بیشتر و دریافت مشاوره رایگان پیش از خرید، از طریق پل‌های ارتباطی با کارشناسان ما تماس حاصل فرمایید.

حفاظت از انبارها و آشیانه‌ها همواره یکی از دغدغه‌های اصلی صنایع بزرگ، مراکز لجستیکی و تأسیسات هوایی بوده است. این فضاها به دلیل ابعاد وسیع، سقف‌های بلند، تجهیزات پیچیده و ذخیره حجم زیادی از مواد و کالاهای ارزشمند، همواره در معرض خطر حریق قرار دارند. کوچک‌ترین آتش‌سوزی می‌تواند در مدت‌زمانی کوتاه به فاجعه‌ای بزرگ منجر شود.

یکی از پیشرفته‌ترین راهکارها برای مقابله با این چالش، استفاده از دتکتور حرارتی خطی (LHD) مبتنی بر فیبر نوری است. این فناوری به کمک سیستم‌های سنجش دمای توزیعی (DTS)، امکان پایش لحظه‌ای دما را در سراسر محیط فراهم کرده و در مقایسه با سیستم‌های سنتی مانند دتکتورهای نقطه‌ای یا دودی، عملکرد بسیار سریع‌تر، دقیق‌تر و مطمئن‌تری دارد.

چالش‌های حفاظت از انبارها و آشیانه‌ها

انبارها و آشیانه‌ها محیط‌هایی با ویژگی‌های منحصربه‌فرد هستند که طراحی یک سیستم اعلام و اطفای حریق مؤثر را دشوار می‌کنند. برخی از مهم‌ترین چالش‌ها عبارت‌اند از:

• ارتفاع زیاد و سازه‌های پیچیده: نصب دتکتورهای نقطه‌ای در سقف‌های بلند کار دشواری است و زمان تشخیص آتش را به تأخیر می‌اندازد.
• گردوغبار و آلودگی محیطی: این عامل علاوه بر افزایش احتمال آتش‌سوزی، باعث ایجاد هشدارهای کاذب در سیستم‌های دودی و بیمی می‌شود.
• اختلال در حرکت دود توسط سیستم تهویه: در انبارها و آشیانه‌ها، تهویه‌های قوی باعث می‌شوند دود به‌درستی به سمت دتکتورهای دود نرسد.
• دسترسی دشوار برای نگهداری: تست و سرویس دوره‌ای دتکتورها در این فضاها هزینه‌بر و زمان‌بر است.

به همین دلیل، فناوری فیبر نوری با امکان پایش پیوسته دما در طول کابل، گزینه‌ای ایده‌آل برای این محیط‌ها به شمار می‌رود.

بیشتر بخوانید: پروتکل آزمون دتکتورهای گازهای سمی

دتکتور حرارتی خطی فیبر نوری چیست؟

دتکتور حرارتی خطی فیبر نوری سیستمی است که از کابل فیبر نوری به عنوان سنسور تشخیص حرارت استفاده می‌کند. این کابل به‌صورت یک خط ممتد در محیط نصب می‌شود و کوچک‌ترین تغییر دما را در طول مسیر خود ثبت می‌کند. ویژگی اصلی این سیستم، اندازه‌گیری دمای توزیعی در هر نیم‌متر است. یعنی برخلاف دتکتورهای نقطه‌ای، هیچ نقطه‌ کوری وجود ندارد و پوشش ۱۰۰٪ محیط تضمین می‌شود.

مزایای استفاده از فیبر نوری در تشخیص حریق

1. پوشش پیوسته و بدون فاصله مرده: برخلاف دتکتورهای نقطه‌ای، کابل فیبر نوری در تمام طول مسیر فعال است.
2. مقاومت بالا: این کابل‌ها در برابر گردوغبار، رطوبت، ارتعاش و خوردگی مقاوم‌اند و عمر مفیدی بیش از ۳۰ سال دارند.
3. ایمنی الکترومغناطیسی: چون کابل غیرفعال است، هیچ جریان الکتریکی در آن وجود ندارد و از نویز و جرقه در امان است.
4. نصب آسان در محیط‌های پیچیده: امکان نصب روی قفسه‌ها، داخل آشیانه یا آویزان از سقف.
5. هشدار هوشمند چندمرحله‌ای: امکان تعریف هشدار دما، افزایش سریع دما و دمای بحرانی.
6. هزینه نگهداری پایین: برخلاف دتکتورهای نقطه‌ای که باید به‌طور مرتب تمیز یا تعویض شوند، فیبر نوری نیاز به نگهداری خاصی ندارد.

کاربرد در انبارهای پرچگالی

در انبارهایی که قفسه‌ها تا ارتفاع زیاد پر شده‌اند، شعله‌های کوچک می‌توانند به‌سرعت به طبقات بالا سرایت کنند. در چنین شرایطی، دتکتور حرارتی خطی می‌تواند به‌طور مستقیم درون قفسه‌ها نصب شود. این کار باعث می‌شود افزایش دما در همان لحظات اولیه تشخیص داده شود و قبل از گسترش حریق، هشدار صادر گردد. این مزیت به نیروهای آتش‌نشانی و سیستم‌های اطفای خودکار کمک می‌کند تا آتش در همان مراحل ابتدایی کنترل شود و از خسارات سنگین جلوگیری گردد.

کنترلرها و نرم‌افزار مدیریتی

سیستم‌های دتکتور حرارتی خطی معمولاً همراه با یک کنترلر مرکزی عرضه می‌شوند. این کنترلرها اطلاعات را پردازش کرده و بر روی نمایشگر LCD نمایش می‌دهند. همچنین، امکان اتصال به پنل اعلام حریق یا سیستم مدیریت ساختمان (BMS) از طریق پروتکل‌هایی مانند Modbus وجود دارد. یکی از نرم‌افزارهای پیشرفته در این حوزه، MaxView از شرکت Bandweaver است. این نرم‌افزار امکان نمایش گرافیکی موقعیت دقیق حریق را فراهم کرده و اپراتورها می‌توانند در کوتاه‌ترین زمان محل حادثه را شناسایی کنند.

جانمایی کابل در انبار و آشیانه

کابل فیبر نوری بسته به شرایط محیطی می‌تواند:

• از سقف آویزان شود،
• درون قفسه‌ها نصب گردد،
• یا روی دیوارها و کف مسیر قرار گیرد.

فاصله نصب کابل‌ها معمولاً حدود ۱.۵ متر در نظر گرفته می‌شود تا پوشش کامل حاصل گردد. با این روش، هیچ نقطه‌ای بدون حفاظت باقی نمی‌ماند.

پیکربندی هوشمند زون‌ها

یکی از قابلیت‌های ارزشمند این فناوری، تقسیم‌بندی محیط به نواحی مختلف یا همان زون‌هاست. به این ترتیب می‌توان برای هر ناحیه، آستانه دمای متفاوت تعریف کرد.

برای مثال:

• در بخش موتورخانه یا ناحیه تجهیزات برقی می‌توان دمای هشدار پایین‌تری تنظیم کرد.
• در نواحی انبار کالاهای غیرقابل اشتعال، آستانه دمای بالاتری تعریف می‌شود.

این انعطاف‌پذیری باعث می‌شود سیستم دقت بالاتری داشته باشد و هشدارهای غیرضروری کاهش یابد.

پایداری سیستم (Redundancy)

برای افزایش اطمینان، سیستم‌های فیبر نوری قابلیت پایداری چندسطحی دارند:

• پایداری کابل: در صورت قطع‌شدن بخشی از کابل، باقی سیستم همچنان فعال خواهد بود.
• پایداری کنترلر: در پروژه‌های بزرگ می‌توان از چند کنترلر استفاده کرد تا در صورت خرابی یکی، سیستم از کار نیفتد.

این ویژگی به‌ویژه در فضاهای حیاتی مانند آشیانه هواپیما اهمیت بالایی دارد.

بیشتر بخوانید: دتکتور حرارتی خطی آنالوگ قابل ریست چیست و چه کاربردی دارد؟

مقایسه با سایر فناوری‌های تشخیص حریق

ویژگی‌ها	دتکتور دود نقطه‌ای	دتکتور بیم	دتکتور حرارتی خطی فیبر نوری
حساسیت به گردوغبار	زیاد	متوسط	ناچیز
پوشش پیوسته	ندارد	ندارد	دارد
نگهداری دوره‌ای	زیاد	متوسط	کم
دقت مکان‌یابی	پایین	متوسط	بسیار بالا
مناسب برای محیط‌های وسیع	خیر	تا حدودی	بله

یکپارچه‌سازی با سیستم‌های اعلام و اطفا

دتکتور حرارتی خطی فیبر نوری به‌راحتی با سایر سیستم‌های ایمنی یکپارچه می‌شود. به‌محض شناسایی آتش، سیستم می‌تواند:

• سیگنال هشدار به پنل مرکزی ارسال کند،
• سیستم تهویه را خاموش نماید،
• سامانه اطفای حریق (آب، گاز یا فوم) را فعال کند،
• یا از طریق شبکه به مرکز کنترل ارسال داده انجام دهد.

این یکپارچگی به مدیریت بحران سرعت بخشیده و مانع گسترش آتش می‌شود.

نتیجه‌گیری

حفاظت از انبارها و آشیانه‌ها در برابر آتش‌سوزی نیازمند راهکاری هوشمند، دقیق و قابل اعتماد است. دتکتور حرارتی خطی مبتنی بر فیبر نوری یکی از پیشرفته‌ترین فناوری‌های روز دنیا در این زمینه است که با پوشش پیوسته، مقاومت بالا و هزینه نگهداری کم، جایگزینی ایده‌آل برای سیستم‌های سنتی محسوب می‌شود. به کمک این فناوری، اپراتورها می‌توانند کوچک‌ترین افزایش دما را در هر نقطه از محیط تشخیص دهند، مکان دقیق حریق را روی نرم‌افزار مشاهده کنند و در کوتاه‌ترین زمان واکنش مناسب داشته باشند. در نهایت، انتخاب این سیستم در انبارها، آشیانه‌ها و محیط‌های صنعتی وسیع، سرمایه‌گذاری مطمئنی برای حفاظت از جان، مال و دارایی‌های سازمانی خواهد بود.

برای استعلام دقیق قیمت دتکتور شعله و قیمت دتکتور گاز از شرکت اسپین الکتریک، معمولاً باید مستقیماً با واحد فروش شرکت تماس بگیرید.

سیستم F&G یکی از ابزارهای پیشرفته برای حفظ ایمنی در محیط‌های صنعتی محسوب می‌شود. این سیستم برای شناسایی و هشدار سریع در مواقع بروز حریق یا نشت گاز به کار گرفته می‌شود و در صنایع حساس مانند نفت و گاز، پتروشیمی، معادن، نیروگاه‌ها و کشتی‌سازی کاربرد گسترده‌ای دارد. عملکرد این سیستم مبتنی بر استفاده از تجهیزات پیشرفته‌ای مانند حسگرهای مخصوص و دستگاه‌های تشخیص‌دهنده است که توانایی شناسایی مواردی همچون دود، حرارت، گاز و حتی تغییرات فشار را دارند. در ادامه به مطالب بیشتری می‌پردازیم تا پایان با ما همراه باشید.

اجزای سیستم F&G چیست؟

سیستم F&G از بخش‌های متنوعی تشکیل شده است که هر کدام نقش منحصربه ‌فردی در فرآیند شناسایی و اعلام خطرات ناشی از آتش‌سوزی و نشت گاز ایفا می‌کنند. در ادامه، به معرفی اجزای کلیدی این سیستم می‌پردازیم.

واحد کنترل (Control Unit)

مرکز فرماندهی سیستم F&G به عنوان بخش اصلی، مسئول هماهنگی و نظارت بر عملکرد سایر اجزا است. این بخش داده‌های ارسالی از حسگرها را پردازش کرده و در صورت شناسایی آتش‌سوزی یا نشت گاز، دستورهای لازم را صادر می‌کند. علاوه بر این، مرکز کنترل معمولا مجهز به نمایشگر و یک رابط کاربری است که امکان مشاهده اطلاعات و اعمال تنظیمات را برای کاربران فراهم می‌سازد.

سنسورها (Sensors)

حسگرها برای شناسایی خطرات مرتبط با آتش‌سوزی و گازهای سمی طراحی شده‌اند. این حسگرها در انواع مختلفی از جمله حسگرهای تشخیص دود، حرارت ، گاز وجود دارند. وظیفه اصلی آن‌ها جمع‌آوری داده‌های محیطی و انتقال این اطلاعات به بخش‌های دیگر سیستم برای پردازش و اقدام مناسب است.

سیستم اعلام (Alarm System)

بخش هشداردهنده در سیستم F&G وظیفه دارد وقوع آتش‌سوزی یا نشت گاز را به اطلاع افراد مسئول برساند. این بخش ممکن است از تجهیزات مختلفی مانند آژیرهای صوتی، چراغ‌های هشداردهنده قرمز و ابزارهای ارتباطی نظیر رادیو یا دستگاه‌های پخش پیام استفاده کند. هدف اصلی این سیستم، اطلاع‌رسانی سریع و موثر به افراد حاضر برای انجام اقدامات ضروری است.

سیستم خاموش کننده (Suppression System)

بخش اطفای حریق در سیستم F&G وظیفه مهار و خاموش کردن آتش را بر عهده دارد. این بخش می‌تواند از تجهیزات متنوعی مانند اسپرینکلرها، سیستم‌های گازی (مانند دی‌اکسید کربن)، مواد خاموش‌کننده روغنی استفاده کند. هدف اصلی این سامانه، مقابله سریع و کارآمد با آتش‌سوزی و جلوگیری از گسترش آن است.

ارتباطات (Communications)

سیستم F&G اغلب با سایر سامانه‌ها برای هماهنگی و تبادل اطلاعات در ارتباط است. این ارتباطات می‌توانند شامل اتصال به سیستم‌های ایمنی، سامانه‌های هشدار اضطراری یا مراکز کنترل باشند. روش‌های ارتباطی متنوعی مانند سیم‌کشی، شبکه‌های بی‌سیم نظیر Wi-Fi و بلوتوث، یا استفاده از پروتکل‌های صنعتی مانند Modbus و Profibus در این سیستم به کار می‌روند.

نحوه عملکرد سیستم‌های F&G

در محیط‌هایی که احتمال وقوع آتش‌سوزی یا خطر انفجار وجود دارد، سیستم‌های آتش و گاز (F&G) نقش کلیدی در شناسایی حوادث احتمالی دارند. این سیستم‌ها با ارسال هشدار به کارکنان و اجرای اقدامات فوری، از بروز خسارات شدید جلوگیری کرده و عواقب ناشی از این حوادث را به حداقل می‌رسانند.

سیستم‌های F&G به شبکه‌ای از حسگرها متصل هستند و توانایی برقراری ارتباط با سیستم خاموشی اضطراری (ESD) را نیز دارند. این ارتباط امکان خاموشی خودکار تاسیسات صنعتی را در مواقع بحرانی فراهم و از گسترش حادثه جلوگیری می‌کند.

کاربردهای سیستم F&G چیست؟

این سامانه در محیط‌ها و صنایعی که با خطر آتش‌سوزی و انتشار گازهای خطرناک مواجه هستند، مورد استفاده قرار می‌گیرد. در ادامه، به برخی از موارد استفاده این فناوری اشاره خواهد شد:

صنایع نفت و گاز

در صنایع نفت و گاز، به دلیل وجود مواد سمی و اشتعال‌زا، احتمال بروز آتش‌سوزی و نشت گاز بسیار زیاد است. به همین دلیل، سیستم‌های آتش و گاز (F&G) به منظور شناسایی و هشدار در برابر چنین خطراتی مورد استفاده قرار می‌گیرند. این سامانه‌ها قادرند واکنش‌های فوری نظیر تخلیه محیط، خاموش کردن خودکار تجهیزات و اطلاع‌رسانی به مسئولان مربوطه را اجرا کنند.

صنایع مدنی

در معادن، آتش‌سوزی و نشت گاز از جمله تهدیدات جدی به شمار می‌روند. برای افزایش ایمنی در این محیط‌ها، از سیستم‌های آتش و گاز (F&G) جهت شناسایی سریع این خطرات استفاده می‌شود. این سیستم با پیشگیری از وقوع حوادث بزرگ نظیر خفگی و آتش‌سوزی، نقش مهمی در حفظ جان کارکنان و کاهش خطرات ایفا می‌کند.

صنایع پتروشیمی

در صنعت پتروشیمی، حضور مواد شیمیایی خطرناک و قابل اشتعال از عوامل اصلی بروز حوادث است. به همین منظور، از سیستم‌های آتش و گاز (F&G) برای شناسایی آتش‌سوزی و نشت گاز استفاده می‌شود. این سامانه با کاهش ریسک خطرات جدی، نقشی اساسی در پیشگیری از وقوع حوادث ناگوار ایفا می‌کند.

نیروگاه‌ها

در نیروگاه‌ها، به دلیل استفاده از سوخت‌های فسیلی و مواد شیمیایی، احتمال بروز آتش‌سوزی و نشت گاز از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. سیستم‌های آتش و گاز (F&G) در این محیط‌ها برای شناسایی آتش‌سوزی در بخش‌هایی نظیر ساختمان‌ها، اتاق‌های تجهیزات و خطوط انتقال سوخت به کار گرفته می‌شوند و با ارسال هشدار به کارکنان، از وقوع حوادث جدی جلوگیری می‌کنند.

ساختمان‌ها و تاسیسات صنعتی

سیستم‌های آتش و گاز (F&G) در ساختمان‌ها و تاسیسات صنعتی نیز کاربرد دارند. این سامانه‌ها در مکان‌هایی مانند دفاتر اداری، فروشگاه‌ها، انبارها، ایستگاه‌های مترو و راه‌آهن، فرودگاه‌ها و سایر اماکن مشابه مورد استفاده قرار می‌گیرند.

بیشتر بخوانید: چرا قیمت دتکتور گاز متان خانگی مهم است؟

مزایای استفاده از سیستم F&G چیست؟

به‌کارگیری سیستم‌های آتش و گاز (F&G) در محیط‌های صنعتی و تجاری، فواید متعددی را ارائه می‌دهد. در ادامه، به برخی از این مزایا اشاره خواهیم کرد:

تشخیص زودهنگام حریق

سیستم F&G با بهره‌گیری از حسگرهای پیشرفته، توانایی شناسایی سریع آتش‌سوزی را در محیط فراهم می‌کند. این ویژگی امکان انجام اقدامات ایمنی و اطفای حریق را در کوتاه‌ترین زمان ممکن فراهم کرده و به طور قابل توجهی از خسارت‌ها و آسیب‌های ناشی از آتش‌سوزی جلوگیری می‌کند.

هشدار دهی و اعلام

سیستم F&G با به‌کارگیری فناوری‌های پیشرفته، در صورت بروز حریق یا نشت گاز، هشدارهای ضروری را به افراد مسئول منتقل می‌کند. این هشدارها می‌توانند شامل آلارم‌های صوتی، نمایشگرهای گرافیکی یا پیام‌های صوتی باشند. عملکرد سریع و کارآمد این سیستم موجب بهبود زمان واکنش و پیشگیری از گسترش خطرات می‌شود.

تشخیص نشت گاز

سیستم F&G با شناسایی گازهای مضر و خطرناک مانند گازهای سمی یا اشتعال‌پذیر، نقش موثری در افزایش ایمنی محیط ایفا می‌کند. این سیستم با کاهش ریسک‌های احتمالی برای افراد حاضر، امکان اجرای تدابیر حفاظتی و اقدامات پیشگیرانه را فراهم می‌سازد.

خاموشی خودکار

برخی از سیستم‌های F&G مجهز به قابلیت اطفای حریق به صورت خودکار هستند. این سیستم‌ها با شناسایی وقوع آتش‌سوزی، بدون نیاز به مداخله دستی وارد عمل شده و عملیات خاموش کردن آتش را به طور اتوماتیک انجام می‌دهند. این ویژگی منجر به کاهش زمان پاسخگویی و مهار سریع‌تر آتش‌سوزی می‌گردد.

قابلیت گسترش ‌پذیری

سیستم F&G دارای انعطاف‌پذیری بالایی است و می‌تواند بر اساس نیازهای گوناگون محیط‌های مختلف سفارشی‌سازی شود. این سیستم قابلیت ارتقا از طریق افزودن حسگرها، تجهیزات و اجزای جدید را دارد و تنظیمات آن به‌گونه‌ای انجام می‌شود که با شرایط خاص هر محیط هماهنگ باشد.

افزایش ایمنی و کاهش خسارات

سیستم F&G با ارائه تشخیص به‌موقع حریق و نشت گاز، سطح ایمنی را در محیط‌های کاری و مسکونی به میزان قابل توجهی ارتقا می‌دهد. این فناوری امکان اجرای سریع‌تر اقدامات پیشگیرانه و کاهش آسیب‌های ناشی از حوادث را فراهم می‌کند. علاوه بر این، استفاده از این سیستم به حفظ جان افراد، حفاظت از تجهیزات، اموال و محیط اطراف کمک شایانی خواهند کرد.

چالش‌ها و راهکارها در طراحی و نصب سیستم F&G چیست؟

سیستم‌های F&G (تشخیص و اعلام حریق و گاز) نقش کلیدی در ایمنی محیط‌های صنعتی و مسکونی دارند. با این حال، طراحی و نصب این سیستم‌ها با چالش‌هایی مواجه است که می‌توان با راهکارهای مناسب آن‌ها را مدیریت کرد. در ادامه به برخی از چالش‌ها و راهکارهای مرتبط اشاره می‌شود:

انتخاب تجهیزات مناسب

یکی از چالش‌های اصلی در طراحی و نصب سیستم F&G، انتخاب تجهیزات مناسب برای محیط مورد نظر است. عدم هماهنگی تجهیزات با نوع خطرات موجود در محیط می‌تواند عملکرد سیستم را مختل کرده و کارایی آن را کاهش دهد. برای حل این مشکل، ضروری است که قبل از طراحی، مطالعات اولیه دقیقی انجام شود.

این مطالعات باید شامل ارزیابی خطرات محیطی و بررسی نیازهای خاص هر محیط باشد. استفاده از تجهیزات پیشرفته و سازگار با شرایط محیط، مانند حسگرهای مقاوم به گرما، رطوبت یا مواد شیمیایی، می‌تواند به بهبود عملکرد سیستم کمک کند.

پوشش کامل محیط

یکی دیگر از چالش‌های مهم، پوشش دادن تمامی نقاط حساس محیط است. در صورت طراحی نادرست، برخی نقاط ممکن است خارج از پوشش سیستم باقی بمانند که این مسئله می‌تواند باعث تاخیر در تشخیص خطر یا حتی عدم اعلام هشدار شود. راهکار این مشکل، استفاده از نرم‌افزارهای تخصصی برای طراحی دقیق نقشه جانمایی حسگرهاست.

در این طراحی باید عواملی مانند جریان هوا، موانع فیزیکی و میزان حساسیت محیط در نظر گرفته شود تا پوشش کامل و بی‌نقصی حاصل گردد.

تداخل تجهیزات با سایر سیستم‌ها

سیستم F&G ممکن است با سایر تجهیزات ایمنی یا سیستم‌های الکتریکی موجود در محیط تداخل داشته باشد. این تداخل می‌تواند عملکرد سیستم را مختل کرده و مشکلاتی در هماهنگی بین بخش‌های مختلف ایجاد کند. برای جلوگیری از این مشکل، بهتر است از پروتکل‌های استاندارد ارتباطی استفاده شود.

همچنین استفاده از کنترلرهای مرکزی پیشرفته می‌تواند هماهنگی لازم میان سیستم F&G و دیگر تجهیزات را تضمین کند.

نگهداری و عملکرد مداوم

عملکرد مداوم و بدون نقص سیستم F&G نیازمند نگهداری منظم و دقیق است. عدم سرویس‌دهی به موقع تجهیزات یا فرسودگی حسگرها ممکن است باعث کاهش دقت یا خرابی سیستم شود. برای رفع این چالش، باید برنامه‌ای منظم برای تعمیرات و نگهداری سیستم طراحی شود.

این برنامه شامل تست‌های دوره‌ای تجهیزات، تعویض قطعات مستهلک و بررسی عملکرد حسگرها است تا از عملکرد صحیح سیستم اطمینان حاصل شود.

بیشتر بخوانید: چه ساختمان‌هایی نیاز به سیستم کشف و اعلام حریق ساختمان دارند؟

 

چه محیط هایی به استفاده از سیستم F&G نیاز دارند؟

سیستم F&G یا همان سیستم تشخیص آتش و گاز  یکی از حیاتی‌ترین سامانه‌های ایمنی برای محیط‌هایی است که خطر نشت گازهای قابل اشتعال، مواد سمی یا احتمال وقوع حریق‌های ناگهانی در آن‌ها بالا است. این سیستم معمولاً در صنایع نفت، گاز، پتروشیمی، پالایشگاه‌ها و نیروگاه‌ها استفاده می‌شود. زیرا در این محیط‌ها، ترکیب گازهای اشتعال ‌زا و دمای بالا می‌تواند به فاجعه‌های مهیب منجر شود. همچنین سکوهای نفتی دریایی نیز از جمله فضاهایی هستند که سیستم F&G به‌ صورت دائمی و دقیق در آن‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد تا با کوچک‌ترین نشتی یا جرقه، اقدامات پیشگیرانه سریع انجام گیرد. وجود سیستم‌های تشخیص شعله، دتکتور گاز و آژیرهای هشدار دهنده، به ‌عنوان اجزای اصلی F&G، باعث افزایش چشم گیر ایمنی پرسنل و کاهش خسارات احتمالی می‌شود.

علاوه بر صنایع بزرگ، برخی فضاهای صنعتی و نیمه ‌صنعتی که در آن‌ها مواد شیمیایی خطرناک، گازهای قابل انفجار یا تجهیزات حرارتی سنگین وجود دارد نیز به استفاده از سیستم F&G نیاز دارند. برای مثال، انبارهای مواد شیمیایی، ایستگاه‌های تقلیل فشار گاز، کارخانه‌های تولید رزین، کارگاه‌های فلز کاری و حتی آزمایشگاه‌های تحقیقاتی که با مواد آتش ‌زا یا گازهای سمی سر و کار دارند، محیط‌هایی هستند که باید به سیستم F&G مجهز باشند. در چنین مکان‌هایی، نصب این سیستم نه ‌تنها برای حفظ امنیت کارکنان ضروری است، بلکه الزامات قانونی و استانداردهای ایمنی نیز استفاده از آن را اجتناب ‌ناپذیر کرده‌اند. بهره‌ گیری از سیستم F&G در این محیط‌ها باعث افزایش سطح هوشمندی و واکنش سریع در برابر هر نوع تهدید گازی یا آتش ‌سوزی می‌شود و نقش کلیدی در مدیریت بحران ایفا می‌کند.

 

تفاوت سیستم اعلام حریق معمولی با سیستم F&G چیست؟

به طور طبیعی، تفاوت‌های عمده‌ای میان سیستم اعلام حریق معمولی و سیستم F&G وجود دارد. در ادامه به بررسی برخی از مهم‌ترین تفاوت‌ها می‌پردازیم:

دامنه شناسایی خطرات

سیستم‌های اعلام حریق معمولی تنها برای شناسایی آتش و دود طراحی شده‌اند و بر اساس تغییرات دمایی یا وجود دود در محیط کار می‌کنند. این سیستم‌ها به ‌طور معمول از دتکتورهای حرارتی یا دودی استفاده می‌کنند که تنها در مواجهه با آتش یا دود فعال می‌شوند. در حالی که سیستم F&G علاوه ‌بر تشخیص حریق، قادر به شناسایی انواع مختلف گازهای خطرناک مانند گازهای قابل اشتعال، سمی و گازهای ردیاب آتش است. این ویژگی باعث می‌شود که سیستم F&G در محیط‌هایی که احتمال نشت گاز یا آتش ‌سوزی به‌ صورت همزمان وجود دارد، بسیار مفید و ضروری باشد. به عبارت دیگر، سیستم F&G به ‌طور همزمان قادر به شناسایی تهدیدات آتش و گازهای خطرناک است که در سیستم‌های اعلام حریق معمولی تنها یکی از این خطرات شناسایی می‌شود.

 

پیچیدگی و فناوری مورد استفاده

سیستم‌های اعلام حریق معمولی اغلب به فناوری‌های ساده‌تری مانند دتکتورهای دود یا دما متکی هستند که به راحتی قابل نصب و راه ‌اندازی هستند. این سیستم‌ها برای فضاهایی که فقط خطر حریق وجود دارد، طراحی شده و نیاز به پیچیدگی کمتری دارند. اما سیستم F&G به فناوری پیشرفته‌تری نیاز دارد که شامل دتکتورهای خاص برای انواع گازها و شعله‌ها و همچنین قابلیت پردازش سیگنال‌های پیچیده‌تر است. این سیستم‌ها از سنسورهای گازی پیشرفته، دتکتورهای شعله و همچنین ارتباطات دیجیتال برای تجزیه و تحلیل اطلاعات استفاده می‌کنند. به همین دلیل، راه ‌اندازی و نگهداری سیستم F&G پیچیده‌تر از سیستم‌های اعلام حریق معمولی است و نیاز به متخصصین حرفه‌ای برای نصب، کالیبراسیون و تعمیرات دارد.

 

کاربرد در محیط‌های صنعتی

سیستم‌های اعلام حریق معمولی عمدتاً در ساختمان‌های مسکونی، اداری و تجاری مورد استفاده قرار می‌گیرند و برای شناسایی حریق‌های معمولی طراحی شده‌اند. این سیستم‌ها برای محیط‌هایی که تهدیدات گازی یا شیمیایی در آن‌ها کم است، مناسب هستند. در مقابل، سیستم F&G به ‌طور ویژه برای محیط‌های صنعتی و خطرناک مانند پالایشگاه‌ها، کارخانه‌های شیمیایی، سکوهای نفتی و کارخانه‌های گاز طراحی شده است. در این محیط‌ها، علاوه ‌بر خطرات آتش ‌سوزی، نشت گازهای سمی و قابل اشتعال نیز یک تهدید جدی به شمار می‌رود که نیاز به سیستم‌های پیشرفته‌ای مانند F&G برای شناسایی آن‌ها وجود دارد. به همین دلیل، سیستم F&G در مکان‌های صنعتی که ترکیب آتش و گازهای خطرناک می‌تواند به یک بحران بزرگ منجر شود، بسیار ضروری است.

 

زمان واکنش و هشدار

سیستم‌های اعلام حریق معمولی معمولاً در زمان‌هایی که دود یا حرارت در محیط مشاهده می‌شود، فعال می‌شوند و هشدار می‌دهند. این سیستم‌ها برای شناسایی حریق در مراحل ابتدایی طراحی شده‌اند و معمولاً پس از رسیدن به حدی از دما یا دود عمل می‌کنند. اما سیستم F&G به ‌طور همزمان با شناسایی نشتی گاز، شعله یا تغییرات سریع در شرایط محیطی هشدار می‌دهد. این سیستم‌ها قادر هستند تا قبل از اینکه آتش به ‌طور کامل شروع شود یا گاز به سطح خطرناکی برسد، هشدار دهند و اقدامات پیشگیرانه را به ‌طور فوری انجام دهند. از آنجا که گازهای اشتعال ‌زا و سمی می‌توانند در برخی محیط‌ها به سرعت به یک وضعیت بحرانی تبدیل شوند، سیستم F&G با ارائه هشدارهای دقیق و سریع‌تر، فرصت‌های بیشتری برای واکنش پیش از وقوع بحران فراهم می‌آورد.

 

استانداردها و مقررات مرتبط سیستم F&G

سیستم‌های F&G (آتش‌سوزی و گاز) به منظور شناسایی سریع خطرات آتش‌سوزی و نشت گاز طراحی شده‌اند و رعایت استانداردها و مقررات ایمنی در این زمینه از اهمیت بالایی برخوردار است. استانداردهایی مانند IEC 61508 برای ایمنی عملکردی سیستم‌ها، NFPA 72 برای نصب و نگهداری سیستم‌های هشدار آتش‌سوزی و ATEX برای استفاده از تجهیزات در محیط‌های خطرناک، به تضمین کارایی و ایمنی این سیستم‌ها کمک می‌کنند.

این استانداردها در کنار یکدیگر، شناسایی دقیق و واکنش سریع به تهدیدات را فراهم می‌آورند.

نکات مهم در نگهداری و تست سیستم F&G چیست؟

سیستم F&G (Fire and Gas) یکی از حیاتی‌ترین اجزای سیستم‌های ایمنی در صنایع مختلف، به ویژه در صنایع نفت و گاز است. این سیستم برای تشخیص و کنترل آتش‌سوزی و نشت گاز طراحی شده و عملکرد صحیح آن می‌تواند از خسارات جانی و مالی گسترده جلوگیری کند. در ادامه به نکات مهم در نگهداری و تست سیستم F&G اشاره می‌شود:

برنامه‌ریزی دوره‌ای برای نگهداری

نگهداری منظم سیستم F&G نیازمند یک برنامه‌ریزی دقیق و مدون است. این برنامه باید شامل زمان‌بندی مشخص برای بازرسی، تعمیر و آزمایش تجهیزات باشد. برنامه نگهداری باید بر اساس دستورالعمل‌های تولیدکننده تنظیم شود تا تجهیزات با حداکثر کارایی خود عمل کنند و از هرگونه خرابی پیشگیری شود.

تست عملکرد سیستم

برای اطمینان از عملکرد صحیح سیستم F&G، باید تست‌های دوره‌ای انجام شود. این تست‌ها شامل شبیه‌سازی شرایط اضطراری مانند انتشار گاز یا وقوع آتش‌سوزی است. این شبیه‌سازی‌ها کمک می‌کند تا نقاط ضعف احتمالی سیستم شناسایی و رفع شوند.

بررسی اتصالات و کابل‌ها

یکی از بخش‌های مهم در نگهداری سیستم F&G، بررسی دقیق کابل‌ها و اتصالات آن است. کابل‌های آسیب‌دیده یا فرسوده ممکن است در زمان نیاز، سیستم را از کار بیندازند. بنابراین، بررسی منظم اتصالات و تعویض کابل‌های معیوب برای اطمینان از انتقال صحیح سیگنال‌ها ضروری است.

نظافت و نگهداری تجهیزات

تجمع گرد و غبار، آلودگی‌های محیطی یا موانع فیزیکی ممکن است عملکرد سنسورها و دتکتورها را مختل کند. پاکسازی منظم این تجهیزات و اطمینان از دید باز و عملکرد صحیح آن‌ها یکی از گام‌های مهم در نگهداری سیستم است.

کلام پایانی

سیستم F&G به عنوان یکی از حیاتی‌ترین ابزارهای ایمنی در محیط‌های صنعتی، نقشی کلیدی در حفظ جان انسان‌ها، حفاظت از تجهیزات و جلوگیری از خسارات مالی دارد. عملکرد صحیح این سیستم مستلزم نگهداری منظم، کالیبراسیون دقیق سنسورها و تست دوره‌ای است. با رعایت استانداردهای بین‌المللی، مستندسازی اقدامات نگهداری و آموزش کارکنان، می‌توان از عملکرد بی‌نقص این سیستم در شرایط بحرانی اطمینان حاصل کرد.

سرمایه‌گذاری در نگهداری و ارتقای سیستم F&G نه تنها به افزایش ایمنی محیط کمک می‌کند، بلکه به عنوان یک عامل پیشگیرانه، هزینه‌های ناشی از حوادث احتمالی را به شدت کاهش می‌دهد. ایمنی، هیچگاه یک هزینه نیست، بلکه یک سرمایه‌گذاری برای حفاظت از آینده است. در صورت هر گونه سوال در پایان صفحه سایت اسپین الکتریک کامنت بگذارید تا کارشناسان به خوبی شما عزیزان را راهنمایی کنند.

سوالات متداول

سیستم F&G چه تفاوتی با سیستم اطفای حریق دارد؟

سیستم F&G (Fire and Gas) برای شناسایی و اعلام آتش‌سوزی و نشت گاز طراحی شده است، در حالی که سیستم اطفای حریق به طور خاص برای خاموش کردن آتش استفاده می‌شود. این سیستم شامل سنسورهای تشخیص گاز و آتش، آلارم‌ها و کنترلرها است که وظیفه اطلاع‌رسانی سریع را بر عهده دارند، اما سیستم اطفای حریق با استفاده از آب، گاز یا مواد شیمیایی به طور مستقیم آتش را خاموش می‌کند.

هر چند وقت یک بار باید سیستم F&G تست شود؟

تست سیستم F&G باید بر اساس استانداردهای ایمنی و توصیه‌های تولیدکننده انجام شود. به طور کلی، آزمایش عملکرد کلی سیستم باید به صورت ماهانه، کالیبراسیون سنسورها هر سه تا شش ماه یک بار، و بازرسی فنی جامع سالانه انجام شود. این زمان‌بندی‌ها ممکن است بسته به شرایط محیطی و ریسک‌های موجود متغیر باشد.

آیا می‌توان از سیستم F&G در محیط‌های مختلف استفاده کرد؟

بله، سیستم F&G قابل استفاده در محیط‌های مختلفی از جمله صنایع نفت و گاز، پتروشیمی، نیروگاه‌ها و حتی فضاهای تجاری است. این سیستم‌ها با توجه به نوع محیط، طراحی و تنظیم می‌شوند تا حساسیت لازم برای شناسایی خطرات خاص آن محیط (مانند گازهای قابل اشتعال یا دود) را داشته باشند. انتخاب سنسورها و تجهیزات مناسب برای هر محیط، نقش کلیدی در کارایی سیستم دارد.

آیا می‌دانید حتی یک بازشوی کوچک در یک فضای محصور می‌تواند اثربخشی سیستم اطفاء حریق با گاز دی‌اکسید کربن را به‌طور کامل مختل کند؟ در شرایطی که حفظ ایمنی تجهیزات حیاتی و جلوگیری از توقف فعالیت‌های کلیدی سازمان اهمیت بالایی دارد، شناخت دقیق چگونگی عملکرد سیستم‌های CO₂ و عوامل مؤثر بر طراحی آن‌ها حیاتی است. این مقاله با تکیه بر استاندارد معتبر NFPA 12، به بررسی تأثیر بازشوها، انتخاب روش مناسب اطفاء، و نحوه محاسبه دقیق میزان گاز مورد نیاز می‌پردازد. اگر به دنبال طراحی بهینه، صرفه‌جویی در منابع و حداکثر کارایی هستید، پیشنهاد می‌کنیم تا انتهای این مطلب همراه ما باشید.

 

سیستم اطفا حریق با گاز دی اکسید کربن چیست؟

سیستم اطفا حریق با گاز دی ‌اکسید کربن یکی از پیشرفته‌ترین و موثرترین روش‌های خاموش ‌کردن آتش در فضاهای صنعتی و حساس به شمار می‌رود که بدون استفاده از آب یا کف، با جایگزین ‌کردن اکسیژن محیط با گاز CO2 موجب قطع واکنش‌های احتراق می‌شود. این سیستم به دلیل خاصیت خنثی و غیر رسانای دی ‌اکسید کربن، هیچ آسیبی به تجهیزات الکتریکی، سرورها، تابلوهای برق یا دستگاه‌های الکترونیکی وارد نمی‌کند و به همین دلیل در مراکز داده، اتاق‌های کنترل، کارخانجات پتروشیمی و انبارهای مواد شیمیایی کاربرد گسترده‌ای دارد. مکانیسم عملکرد آن به این صورت است که پس از تشخیص حریق توسط دتکتورها، گاز CO2 با فشار بالا در محیط تخلیه می‌شود، دمای شعله را به ‌سرعت کاهش داده و با کاهش غلظت اکسیژن، آتش را خاموش می‌کند.

از مزایای مهم این سیستم می‌توان به سرعت عمل بالا، عدم باقی‌ ماندن پسماند، کارایی در خاموش‌ کردن آتش‌ سوزی‌های کلاس B و C و قابلیت استفاده در محیط‌های بسته اشاره کرد. به همین دلیل سیستم اطفا حریق با گاز دی ‌اکسید کربن انتخابی ایده‌ آل برای سازمان‌ها و صنایع مدرن محسوب می‌شود که به دنبال حفاظت مطمئن، سریع و بدون خسارت به تجهیزات هستند.

 

تأثیر بازشوها بر عملکرد سیستم‌های CO₂ (مطابق با NFPA 12 ANNEX-E)

در طراحی سیستم‌های اطفاء حریق با گاز دی‌اکسید کربن، یکی از چالش‌های مهم، تأثیر بازشوهایی است که امکان بسته شدن ندارند. این مسئله می‌تواند بر میزان گاز مورد نیاز، نحوه تخلیه و اثربخشی نهایی سیستم تأثیرگذار باشد.

مطابق با ضمیمه E از استاندارد NFPA 12، این بخش اطلاعات تکمیلی در مورد آتش‌سوزی‌های سطحی ارائه می‌دهد. گرچه ضمیمه E الزام‌آور نیست، ولی راهنمایی‌های مهمی برای طراحی دقیق‌تر فراهم می‌کند.

بیشتر بخوانید: مزایای سیستم‌های اعلام حریق با سیم و بی‌سیم

۱. انتخاب بین روش غرقاب کامل و کاربرد موضعی

در آتش‌سوزی‌های سطحی، معمولاً می‌توان از روش اطفاء موضعی (Local Application) به جای غرقاب کامل استفاده کرد. انتخاب بین این دو روش باید بر اساس مقدار مورد نیاز CO₂ و نوع فضا انجام شود.

نمونه‌ای از تحلیل این انتخاب در شکل‌های E.1(a) و E.1(b) ارائه شده است که تأثیر بازشوهای بالا و پایین و جریان هوا و گاز را نمایش می‌دهند.

۲. محاسبه دی‌اکسید کربن مورد نیاز (بر حسب پوند و کیلوگرم)

مثال اول:

• نرخ خروج CO₂ از بازشدگی پایین: 17 lb/min/ft²
• مساحت بازشدگی: 5 ft²
• دی‌اکسید کربن اضافی: 85 lb
• مجموع CO₂ مورد نیاز: 111 + 85 = 196 lb

مثال دوم:

• نرخ خروج: 85 kg/min/m²
• مساحت بازشدگی: 0.5 m²
• CO₂ اضافی: 42.5 kg
• مجموع CO₂: 48.6 + 42.5 = 91.1 kg

۳. بازشوهای بزرگ‌تر و تأثیر آن‌ها

افزایش مساحت بازشوها باعث افزایش قابل‌توجه میزان CO₂ مورد نیاز می‌شود. به‌عنوان مثال:

• مساحت بازشدگی: 10 ft²
• CO₂ اضافی: 170 lb
• مجموع: 281 lb

در این حالت، چون مقدار گاز مورد نیاز از مقدار اولیه بیشتر شده است، به بخش ۶ از NFPA 12 ارجاع داده می‌شود که در آن از روش نرخ بر حجم استفاده می‌گردد.

بیشتر بخوانید: راهنمای کامل نصب سیستم اعلام حریق متعارف

۴. محاسبه نرخ تخلیه با در نظر گرفتن بازشوها

نمونه محاسبه بر اساس فوت:

• مساحت کل بازشوها: 20 ft²
• مساحت کل دیوارها: 600 ft²
• نرخ تخلیه: 0.27 lb/min/ft³
• نرخ کل: 540 lb/min
• مقدار نهایی CO₂: 270 lb
  (تقسیم نرخ بر ۲ برای تضمین اثربخشی)

نمونه محاسبه بر اساس متر:

• مساحت بازشوها: 2.0 m²
• مساحت دیوارها: 54 m²
• نرخ تخلیه: 4.4 kg/min/m³
• نرخ کل: 237.6 kg/min
• مقدار نهایی CO₂: 118.8 kg

۵. ذخیره‌سازی و تخلیه مایع

در حالت ذخیره‌سازی پرفشار، برای اطمینان از تخلیه مایع CO₂ به مدت ۳۰ ثانیه، باید مقدار گاز تا ۴۰٪ افزایش یابد. این افزایش باعث می‌شود در برخی موارد، روش کاربرد موضعی کارآمدتر از اطفاء کلی باشد.

 

راهنمای نصب سیستم اطفا حریق با گاز دی اکسید کربن

اما به منظور اینکه شاهد بهترین عملکرد از این سیستم‌ها باشید، باید فرایند نصب آن به صورت تخصصی انجام شود تا حسگرها بتوانند به خوبی خطر را شناسایی کرده و خاموش کننده‌ها نیز خطر را از بین ببرند. با ما همراه باشید تا به بررسی راهنمای نصب سیستم اطفا حریق با گاز دی اکسید کربن بپردازیم:

بررسی و تحلیل محیط مورد نظر

اولین گام در نصب سیستم اطفا حریق با گاز دی ‌اکسید کربن، انجام یک بررسی دقیق از محیط است. در این مرحله باید نوع کاربری فضا، تجهیزات موجود، منابع احتمالی آتش ‌سوزی و سطح ریسک مورد ارزیابی قرار گیرد. همچنین محاسبه حجم محیط اهمیت زیادی دارد، زیرا مقدار گاز مورد نیاز برای اطفا باید متناسب با ابعاد و شرایط فضای بسته تعیین شود. در صورتی که محیط دارای تهویه یا مسیرهای باز باشد، باید اقدامات تکمیلی مانند درز بندی انجام شود تا عملکرد سیستم به حداکثر برسد. این مرحله پایه‌ای‌ترین بخش طراحی و نصب است، زیرا تمام محاسبات بعدی بر اساس آن انجام می‌شود.

 

طراحی سیستم و انتخاب تجهیزات مناسب

پس از تحلیل محیط، مرحله طراحی سیستم آغاز می‌شود که شامل تعیین تعداد سیلندرهای CO2، مسیر لوله‌ کشی، نازل‌ها و تجهیزات کنترلی است. در این مرحله باید استانداردهای ایمنی بین ‌المللی و ملی در نظر گرفته شوند تا سیستم علاوه بر کارایی بالا، ایمنی لازم برای کارکنان را نیز فراهم کند. انتخاب تجهیزات با کیفیت مانند شیرهای اطمینان، دتکتورها، شیرهای سلونوئیدی و سیستم کنترل مرکزی نقش مهمی در عملکرد صحیح سیستم دارد. طراحی دقیق همچنین باعث کاهش هزینه‌های اضافی و افزایش طول عمر تجهیزات می‌شود.

 

نصب سیلندرها و تجهیزات ذخیره‌ سازی

در این مرحله، سیلندرهای ذخیره ‌سازی گاز دی ‌اکسید کربن در محل مناسب نصب می‌شوند. این سیلندرها باید در محیطی ایمن، خنک و با تهویه کافی قرار گیرند تا خطرات احتمالی کاهش یابد. هر سیلندر به شیرهای کنترلی و فشار سنج مجهز می‌شود تا در مواقع اضطراری تخلیه گاز به ‌درستی انجام گیرد. نصب سیلندرها باید به ‌گونه‌ای باشد که امکان دسترسی سریع برای سرویس و نگهداری وجود داشته باشد. علاوه بر این، سیستم لوله ‌کشی اصلی به مخازن متصل می‌شود تا در لحظه فعال‌ سازی، گاز با فشار مناسب به محیط هدف منتقل گردد.

 

اجرای لوله ‌کشی و نصب نازل‌ها

یکی از مهم‌ترین مراحل نصب سیستم اطفا حریق CO2، اجرای لوله ‌کشی دقیق و نصب نازل‌ها در نقاط استراتژیک است. لوله‌ها باید از جنس مقاوم در برابر فشار و خوردگی انتخاب شوند و مسیر آن‌ها به ‌گونه‌ای طراحی شود که گاز به ‌طور یکنواخت در محیط پخش شود. نازل‌ها معمولا در سقف یا نقاطی قرار می‌گیرند که پوشش کامل فضا تضمین شود. رعایت فاصله استاندارد بین نازل‌ها و اطمینان از محکم بودن اتصالات اهمیت زیادی دارد، زیرا کوچک‌ترین نشتی می‌تواند عملکرد سیستم را مختل کند.

 

نصب سیستم‌های کنترلی و دتکتورها

اما مرحله بعدی شامل نصب دتکتورهای دود، حرارت یا شعله و اتصال آن‌ها به کنترل پنل مرکزی است. این دتکتورها وظیفه تشخیص سریع حریق را بر عهده دارند و با ارسال سیگنال به پنل مرکزی، دستور تخلیه گاز صادر می‌شود. علاوه بر این، سیستم‌های هشدار دهنده صوتی و نوری نیز باید نصب شوند تا پیش از تخلیه گاز، افراد حاضر در محیط از خطر آگاه شوند و بتوانند خارج شوند. نصب سیستم کنترلی دقیق، نه ‌تنها باعث افزایش ایمنی می‌شود بلکه امکان تست و مانیتورینگ دوره‌ای را نیز فراهم می‌کند.

 

تست، راه ‌اندازی و آموزش پرسنل

آخرین مرحله نصب سیستم اطفا حریق با گاز دی ‌اکسید کربن، انجام تست‌های عملکردی و راه ‌اندازی نهایی است. در این مرحله باید تمامی اجزا شامل سیلندرها، لوله‌ کشی، نازل‌ها، دتکتورها و سیستم کنترل بررسی شوند تا از صحت عملکرد اطمینان حاصل شود. معمولا تست تخلیه آزمایشی با مقدار محدود گاز انجام می‌شود تا پخش یکنواخت CO2 بررسی گردد. پس از راه ‌اندازی، آموزش پرسنل درباره نحوه عملکرد سیستم، اقدامات ایمنی قبل و بعد از تخلیه و روش‌های نگهداری ضروری است. این آموزش‌ها تضمین می‌کند که در شرایط اضطراری، کارکنان آمادگی کامل برای مواجهه با حریق را داشته باشند.

 

مزایای طراحی سیستم اطفا حریق با دی اکسید کربن

استفاده از این سیستم‌ها نسبت به سایر سیستم‌های اطفا حریق می‌تواند مزایای متعددی را در پروسه خاموش کردن آتش و کاهش خسارات بعد از آن داشته باشد. بیایید کمی کامل‌تر به بررسی این مضووع بپردازیم:

خاموش ‌سازی سریع و موثر

یکی از بزرگ‌ترین مزایای طراحی سیستم اطفا حریق با گاز دی ‌اکسید کربن، سرعت بالای عملکرد آن در کنترل و خاموش کردن آتش است. این سیستم با آزاد سازی گاز CO2 در محیط، غلظت اکسیژن را به‌ سرعت کاهش می‌دهد و واکنش‌های شیمیایی احتراق را قطع می‌کند. در نتیجه، شعله‌های آتش تنها در چند ثانیه فروکش کرده و از گسترش حریق به سایر بخش‌ها جلوگیری می‌شود. این ویژگی، مخصوصا در فضاهای صنعتی و محیط‌هایی که وجود تجهیزات الکترونیکی حساس مطرح است، اهمیت بسیار زیادی دارد زیرا حتی چند ثانیه تاخیر می‌تواند باعث خسارت‌های سنگین شود.

 

عدم ایجاد خسارت ثانویه بر تجهیزات

بر خلاف سیستم‌های اطفا حریق سنتی مانند آب یا کف که می‌توانند به تجهیزات الکترونیکی، ماشین ‌آلات صنعتی یا اسناد مهم آسیب جدی وارد کنند، سیستم اطفا حریق با گاز دی ‌اکسید کربن هیچ‌ گونه اثر تخریبی بر تجهیزات باقی نمی‌گذارد. این گاز بی ‌رنگ و بی ‌بو است و پس از تخلیه، هیچ پسماندی در محیط به جا نمی‌گذارد. بنابراین در فضاهایی مانند دیتاسنترها، اتاق‌های سرور، مراکز مخابراتی و صنایع تولیدی که نیاز به حفاظت از تجهیزات گران ‌قیمت و حساس وجود دارد، استفاده از این سیستم بهترین گزینه به شمار می‌رود.

 

کارایی بالا در خاموش کردن آتش‌های کلاس B و C

یکی از مزایای مهم طراحی سیستم اطفا حریق با گاز دی‌ اکسید کربن، توانایی بالای آن در خاموش کردن آتش‌های ناشی از مایعات قابل اشتعال (کلاس B) و تجهیزات الکتریکی (کلاس C) است. بسیاری از سیستم‌های اطفا مانند آب، در مقابله با این نوع آتش ‌سوزی‌ها کارایی ندارند و حتی می‌توانند باعث گسترش حریق شوند. اما CO2 به دلیل خاصیت خنثی و غیر رسانا بودن، بدون ایجاد خطر برق ‌گرفتگی یا افزایش شعله، به ‌طور ایمن، آتش را خاموش می‌کند. به همین دلیل در صنایع پتروشیمی، پالایشگاه‌ها، انبارهای مواد شیمیایی و مراکز الکترونیکی، این سیستم کاربرد ویژه‌ای دارد.

 

عدم نیاز به عملیات پاک‌ سازی پس از اطفا

یکی دیگر از مزایای طراحی سیستم اطفا حریق با گاز دی ‌اکسید کربن، حذف کامل فرآیندهای پاک‌ سازی بعد از خاموش شدن آتش است. در سیستم‌های مبتنی بر آب یا پودر، پس از اطفا حریق نیاز به جمع ‌آوری، خشک ‌کردن یا تعمیر تجهیزات وجود دارد که می‌تواند هزینه و زمان زیادی به سازمان تحمیل کند. اما در سیستم CO2، چون هیچ‌ گونه ماده جامد یا مایع در محیط باقی نمی‌ماند، پس از اطفا می‌توان بدون اتلاف وقت فعالیت‌های عادی را از سر گرفت. این ویژگی برای سازمان‌هایی که حتی چند ساعت توقف در کارشان می‌تواند منجر به خسارت‌های بزرگ شود، اهمیت بالایی دارد.

 

قابلیت استفاده در محیط‌های بسته و کنترل ‌شده

سیستم اطفا حریق با گاز دی ‌اکسید کربن به دلیل مکانیزم عملکرد خود، بهترین بازدهی را در فضاهای بسته و کنترل ‌شده دارد. در این شرایط، گاز CO2 به ‌طور کامل در محیط پخش شده و اکسیژن را به حدی کاهش می‌دهد که آتش خاموش می‌شود. این ویژگی باعث می‌شود چنین سیستمی برای اتاق‌های کنترل، آزمایشگاه‌ها، اتاق‌های ژنراتور و سایر محیط‌های بسته که نیاز به حفاظت ویژه دارند، بسیار کارآمد باشد. علاوه بر این، طراحی سیستم به ‌گونه‌ای انجام می‌شود که تخلیه گاز با سرعت و فشار کنترل‌ شده انجام شده و بالاترین سطح ایمنی و کارایی فراهم گردد.

 

نتیجه‌گیری

افزایش بازشوها در فضاهایی مانند اتاق سرور، تأثیر مستقیمی بر میزان گاز دی‌اکسید کربن مورد نیاز دارد. استفاده از روش‌های طراحی دقیق و استانداردهای NFPA کمک می‌کند تا هم ایمنی تضمین شود، هم از مصرف بی‌رویه گاز جلوگیری گردد.

برای طراحی یا مشاوره در اجرای سیستم‌های اطفاء حریق با CO₂، با تیم مهندسی اسپین الکتریک تماس بگیرید.

اگر به دنبال خرید بیم دتکتو هستید، همین حالا به فروشگاه اینترنتی اسپین الکتریک مراجعه کنید. ما مجموعه‌ای از بهترین برندهای بیم دتکتور را با مناسب ترین قیمت بیم دتکتور و گارانتی اصالت کالا ارائه می‌دهیم. برای مشاهده مشخصات فنی، مقایسه مدل‌ها و ثبت سفارش آنلاین، همین حالا وارد سایت شوید و با چند کلیک ساده، خریدی مطمئن را تجربه کنید!

سوالات متداول

آیا سیستم اطفا حریق با گاز دی ‌اکسید کربن برای انسان خطرناک است؟

بله، تخلیه گاز CO2 در محیط بسته می‌تواند برای افراد خطرناک باشد زیرا با کاهش غلظت اکسیژن، احتمال خفگی وجود دارد. به همین دلیل این سیستم به حسگرها و آژیرهای هشدار مجهز است تا پیش از تخلیه، به افراد زمان کافی برای ترک محیط داده شود. رعایت استانداردها و نصب علائم هشدار دهنده در محل نصب سیستم، خطرات احتمالی را به حداقل می‌رساند.

 

در چه مکان‌هایی استفاده از سیستم اطفا حریق CO2 مناسب‌تر است؟

این سیستم بیشتر در محیط‌های بسته و حساس به آب یا پودر مانند دیتاسنترها، اتاق‌های سرور، مراکز مخابراتی، آزمایشگاه‌ها، کارخانجات پتروشیمی و اتاق‌های کنترل استفاده می‌شود. چون CO2 هیچ پسماندی باقی نمی‌گذارد، بهترین گزینه برای حفاظت از تجهیزات الکترونیکی و اسناد مهم است. در سوی مقابل، استفاده از آن در فضاهای باز یا محیط‌هایی با رفت ‌و آمد بالا کارایی کمتری دارد.

 

تفاوت سیستم اطفا حریق CO2 با سیستم‌های آبی یا پودری چیست؟

سیستم‌های آبی یا پودری عموما پس از اطفا حریق نیاز به پاک ‌سازی و تعمیر تجهیزات دارند، اما CO2 هیچ‌ گونه اثر تخریبی یا باقی ‌مانده به جا نمی‌گذارد. همچنین گاز دی ‌اکسید کربن غیر رسانا است و خطر برق‌ گرفتگی در تجهیزات الکتریکی را از بین می‌برد. همین ویژگی‌ها باعث می‌شود این سیستم برای محیط‌های صنعتی حساس به‌ ویژه حوزه برق و فناوری اطلاعات گزینه‌ای برتر باشد.

 

هزینه نصب سیستم اطفا حریق با گاز دی ‌اکسید کربن چقدر است؟

هزینه این سیستم بسته به مساحت محیط، تعداد سیلندرها، نوع تجهیزات و سطح ایمنی مورد نیاز متفاوت است. به ‌طور کلی، هزینه اولیه آن نسبت به سیستم‌های سنتی بالاتر است، اما به دلیل کاهش خسارت‌های احتمالی، عدم نیاز به پاک‌ سازی پس از اطفا و طول عمر بالا، در بلند مدت به‌ صرفه‌تر محسوب می‌شود.

 

آیا نگهداری از سیستم اطفا حریق CO2 دشوار است؟

خیر، اما نیاز به سرویس و بازرسی دوره‌ای دارد. معمولا بررسی فشار سیلندرها، تست عملکرد دتکتورها و اطمینان از سلامت لوله‌ کشی هر چند ماه یک ‌بار انجام می‌شود. این کار باعث می‌شود سیستم همیشه آماده به کار باشد و در زمان وقوع حریق، بدون مشکل عمل کند. شایان ذکر است که آموزش پرسنل برای آشنایی با نحوه استفاده و اقدامات ایمنی نیز بخش مهمی از فرآیند نگهداری است.